Obrázky na stránke
PDF

iujccit, de Gratia Testamenli Novi. Hanc illic prœcipua cura el diligentia discussit, atque ad eam reliquas omnes revoeavil.

Huic epístola: aliud opus contra Pclagianos itidem Marcellino nuneupatum subjungit Augustinus (Retract, lib. 2, cap. 37 ). Nam quia in libro de Peccatorum meritis et rcraissione secundo (fixerai, fieri posse ut sit homo sine peccato , si voluntas ejus non desit, ope adjuvante divina; nee lamen jure intlc colligi, hominem ullum, excepto Christo , tarn perfect«: jusliliœ in hac vita vel fuisse , vel esse, vel futurum esse : roscripsit Marcellinus, id sibi mirum videri, nee satis capere se, quonam modo ea res, cujus nullum exstet exemplum , fieri tarnen posse prœdicetur. Hoc ergo Auguslinum impulit, ut novum opus , de Spiritu et Littcra, ut voeavit, ad illumdirígcret. Principio quidem innúmera, quae ñeque exstitere, ueque exstabunt unquam, tarnen maxime esse possibilia , illic demonstrat. Verum cum rcponere posset Marcellinus, exempla illa in miraculorum ac operum divinorum numero censenda esse, justifia; vero perfectionern in nomine ad opus ipsius hominis pertinere : hoc Augustinus quidem agnoscit, sed simul earn perfectionern opus esse divinum contendit. Hinc occasionc accepta de adjutorio gratia: Dei disputare pergit : atque illa exponens Apostoli verba, Littera oeeidit, Spiritus autem vivificat ( II Cor. in, 6); ostendit non solas figúralas dictiones, ñeque legis cerimonias, quo: Christi adventu fucrunt antiquatse, per oeeidentem litteram inlclligere beatum Paulum ; sed sanclissima q meque prœcepta, et quae pie inviolatcque serventur dignissima, si tantum eorum ex lege Cognitionen!, non autem ad ea exsequenda vim ilium et charitatem habeamus, quœ nobis per Dei Spiritum et graliam infundunlur. Et haec causa fuit cur libro de Spiritu et Littera titulum feceril; quo in libro contra inimicos graute divina: qua impius justificatur, se acriter disputasse dicebat (Ibid.). VI. Augustinus anno quadringentesimo décimo tertio Carthagine contra Pclagianos condona

tur. Rescribit Pelagio. Doctrinara de gratia Dei contra ejus hœresim confirmât litteris suis ad

Anastasium et Paulinum.

Poslcaquam suos ad Marcellinum contra novam hacresim libros ediderat Augustinus, Carthaginem aliquando profectus, ea in urbe ipsum diem natalcm Joannis Baptistœ celebravit: ac proinde non anno quadringentesimo duodecimo , quo quidem apud Cirtam , urbem Cartilágine centum plus minus leucas dislantem, in concilio ibidem habito décimo octavo calendas Julias aderal ( Epist. 141 ). Igitur beati Praecursoris feslo Carlhagine habuit sermonen» ad populum (Serm. 293) : alque inter costera, inquit, quœ dicenda videbantur, ad liaptismum parvulorum ser то deductus tst; et quia jam prolixus erat et de illo terminando cogilabatur, non tanta dicta sunt de tanta quœstione , quanta in pcriculo tanto a sollicitis dicidebuerunt (Serm. 29b, n. l).Elenimqui sibi persuaden errores Pelagii circa peccatum originale passi fucrant, ii lalius in dies eadem dogmata proscminare, ac sibi adjungere quam plurimos omni ope moliebanlur (Infra, deGestis Pelagii, n. 25); ita ut de orientalibus comminarentur Ecclesiis , quod nisi hsec tenercnt, earum possent judicio condemnari. Parum erat quia dissererent et dispularent impias quasdam novilates ; et catholicos doctores conahanlur arguerc, quod aliquid novum dicerent : neque anliquae fidei defensoribus lanlummodo temeré obsistere, sed eos insuper appellare haereticos, minime dubilabant ( Serin. 29b, un. 18,19).

Itaque sanctus Doctor, ut errores e pectoribus eorum qui sese Ulis seducendos praebuerant, penitus cvelleret, auctore Aurelio episcopo Carthagincnsi, ea de re statuit denuo condonan quinto calendas Julias. Contigit autem celebrari eo die martyris Guddentis memoriam : sed erudiendis ßdelibus, quam laudando marlyri vacare , satius existimavit. Quare perleclo Christi Domini ad Nicodemum sermone, in basilica Majorum, sive, ut alii legunt, Majore, vel Majorini, quœstioncm de Baptismo parvulorum tractandam suscepit, aeprimum redarguit Pelagianorum commentum illud, quo dicebant, Párvulos , etsi non baptizenlur. mérito innocentiœ, eo quod nullum habeant omnino, nee proprium, пес originale peccatum, habit uros salutem et ri tum œternam; sed propter ea baplizandos esse, ut intrent etiam in re— gnum Dei. Tum impelivit eorumdem effugium, qui dum urgcrenlur apostólica sententia, Per unum hominem peccatum intravit in mundum ( Rom. v, 12 ); liane ideo dictum respondcbant, quia primus peccavit Adam, et qui postea peccaverunt, Шит imitando pec caver unt. Postea ad eorum refellendas cavillationes perrexit, quarum aliain sic proponcbant : de pee calore peccatores nati sunt ; quare non de baptiza to jam fideli, cui remissa sunt universa pec— cata,justi nascuntur? Aliam autem : Si Adam, inquiebant, nocet his qui non peccaverunt; ergo et Christus prodesse debet etiam his qui non crediderunt. Ad extremum pro perpetuo Ecclcsiffi in ea quœstione consensu, Cypriani marlyris , quem antiquum episcopum sedis hujus nominat, insigne testimonium ex ipsius ad Fidum epístola , sumplo in inanus códice recitavit. Sermonem postmodum clausit, patientiam erga novos haereticos primis illis tem— poribus ab Ecclesia exhibitam commendans in ha:c. verba : Impelremus ergo, si possumus, a fratribus nostris, ne nos insuper appellent hœreticos : quod eos talia disputantes nos appellare possimus forsitan, si velimus, nee tarnen appellamus. Sustineat eos mater piis visceribus sanandos, portet docendos, ne plangat mortuos. N.imium est quo progrediunlur ; multum est, via; ferendum est, magnœpatientiœ adhuc ferri: non abutantur hac palientia Ecclesiœ, corrigan-tur, bo пит est. Út amici exhortamur, non ut. iniinici litigamus. Dctrahunt nobis, ferimus : ca— «ont non delrahant, veritati non detrahant; Ecclesiœ sanctœ pro remissions peccati original is earvulorum. auotidie laboranti non contradicant. Fundata ista res est. Ferendus est disputator errans in aliis quœstionibus non diligenter digestís , nondum plena Ecclesiœ auctoritate firmalis ; ibi ferendusest error : non tantum proqredi debet, ut ettnm fundamentum ipsutn Ecclesiœ quatere moliatur. Non expedit. adhuc forte nostra non est reprehendenda patientia : sed debemus timere neculpetur etiam negligentia. Sufficiat Charitati vestrœ, nabele ad tilos qui nostis tilos, hobele cum Ulis amice, fraterne, placide, amanter, dolenter : quidquid potest facial pietas; quia postea diligenda non erit impietas {Senn. 294. n. 20).

Huiceidem tempori, quo sie Pelagianorum .-nimios amice ас fraterno tractandos judicabat piusEpiscopus, haud injuria tribuas quamdam Pelagii ad Augusdnum ipsum epistolam, cui hœc data responsio legitur : Gratias ago plurimum, quod me ¡Uteris luis exhilarare di~ gnat us es, et cerium faceré de salute vestra. Rétribuât tibi Dominus bona , quibus semper sis bonus, et cum ill о œterno vivas in œternum, domine dilectissime et desiaeratissime frater (Epist. 146 i. etc. Magno tum desiderio tcncbalur cum pressentePelagio colloquendi : quippe quem data qualibet occasione, contra gratiam qua justi efûcimur, aperta conlcntionc ce— nari jam audierat. Et quanquam suis cum Pelagius litteris exquisite dilaudasset : ipse tarnen , quanta par erat urbanitatc rescribens , sic ab ejus laudationc temperavit, ut etiam ilium , quoad sine ipsius offensione aut qu.-rstioiiis ullius commolione licuit, de Dei gratia recte sapere admonuerit [Infra, de Geslis Pelagii, n. 51). Hoc rescriptum ipse nobis conscrvavit Augustinus, cuidam alii opúsculo suo insertum , ubi verba rescripti ejusdem singula exponens, nihil causa; fuisse munstral, cur id pro sc Pelagius in Diospolitana synodo recilaret.

Minim vero est, cur illic Pelagium, ne lantisper lœsissc cum videretur, de quaesdone ad Dei gratiam pertinente commemorare nolueril sanetus Doctor : banc enim tunc temporis etiam non rogatus contra nascentcmhœresimpcrlibenter trac taba t in litteris ad amicos direclis. Sic Anastasio cuidam scribens, sedulo egit, ut persuaderet, juslitiam non per legem, sed per gratiam, neque per servilem timorem, sed per liberam charitatem impleri.Qua dc re с и ш eo sc dcleclalum loqui significat, propter quosdam, ait, qui nimium arrogant humanœ volunlati, quam lege data pulant ad earn implendam sibi posse sufpeere , nulla super doctrinam legis gratia sandte inspirationis adjutant (Epist. 145, n. 8). Ubi Pelagianorum adhuc nomini, ut in primis suis contra eos scriplis solebat, parcendum exislimavit.

In epístola quoque Paulino cpiscopo Nolano sub illud lempus reddita , ubi ad illius qu.-estioncs ex Apostólo propositas venit, hanc ipse causam arripuit ad explicandum dogma prtedcslinatiunis [Epist. 149, n. 18 $17.) : do quo mox tarn perspicuc tamquc graviter slatuit, Ail earn ipsam epistolam esse, in quam postea Semipelagiani tumulluali sunt, haud aegre tibi ipsepcrsuaderes, nisi hos Augustinus, non cuivis ad Paulinum epislolae, sod ei nominaiim, qua; contra Pelagianos edita fuerat, contradixisse memorare! ( infra, de Dono Persererantiie, n. 55); id est, baud dubie , epístola? ad cumdem anno Christi quadringentesimo décimo séptimo scripta? (Epist. 186).

VU. Pelagius anno quadringentesimo décimo tertio aut quadringentesimo décimo quarto Demetriadi virgini venenum sua; hœresis propinat. Hieronymum caluntniis appétit, permolesle ferens errores ab eo suos confutan. Pelagianos Siculos refellit Augustinus. Quam Demetrias velationc sua universis admirationem adulerai, ca virorum omnium qui tum in Ecclesia praeccllcbant, linguam el ralamum provocavit. His siquidem non injuria persuasum erat, quidquid sibi facultalis divinilus fuerat conccssum , utilius collocari nequáquam posse, quam si prœcepds illani informaren!, necnon in lam generoso proposito confirinarent. Quales autem aliorum, qua; perierunt, epístola; fuerint, ex ea qua; adhuc exstat Hieronymi ad camdem virginem data [Hieran. Epist. 8), judicare licet. Scripsilcam illcanno quadringentesimo décimo tertio aut quadringentesimo décimo quarlo, inlermissa tanlisper Commenialione in Ezcchielem, ad cujus caput quadragesimum tertium jam tum pervencrat. In his porro quae Hieronymus Demetriadi mulla praescribit, id ei magnopere mculcat, Innoccotii pontificis adhœrescere fidei, ac corum casses declinare , qui Anaslasii papap auctoritate jam profligad, surgere denuo, et clanculum doctrina; suae virus per Orienten! gpargerc molicbantur. Haud pauca sunt, quae inducant, ut signari ab eo Pelagianos fateamur : tamclsi nonaliamibi, quam qua; Origenistarum fuit', de exstanlia animarum ante corpora hœresim aldngat. Eadem occasione Augustinus Probae aviœ, et Juliano; malri Dcmelriailis lidcris suis gratulatus est (August. Epist. 150).

Insiguium horumce virorum vocibus suam quoque Pelagius adjungere, ac sibi lam nobilis argumenli tractatione gloriam comparare decrevit : neque tarnen lucubralioni suae proprium adscripsit nomen; aut saltern ab exemple, quod aliquanto post perlalum est ad Auguslinum , a quo et libri titulo censctur, illud aberat( Epist. 188, nn. 4, 14). Agnoscil anno quadringentesimo décimo séptimo ipscmet Pelagius ab se ad virginem Demelriadem conscriptas in Oriente lideras ( Infra , de Gratia Christi, п. 38). De quibus et anno quadringentesimo décimo quinto agens Orosius , eas jam Pelagio attribuit (Orosius, in Apologético) : unde eliam verba aliquot referí, quae legere est in epislola cujus exordium est, Si siimtno ingenio, etc. Exstat haec in Appendice post Augustinianas : ubi similiter quidquid 'ex ¡psius Pelagii ad Demelriadem epistola citai Augustinus, reperire licet. Ea quidem cum ornate eleganlcrquc scripta est, turn egregias pietalis regulas compleetitur; verum supcrbia isla infectas, qua; fuit propria Pelagii, quaequecerlissimum piolad parit interilum. Etimdem magno in pretio fuisse apud Pelagianos, Orosius salis aporte significat illis verbis: In epístola lua ilia lucubratissima (Ibid.). Et Augustinus, cum de bac ipsa cspostularçt, Pelagianorum scripta propter acrimoniam atque facundiam legi a plurimis leslabatur (Epist. 188, n. 13j. Addit Orosius Pelagium in ea conscribenda stilo ac sermone usum fuisse aliorum , Juliani forsitan seu Aniani pseudodiaconi Celedcnsis, qui idcirco a sociis erroris copiosissime pascebatur, teste Hieronymo, ut a'icnœ blasphemiic verba frivola subministrare t ( Epist. 202, n. 2, inter Auguslinianas). Hinc forte data occasio , ut epístola Juliano adscriberetur a Beda. Epístola ha¡c Augustino non ante annum quadringentesimum decimum sex tum visa est. Quippe cum ipse, an ante concilium Diospolilanum, quod sub anni quadringentesimi decimi quinti finem celebratum est, an vero postea scripta fuerit, ambigere ïc signiGcel (Infra, de Gratia Christi, п. 23).

Quo animum referret Pelagius in hoc edendo opere, facile quidem ex ill is prœfationis ejus verbis intelligitur: Quolies mihi de institutione morum et sanctœ vitœ conversation dicendum est, soleo primo hutnanœ natura? vim qualitatemque monstrare, et quid efßcere possit ostendere, ac jam inde audientis animum ad species incitare virtutum, etc. Idem tarnen ut ostenderet, quemadmodum dicebat ipse, quam a neganda Christi gratia longe abesset, suœ ad Demelriadem epístola; testimonium adhibebat. Gerte quidem fatelur Augustinus, sibi ejus leclionc pone persuasum fuisse, veram ab illo Dei gratiam agnosci : tametsi auetorem in multis ibi tocis sibi ipsum contradicerc apparcret. Verum leclis postea aliis scriptionibus Pelagii, in quibus clarius menlem aperiebat, non difGcili negotio deprehendit, gratiœabillo vocabulum elevando; tantummodo invidiam causa usurpari, neque aliud quidquam in illius ore sonare banc vocem, nisi vel instilutam a Deo naluram, vcl doctrinam, vel ad summum remissionem peccatorum , aut exemplum Christi (Ibid., n. 40). Hoc igitur comperto, Augustinus et Alypius, qui Demelriadem sua cxhorlatione ad sanetimoniam virginalera proiilendam adduxerant ( Epist. 188, nn. i, 2 ), ad se imprimis speetarc judicarunt, earn quoque. ut contraria gratia; Dei dogmata devitaret, admonere. Id autem prxstitcrunt epístola ad Julianam ejus matrem circiter exeuntem annum quadringentesimum deeimum septimum data ; ubi cum e Pelagiana scriptione protulissent hune praecipue locum Christiane humilitati et gratiœ plane contrarium, Nam corporalis nobilitas atque opulentia , luorum intelliguntur esse, non tua; spirituales vero divilias nullus tibi prœter te conferre poterit. Jn his ergo jure laudando, in his mérito cœteris prœferenda es, quo? nisi ex te et in te esse non possunt (ibid., п. h) : Et nos quidem, inquiunt illi, de sanctœ virginis disciplina et humilitate Christiana, in qua nutrita et educata est, hoc existimamus, quod ilia verba cum legeret. si tarnen legit, ingemuit, et pectus humiliter tutudit, ac fortassis et flevit, Dominumque, cui dicata est. a quo sanctificala est, fidenter oravit, ut quomodo illa non et sunt verba ipsius, sed allerius, ita non sit talis et fides ejus. De hoc ergo ejus affectu utrum non fallamur, inde nos fac potius rescribendo certiores (Ibtd., n. 9).

Pelagiana; ejusdem epístola; locis varus reconditum virus commonslrat etiam Beda. Nempe quod ibi legere est, Multosphilosophorum castos fuisse, patientes, modestos , etc., atque ho— minibus alienis a Deo, isla quae Deo placent animi bona non aliunde adfuissc, nisi de natura? bono. Tum etiam ¡líos exemplo suo sibi inviccm ostendere, cum 07nnium natura una sit, omnia ista virtutum ornamenta in omnibus esse posse, quo? vel omnia in omnibus, vel singula inve— niuntur in singtdis. Deinde quod si etiam sine Deo homines ostendunt, quales a Deo facti sunt; inde intelligere liccat, quid Christiani possint, quorum in melius per Christum instaúrala natura est, el qui divino? quoque gratiœ juvantur auxilio. Praeterca quod Job aperiens occultas nalurœ divitias, et in medium proferens ex se quid omnes possimus ostendit. Et quod hac injuria vindicando natura est, ne ejus vitio ad malum videamur impelli, qui nee bonum sine volúntate faciamus, nee malum, et quibus liberum est unum semper ex duobus agere, cum semper ulrumque possimus. Quod ideo alii judicaturi sint, alii judicandi, quia cum omnes idem possimus, diversa faciamus. Quod non ajusto Deo, aut ilte puniri meruisset, out hie eligi, nisi uterque utr unique potuisset : hocque etiam de Esau et Jacob geminis inlelligendum sit ; ac seiendum solum voluntatis esse causam, cum in eadem natura mérita diversa sunt. Quod neque alia nobis causa difficultatcm bene vivendi facit, quam longa vitiorum consuetudo. Tandem quia nee impossibile aliquid potuit imperare, qui Justus est ; nee damnaturus est hominem pro со quod vitare non potuit, quipiusest. Шее ad exculicndum deccrpsit aliquot post sœculis Beda (Beda, lib. 1 in Canticum canticorum).

Porro quo tempore Pelagius virulcntum ¡Hud poculum Demetriadi misccbat, eodem etiam dabat operam, ul errores suos in PalaesUna propagare!, llluc eum vertenle anno quadringentesimo undécimo, quando, ul dictum est supra , ex Africa navigavit, devectum pulanl Ac primo, cum cuperct cum clans ac Sanctis quibusque viris videri amicilia conjunclus , familiaritatcm forte cum Hieronymo aliquam iniverat. Id sane sancli Viri verba isla indicant : Ne vclerem lœdere videamur necessitudinem (Infra, Append, parte 2). Verum cum Hieronymus, quo jam latius scrpentem cohibcrct illius lunresim , nihil omillcret ; conati sunt Pelagiani ipsius ulcisci generosilatem iiscalumniis, quibus se ab ¡His petitum, sœpc conquerilur. Nam quandoquidem indubitatum est anno quadringentcsimo décimo quinto Pelagium cgissein Palästina, absurdum nemini videatur, eum cum alio quodam ab Hieronymo designalum fuisse,cum circiter annum quadringentesimumdeeimum sextum loquebalur in luce verba: Hic tacet, alibi criminatur : mittit in Universum orbem epístolas biblinas, prius auríferas, nunc tnaledicas, et palienliam nostram de Christi humilitate venientem malœ conscientiœ signum interpretatur, ipseque tnuluslatrat per Albinum canem, grandem et corpulentum: et qui calciUus mugis possit satire, quam dentibus; habet enim progeniem Scoticœ gentis de Ilritunnoruin ticinia {Infra, Append, parte 2). Quœ non male quadrant in Pclagium, ulpoto Britannam, •4 quem alia loco vidctur Hieronymus Scolum vocare voluisse (Ibid.) : tametsi quern sihi iupcriorom habucrit Pclagius, ut ejus canis nuncuparetur, videmus nemioem; nisi si qui* velit verba ilia, Hie tacet, etc., referri oporlere ad Joannem episcopum Jerosolymitanum, qui reipsa tarn male de Hieronymo meruerat, ut jure cum eo sic Hie cxpostulafet.

Ñeque Hieronjmus his semper se limilibus continuit, ut errores qui secreto illic a Pelagio discipulis tradebantur, viva tantum voce arguerct : sed pcrmotus catholicorum quorumdam precibus, primo suam ad Ctesiphontem epislolam, in qua disputationem de bac re pollicehatur uberiorcm, scripsit anno forte quadringentesimo décimo quarto : nam earn nuper ab illo editam Orosius in Jerosolymitanoconventu testabatur {Ibid.). Ñeque multum dislulit, ut pollicitationi su«esatisfaceret:quippc tribus contra Pclagianos libris, quosdialogorum forma composuit, jam manus in extremo julio anni quadringentesimi decimi quinli admoverat. El ipsa quidem epístola ad Ctesiphontem, renovatas opiniones superiorum hrcrelicorum ac philosophorum, quod ad i-i'mm et яжцхргпНк*, cxprobrat Pelagio, ejusque has potissimum sententias impugnat, quibus ille pronunliabat, Posse hominem sinepeccato esse, si velit : quaint is ad decipiendos homines huic sentential addcrct, non absque Dei gratia : cum ila Dei gratiam ponerct, ut earn ad liberum arbitrium et ad prœccpta legis refer ret. Porro, Eos qui absque legis scientia sint, peccata vitare non posse, diccbat. Deinde, Liberum arbitrium destruí, «t alterius ope indiget, ac semper ei auxilium Dei est necessarium : proindc , Unumquemque sua arbitrio régi. Postremo, Facilia Dei esse mandata. Hortalur autem Hicronymus , ut publice prœdicet, quod secreto discipulis loquitur : Nam Ecclesiœ, ait, victoria est, vos aperte dicert quod sentitis {Ibid.).

Ipso, ut videlur, anno quadringentesimo décimo quarto epistolam contra Pclagianos Siculos scripsit Augustinus. Anno siquidem quadringentesimo décimo quinto Hieronymus 1res libros ad Marrcllinum ab eo jaindudum editos fuisse, nuper vero confeelum libriim ad Hilarium, affirmabat : nec secus hac de rc Orosius eodem anno loquebatur {Ibid.). Ibi Augustinus varia jam se scripsisse de gratia tradit. Huic epístola; causam dederc, que in Sicilia movebantur a Pelagian» quœslioncs. Cerlc quidem testabatur anno circilcr quadringentesimo décimo sexto Hicronymus, non in Occidente solum, verum etiam ¡n'Oriente, prœcipue vero in Sicilia et Hhoilo insulis gliscerc Pelagianam luem, eam corrumpere pierosque, atque eo latius in dies crescere, quod cum ab aucloribus ejurarentur publice ejus dogmata, clanculum tarnen ea traderenlur {Ibid.). De Khodo quidem, quid ibi gestum fucrit, ignoralur : de Sicilia autem id ex Augustino compertum, inultos in ea insula fuisse qui frmnnt. quique alios in errorem initièrent; atque invenlum ibidem ipsius, ut dicebatur, Ccrleslii qucmdcm librum, quem sibi refellendum sumpsit sanctus Anlistcs {Infra, de Perfeclionejustitiœ hominis, п.i). Infestabalhoc virus potissimum Syracusas, qua in urbe, eadem qua; Carthaginc in Cœlestio damnata fuerant, doccbantur. Sed et his alia quœdam Syracu»ani adjicicbant, qua; tametsi videri possint a Pelagianorum crroribus aliena, tarnen ab eodem oricbanlur superbia; fonte, unde illis commenlitiœ sanctilatis aflcclatio mana bat. Elenim isti slatuebant, Divitem mancntem in divitiis suis, regnum Dei non posse ingredi, nisi omnia tua vendideril :nec deberé quemquam jurare omnino [Epislt. Í 56, 157).

Ergo Hilarius Hipponcnsium quorumdam, qui Syracusis ad sua rcverlebantur, Opportunität usus, illis ad Augustinum cpislolium dedil, in quo, quœ doctrino; capita tumultum cierent, pcrscripserat; simulque rogabat, ut sibi per lilleras, quid esset de his crcdendum, significare!. Hunc Augustinus in responso suo (ilium salulat; sibique, quod fucrit de valeludinc ejus factus certior, gralum testalur accidissc : quo nimirum judical non obscure, ilium jam antea sibi fuisse cognilum. Unde haudquaquam temeré fecisse videbimur, si hunc esse dixeriinus eumdem ilium Hilarium, oui postea sánelo cpiscopo epislolam contra Semipelagianos misit, ubi se ipsius piœsentiœ dcliciis potilum aliquando, ct salubribus uberibus nulntum fuisse profitetur. Difficultatibus ab illo proposilis, quantum res quœque poslulabat, articulatim respondit Augustinus prolixiori epístola, qua;et abeo nonnunquam libri nomine donalur {Infra, de Geslis Pelagii, n. 23). Illic testalur, corum qui Pelagianos errores sedaren tur, opinione majorem esse numerum, ñeque scire se, an non ad eos ex Ecclcsis corpore, in quo spe correclionis usque turn fuerant tolerati, resecandos tandem coactura • esset ipsa nécessitas. Cœleslium quoque ibidem nominal, cl de ejus a synodo Carthagincnsi rondemnalionc commémorai; quia sicilicet vercbalur sanctus Doctor ne forte ab ipso in Sicilia hujusmodi turbo; moverentur {Epist. 157, n. 22). Tamen earuin ilium auctorem non fuisse, videlur postmodum edoctus : quandoquidem proximo post anno ipsum in Sicilia non »gère, ex opinione communi tradit. Hanc Auguslini epistolam cum serum iu Palœslinam ulisset Orosius, exhibuit in Jerosolymitanoconventu, el Joanne, qui prœsidebat, annuente pcrlcgit {Infra, Append, parte 2). Eadent rursus apud Diospolitanam synodum laúdala fuit ÎInfra, de Oestis Pelagii, n. 23). VIII. Augustinus anno quadringentesimo décimo quinto Timasium et Jacobum revoeat ab

erroribus Pelagii, cujus et librum ab Us sibi traditum refe.llit opere de Natura et Gratia

Aliud opus contra Pelagianas deftnitiones Cœlestio tributas scribit, dictum de Perfection!

justitiœ hominis.

Inter Pelagii discípulos non minimum addicti eidem fuere Timasius ct Jacobus, adolescentes honestissimo loco nati, et liberalibus disciplines instiluti, qui ipsius hortatu , omni #pe sœculari abjeeta sese lotos divino servilio maneipaverunt {Epist. 170, n. 2). li prava illius dogmata studiosissime sedantes, eo quoque progress! erant, ut contra gratiam, qua christian! sumus, palam disputarent (Epist. 186, n. 1). Verum ab hac eos pcrnicic Deus libcravit opera monitisque Augustini :jamque spiritu claritati» qui in ipso erat, ut ¡idem loquuntur (Epist. 168, inter Augustinianas ; el infra, de Gestis Pelagii, n. 48), edocti errorcm exspuerant, cum librum quemdam, quem affirmabant esse Pelagii, sánelo Doetori tradiderunt, eum obnixe, ut ¡Hi responderé!, obtestantes (Epist. 179, n. 10). Igiturintermissis aliis suis occupationibus, Augustinus librum magna cum animi attentione perlegil : cujus et locum in quadam epístola sua rcfert, ipso ex loco monstrans , hanc illius fuisse, quam tarnen in Díospolitana synodo post agnoscere noluit, opinionem, quod non nemo inveníatur, ao nominatim Abel, qui ita hie vixit, ut nihil omnino peccaverit (Ibid., п. 9).

Pelagius ut naturam hominis contra Dei gratiam defenderet, quidquid in ratiocinando habebat facultalis aut virium, in hoc opere adhibebat. Cum objiceret sibi quod quidam dicunt, levia quœdam peccataipsa multitudinc, quod sœpc irruanl, non posse cuneta vitari; negabat deberé argui, ne levi quidem correptione, si vitari omnino non possttnt (Infra, tie Natura et Gratia, п. 13). Et pugnabat, naturam per. peccatum debilitatam vel mutatam non esse ; alioqui materiam peccati esse vindictam, si ad hoc peccator infirmatus est, ut plura peccaret : imo posteros Adœ non solum illo non esse inñrmiores, sed etiam plura implevisseprœcepta. cum Ule unum implere neglexerit (Ibid., п. 21-24). Contendebat quoque, fieri non posse, ut cuicumqwt jam baplizato sit caro contraria (Ibid., п. GO). Ibi tarnen sibi ipse quœslioneiu ¡Ham celcbrcm proponebat, numquid gratiam Dei excludcret, cum diceret, Hominem posse hie esse sine peccato : et id nonnisi per Dei gratiam fieri posse consenticbat (Ibid., п. 10). Auguslino quidem non parum voluptalis allulit haec Pelagii tarn aporta confessio : verum sub gratia? voce aliquam latere aujuívocationem non multo post deprehendit, tandemque ex us quœ sequebantur, comperit, ilium per gratia? nomen nihil intelligere praeter naturam sui juris, seu cum libero arbitrio creatam, cui quidem velut obiter, idque satis obscure, legis adjutorium remissionemque peccatorum nonnunquam adjungebal (Infra, de Gestis Pelagii, n. 47); vcram autem Christi graliam non modo ipsum non agnoscere, sed etiam plunma proponere cum eadem omnino pugnanlia, ncquc alio quam ad (idem ejus e Christianorum animis expungendam pertincntia (Epist. 186, n. 1). Opiniones suas perversas nonnullis scriplorum quorumdam ccclesiaslicorum, atque adeoipsiusmct Augustini lestimoniis adstrucre moliebalur. Testator Innocentius papa se librum ilium evolvisse, in quo reperit multa blasphéma, nihil quod placeret, nihil pene quod non penitus displiceret, aquovis daninandum atque calcandum, cuisimilia, nisi qui isla scripserat, nemo alter in mentcm recipcret atquc senliret (Epist. 183, n. 5, inter Augustinianas). Hoc opere Pelagium cpislolao Hieronynii ad Clesiphontem responderé conatum esse, arbitratur clarissimus scriptor Pclagiamo historias ( Henr. Not is, lib. 1 Historiée Pelagianœ, cap. 6).

Augustinus porro officii sui esse duxit, opus ¡stud refellcre, de quo etiam a Timasio et Jacobo interpellabatur. Нас de causa grandem librum adversus Pelagiihœresim (his enim verbis hoc ipso anno quadringentesimo décimo quinto utilur [Epist. 169, n. 13]) composuit; quem et dicavit ¡His adolescentibus, a quibus Pelagii scriplionem acceperat; ut videlicet, si quid adhuc pravœ doctrina; eorum animis adhsresccret, id radicitus exstirparet. Ibi tarnen Pelagii nomine absfinuit, veritus ne hoc ¡lie in sui conlumeliam accipiens, medicis manibus scsc prœberct minus tractabilem (Epist. 186, n. 1); nernon facilius, ut ait sanctus Doctor, se existimans profuturum, si servata amicilia, adhuc ejus verecundias parceret, cujus lilte— ris jam parcere non deberet (Infra, de Gestis Pelagii, n. 47).Atquieum postea pœnituit, quod cum dolorem faceré timeret, nihil sua ilia moderalione conlulerit, nisi ut tumorem augerct (Ibid., п. 50). Hoc opus inscripsit de Natura et Gratia, quod ibi gratiam defendat, non quidem contra naturam, sed per quam natura et libcratur, et rrgitur (Retract, lib. 2, cap. 4-2). Ibidem Pelagii pronunf iatum ¡Hud, Hominem posse esse sine peccato, et mandata Dei facile custodire. sitelit, condemnari ab Auguslino, testatur Orosius (Infra, Append, parte 2). Velcrum auctoritates a Pelagio adductœ examinantur; his etiam non prœtcrmissis, qua; Xisli Romani pontifias et martyris nomine ab eo laudato; fuerant. Necdum enim deprehendcrat sanctus Doctor, ilia cthnici cujusdam philosophi esse : quod postmodum ex epístola; Hieronymi ad Ctcsiphontem, ut putamus, leclione intellcxit. Tandem ca diligentia ventilasse Pelagii librum dicitur, ut ad singulos apices rcsponsa reddiderit (Infra, de Gestis Pelagii, n. 48). Ipso an го quadringentesimo décimo quinto Hieronymum atquc Orosium Auguslinianihujusccopusculi, tanquam inchoati quidem, nondum tarnen absoluti, mentioncm faceré, alibi observamus (Infra, Admonit. in librum de Natura et Gratia). Augustinus Evodio, ut id exscribendum rurarct, extcmplo pcrmisit (Epist. 169, n. 13). Id ipsum sequenti anno, cum ipsius Pelagii libro conjus'ftum, Joanni episcopo Jcrosolymilano, ut tnde istius hœresiarchœ mentem perspicerct, transmisit, rogans ilium etiam ut utrumque ad Pelagium dirigeret (Epist. 179, nn. 5,10). Similiter easdem Illas disputaliones anno quadrina&itcsimodécimo sexto dedil ad litnocentium papam deferendas (Epist. 177, n, 6).

Quamvis autem non liceret Auguslino revocare in dubium, quin scriplio ilia sibi a Timr» sio et Jacohj)tradita Pelagii esset; earn tarnen sine caulionenunquam memorat, gnartis vi delicet hunc esse eo ingenio, ut si non alia via sese expediré posset, illam inficiari minime dubitaret. Earn itaque Augustinus non citât in libro de Gratia et Peccato originali, in quo libro damnandas Pelagii opiniones ex operibus, qua; ¡He in sua ad Homanum anlistitem epístola agoosccbut, ostendit ; non vero ex iis quœ sibi vel anlrquam recognosci potuisscsii,

« PredošláPokračovať »