Obrázky na stránke
PDF
ePub

Virorum tam illustrium, tamque in Ecclesia et pietate et dignitate præstantium auctoritas eorum errorcm cum sibimetipsis, tum aliis magis periculosum reddebat: debita enim eisdem veneratio et rudes in imitationem pertrahebat, et simul peritiorum linguas inutili silentio cohibebat; ita ut vix reperiretur ullus, qui vel ipsos admoneret, vel errori quem docebant, occurreret, præter paucos perfectæ gratiæ intrepidos amatores (Epist. 225, n. 1). Horum e nuk mero fuere Prosper et Hilarius quidam , alius ab episcopo Arelatensi, cum ille ordinis esset laicorum (Epist. 226, n. 9). Hic certe consuetudinis Augustini deliciis politus aliquando fuerat, doctrinæque ejus salubri lacte nutritus : ac proinde licet id temporis, ut credibile est, patria et consanguineorum conspectu frueretur; se tamen tanquam extorrem reputabat. Videtur autem ab Augustini convictu eo consilio discessisse, ut fratris sui conjugali vinculo alligati salutem procuraret. Hoc nutu divino factum fuisse probavit eventus. Etenim præter ab eo susceptam gratiæ defensionem in Galliis, ipsius frater de consensu uxoris continentiam amplexus est, quam uterque se ad extremum usque spiritum perfecte servaturos Deo voverunt (Ibid., n. 2). Nihil autem, nostra quidem opinione, prohibet, quominus Hilarium hunc existimemus eumdem esse, qui circiter annum quadringentesimum decimum quartum e Sicilia epistolam Augustino de erroribus Pelagianorum scripsit. Præterquam quod animo torquebatur ille ob amissam sancti Doctoris præsentiam, summo quoque dolore ipsum afficiebat, quod non solum dogmata tam manifesta, quæ idem Sanctus tradiderat, respuerentur, sed etiam ab iis qui illa minime caperent, reprehenderentur. Quocirca etsi venerationem, quam ex ecclesiastica consuetudine viris ejusmodi superioris ordinis laici debent, religiose exhiberet; tamen oblata occasione non lacebat, sed catholicam doctrinam pro datis sibi a Deo viribus tuebatur.

Prosper autem, qui Augustino in defendendæ gratiæ munus ac laboren successit, Aquitanus erat, sermone scholasticus (cx Gennadio), hoc est, egregie lilleratus, ct omnino vir tum moribus, tum eloquio et studio clarus (Epist. 226, n. 10), nec sancti Antistitis notilia indignus: quamvis se ipse tantum ex ordine laicorum fuisse quodam modo indicet, ubi profiletur minime se parem auctoritati memoratorum Semipelagianorum, a quibus multum et vitæ meritis, et summo sacerdotii honore superatur. Augustinum nunquam viderat, sed tantummodo officiosis salutaverat lilleris, quas per Leontium diaconum direxerat, per quem et sancti Antistitis acceperat responsionem. Verumtamen et Augustini lectione et Dei revelatione doctus perversissimum esse , negata prædestinatione ac præveniente gratia, dicere quod initium salutis ex eo qui salvatur, non ex eo slet qui salvat, quodque voluntas hominis divinæ gratiæ pariat opem , non gratia sibi humanam subjiciat voluntatem (Id., 225, nn. 6, 7): sprelis aliorum adversis conatibus, non modo hac in fide perstitit, sed et eamdem contra impugnantes propugnavit, tum sancti Doctoris operibus alque illic allatis Scriplurarum testimoniis usus, tum argumentis quæ per se ipse a positis per Augustinum fundamentis ducebat; pugoans videlicet validis ratiociniis , et nervosis illis assertionibus , quibus idem ipse, juxta Gennadii quoque attestalionem, pollebat.

Inler prima hujus disputationis exordia Massilienses aliquantisper maluerunt vitium imputare suæ lardilali, quam dogma a se non intellectum damnare : imo fuere inter eos nonTulli, qui Augustinum consultum vellent, rogatumque ut lucidiorem atque apertiorem super hoc expositionem ederet. At vero contigit Dei miserentis nutu, ut Massiliam per id temporis deferretur liber de Correptione et Gratia, quo libro monachis Adrumetinis , ad eadem ipsa quæ Massiliensibus facessebant negotium, tam plene respondebatur, tamque absolute , ut idem liber ad componendas, quæ in Galliis excitalæ erant, contentionum turbas conscriptus viderelur. Verum conspecto libro, qui apostolicam Augustini doctrinam sequebantur, ipsi quidem novum inde lumen el majora ad eam defendendam præsidia traxerunt : alii autem, quorum mentes error ante occupaveral, caligine propria impediti, nihil aliud illic, nisi offensionis adhuc et ardentioris in veritatem odii materiam invenerunt (Ibid., n. 2).

Opinionem suam vetustatis nomine defendentes, prædestinationis dogma nota 'novitalis inurebant. In Augustini scriptis adversus Pelagianos conditis, contrarium asserebant Patrum opinioni el ecclesiastico sensui, quidquid in eis de vocatione eleclorum secundum Dei propositum sanctus Doctor disputaverat. Locos Pauli huc pertinentes dicebant a nemine unquam sic intelleclos : cumque rogarentur, quonam ipsi modo exponi eos vellent; nullum revera, qui placeret, sensum sibi occurrere fatebantur; sed de his taceri jubebant, quorum altitudinem nullus attigisset. Sententias Augustini ex operibus ante Pelagianam hæresim ab eo compositis producebant, tanquam suæ ipsorum opinioni plane congruentes. Quin etiam quæ idem ex adversa parte sibi opposuit in libro de Correptione et Gratia , hæc omnia pro se isti magna contentione replicabant. At plurimum ipsis displicebat institutum ibidem discrimen inter gratiam quæ Adamo data fuerat, et quæ nobis nunc datur. Denique prædestinationis exemplum nolebant sumi ex parvulis, de quibus nempe alia prius fuisset opinio ipsius quoque Augustini in libris de Libero Arbitrio (Ibid., n. 3).

Cum autem illorum, quibus spiritus Pelagianæ impietatis sic illudebat, auctoritate premerentur veritatis defensores; compulsi sunt ab sanclo Antistile poscere, ut suam ipse auctoritatem illis objiceret. Hac de re duas ad ipsum epistolas scripsit Hilarius : quarum priore, quæ excidit, fortasse referebatur odiosa illa prædicandæ prædestinationis formula, quam ex adversariis objectavit sibi Augustinus (Infra, de Dono Perseverantiæ, n. 58). Posteriore vero Hilarius postquam de adversariorum querelis egit : Quidquid, ait, pro ca gratia, quam in !! pusilli cum magnis miramur, volueris aut valueris , gratissime accipiemus , tanquam a nobis

charissima et reverentissima auctoritate decretum. Ac significat se Prosperum quoque impuJisse ad scribendum proprias in eamdem rem litteras , quas ei cum suis conjunctim dirigit (Epist. 226, n. 10).

Éxstant cliamnum hæ Prosperi litteræ, quarum ille exordio testatur se sancto Doctori non solo salutandi eum, ut in priore quadam epistola fecerat, studio, sed etiam fidei , qua Ecclesia vivit, affectu scribere. Excubunte enim, inquit, pro universis membris corporis Christi vigilantissima industria tua , et adversus hæreticarum doctrinarum insidias veritatis virtute pugnante, nullo modo mihi verendum putavi, ne onerosus tibi aut importunus essem in eo, quod ad multorum salutem, ac perinde ad pietatem tuam pertinet; cum polius reum futurum esse me crederem, si ea quæ valde perniciosa esse intelligo, ad specialem patronum fidei non referrem (Epist. 225, n. 1). Et posi expositam, quæ in illis Pelagianæ pravilatis reliquiis ineral, non mediocrem virulentiam, subjicit : Speramus non solum tenuitatem nostram disputationum tuarum præsidio roborandam, sed etiam ipsos, quos merilis atque honoribus claros caligo istius opinionis obscurat, defæcalissimum lumen gratiæ recepturos (1bid., nn. 6, 9).

Augustinus , quanquam moleste ferebat quod catholico dogmati divinis testimoniis tam multis tamque manifestis confirmato quisquam adhuc adversari auderet, Prosperi tamen et Hilarii, virorum, uti diximus, laicorum, quos ipse filios charissimos appellat (Infra, de Prædestinatione Sanctorum , n. 1); horum ergo et studio et pia erga errantes sollicitudine permolus, duos ipsorum nomini, id est, al Prosperum et Hilarium, scripsit libros, utrosque in vetere Noallicnsi codice, in Pratellensi ac Melensi, et ab ipso Prospero de Prædestinatione Sanctorum nuncupatos (Vide infra, Admonitionem in librum de Dono Perseverantiæ ; Append. parte 3, Prosperi Responsiones ad Genuensium Excerpta, init. et in tomo 1, variam lectionem ad finem Retractationum) : sed posterior tamen jam olim, titulo forsilan per amanuenses mulalo, de Dono Perseverantiæ vocitatur.

Priore libro monstral donum Dei esse non solum incrementum, sed initium quoque fidei. Hac de re se aliter sensisse aliquando, et in opusculis a sc nondum episcopo scriptis crrasse, non diffitetur : at postea convictum se indicat hoc præcipue testimonio, Quid autem habes , quod non accepisii (I Cor. iv, 7)? quod testimoniuin de ipsa etiam fide accipiendum probat. Fidem docet inter alia numeranda esse opera , quibus Dei gratiam præveniri negat Apostolus. Gralia duritiam cordis auferri; et ad Christum venire omnes qui a Patre docentur ut veniant : quos autem docet, misericordia docere; et quos non docel, judicio non docere. Locum ex sua ipsius epistola centesima secunda objectatum, posse recte salvo graliæ prædestinationis dogmate explicari. Observat quid inter gratiam intersit ac prædestinationem. Porro prædestinatione Deum ea præscivisse qtiæ fueral ipse facturus. Prædestinationis adversarios , qui ad incertum voluntatis Dei deduci se nolle dicuntur, miratur malle se sua ipsorum infirmitati , quam firmitati promissionis Dei committere. Eosdem hac auctoritate, Si credideris, salvus eris (Rom. x, 9), abuli commonstrat. Gratiæ ac prædestinationis veritatem relucere in parvulis qui salvantur, nullis suis meritis discreti a cæteris qui percunt : non enim inter cos discerni ex præscientia merilorum, quæ si diutius viverent, fuerant habituri. Præclarissimum vero exemplum prædestinationis et gratiæ esse ipsum Salvatorem , qui ut Salvator ct Filius Dei unigenitus esset, nullis præcedentibus vel operum vel fidei meritis comparavit. Prædestinatos vocari certa quadam electorum propria vocatione; cosque ante mundi constitutionem esse electos, non quia credituri præsciebantor et foluri sancti, sed ut lales essent per ipsam electioncm gratiæ.

Posterioris libri prima parte probat perseverantiam illam, qua in Christo perseveratur usque in finem, esse donum Dei. Hoc enim a Deo irrisorie peti, si a Deo dari non creditur: atqui dominica orationc nihil pene aliud posci quam perseverantiam, juxta Cypriani expositioncm; qua quidem expositione ipsi gratiæ inimici victi sunt, antequam nali. Perseverandi gratiam non sccundum accipientium merita , scd aliis misericordia dari , aliis justo cjus judicio non dari docet. Cur ex adultis ille potius quam iste vocetur, quemadmodum et cx duobus parvulis cur iste assumatur, ille relinquatur, inscrutabile. Inscrutabilius autem, cur ex duobus piis, buic perseverare donetur, non illi : sed istud lamen certissimum, hunc esse ex prædestinatis, illum non esse. Prædestinationis mysterium dominicis verbis de Tyriis et Sidoniis, si eadem apud illos, quæ apud Chorozain, signa facta essent, poenitentiam acturis, monstrari observai. Excmplum parvulorum ad prædestinationis et gratiæ in majoribus veritatem firmandam valerc ostendit : atque ad locum libri sui de Libero Arbitrio tertii ab adversariis male huc relatum respondet. Allera postea parte libri refellit quod illi aiunt, prædestinationis dogma utilitati exhortationis et correptionis esse incommodum. Asserit contra , prædestinationem utiliter prædicari, ut homo non in se ipso, sed in Deo glorietur. Quæ autem ab istis adversus prædestinationem objectantur, eadem non absimiliter vel adversus Dei præscientiam, vel adversus gratiam illam, quam ad cætera bona (excepto initio fidei et perseverantiæ perfectione) necessariam esse consentiunt posse torqueri. Prædestinationem quippe sanctorum nihil aliud esse, quam præscientiam et præparationem beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur, quicumque liberantur. Verum præde

anem congrua ratione prædicari jubet; ac non eo modo, ut apud imperitam multitu." ipsa sua prædicatione videatur. Postremo illustrissimum prædestinationis fropositum ob oculos Dominum Jesum commendat. Hic observant, rem ab Augustino libris illis duobus contra adversarios SANCT. AUGUST. X.

o

[ocr errors]

luce alque energia, ut non tam ingenii vires intendisse, quam divino amante Spiritu locutus fuisse videatur (Rivius, lib. 4, cap. 10, n. 3).

Tam eximium opus , eorum quæ post Retractationes perfecte absolvere ipsi licuit, forle ultimum, eximia peroratione Vir sanctus exornavit, summam illic animi sui modestiam consignatam relinquens extremis hisce verbis : Qui legunt hæc, si intelligunt, agant Deo gra. tias : qui autem non intelligunt, orent ut eorum ille sit doctor interior, a cujus facie est scientia et intellectus. Qui vero errare me existimant, etiam atque etiam diligenter quæ suni dicta considerent, ne fortassis ipsi errent. Ego autem cum per eos, qui meos labores legunt , non solum doctior, verum etiam emendatior fio, propitium mihi Deum aynosco : et hoc per Ecclesiæ doctores maxime exspecto, si et in ipsorum manus venit, dignanturque nosse quod scribo (a).

(a) Rerum ab Augustini obitu per tempora eidem vicina gestarum in Pelagianorum reliquias, scilicet sub portificibus Romanis Gælestino, Sixto, Leone, Gelasio , Hormisda , Felice IV et Bonifacio Il monumenta insi. , gniora exhibentur infra, in Appendice, adjunctis Prosperi contra eosdem hæreticos Apologeticis pro bealo gratie Defensore.

EX AUGUSTINI LIBRO DE HÆRESIBUS AD QUODVULTDEUM, HÆRESIS 88.

[ocr errors]

Pelagianorum est hæresis, hoc tempore omnium recentissima a Pelagio monacho exorla. Quem magistrum Cælestius sic secutus est, ut sectatores eorum Cælestiani ctiam nuncupentur. Hi Dei gratiæ, qua prædestinati sumus in adoptionem filiorum per Jesum Christum in ipsum (Ephes. 1, 5), et qua cruimur de potestate tenebrarum, ut in eum credamus atque in regnum ipsius transferamur (Coloss. 1, 13), propter quod ait, Nemo venit ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo (Joan. VI, 66), et qua diffunditur charitas in cordibus nostris (Rom. v,5), ut fides per dilectionein operetur (Galat. v, 6), in tantum inimici sunt, ut sine hac posse hominem credant facere omnia divina mandata : cum si hoc verum esset, frustra Dominus dixisse videretur, Sine me nihil potestis facere (Joan. xv,5). Denique Pelagius a fratribus increpatus, quod nihil tribueret adjutorio gratiæ Dei ad ejus mandala facienda, correplivni corum hactenus cessit, ut non eam libero arbitrio præponeret; sed infideli calliditate supponeret, dicens, ad hoc eam dari hominibus, ut quæ facere per liberum jubentur arbitrium, facilius possint implere per gratiam. Dicendo ulique, Ut facilius possint; voluit credi , etiamsi difficilius , tamen posse homines sine gratia divina facere jussa divina. Illam vero gratiam Dei, sine qua nihil boni possumus facere, non esse dicunt nisi in libero arbitrio , quod nullis suis præcedentibus meritis ab illo accepit nostra natura, ad hoc lantum ipso adjuvante per suam legem atque doctrinam, ut discainus quæ facere, et quæ sperare debeamus, non autem ad hoc ut per donum Spiritus sui, quæ didicerimus esse facienda, faciamus. Ac per hoc divinitus nobis dari scientiam confitentur, qua ignorantia pellitur; charitatem autem dari negant qua pie vivitur : ut scilicet cum sit Dei donum scientia quæ sinc charitate inflat, non sit Dei donum ipsa charitas, quæ ut scientia non inflet, ædificat (1 Cor. VIII, 1). Destruunt etiam orationes, quas facit Ecclesia, sive pro infidelibus et doctrinæ Dei resistentibus, ut convertantur ad Deum; sive pro fidelibus, ut augeatur in eis fides, cl perseverent in ea. Hæc quippe non ab ipso accipere, sed a se ipsis homines habere contendunt, gratiam Dei qua liberamur ab impietale, dicentes secundum merila nostra dari. Quod quidem Pelagius in episcopali judicio Palæstino damnari metuens, damnare compulsus est; sed in posterioribus suis scriptis hoc invenitur docere. In id eliam progrediuntur, ut dicant vitam justorum in hoc sæculo nullum omnino habere peccatum, et ex his Ecclesiam Christi in hac mortalitate perfici , ut sit omnino sine macula et ruga (Ephes. v, 27); quasi non sit Christi Ecclesia, quæ toto terrarum orbc clamat ad Deum, Dimitte nobis debita nostra (Matth. vi, 12). Parvulos etiam negant, secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiquæ prima nativitate contrahere. Sic enim eos sine ullo peccati originalis vinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda nativitate dimilti : sed eos propterea baptizari, ut regeneratione adoptati admittantur ad regnum Dai, de bono in melius translati, non ista renovatione ab aliquo malo obligationis veteris absoluti. Nam etiamsi non baptizentur, promillunt eis extra regnum quidem Dei , sed tamen æternam et beatam quamdam vitam suam. Ipsum quoque Adam dicunt , etiamsi non peccasset, fuisse corpore moriturum, neque ita mortuum merito culpæ, sed conditione naturæ. Objiciuntur cis et alia nonnulla, sed ista sunt maxime, ex quibus intelliguntur etiam illa vel cuncta, vel pene cuneta pendere.

In Libros de Peccatorum Meritis et Remissione, vide lib. 2, cap. 33, Retractationum, f. 1, col. 643, a verbis. Venit ctiam necessitas, usque ad verba, Magnis curarum æstibus.

M.

HIPPONENSIS EPISCOPI,

DE PECCATORUM MERITIS ET REMISSIONE,

ET DE BAPTISMO PARVULORUM, ad Atarcellinum libri tres (“).

LIBER PRIMUS.

Refellit eos qui dicunt, Adam, ctiamsi non peccassel, fuisse moriturum ; nec ex ejus peccato quidquam ad ejus posteros propagatione transiisse. Sortem hominis probat conseculam non necessitate naturæ, sed merilo peccati : tum eliana peccato Adæ lolam ejus stirpem obligatam esse docet, ostendens parvulos ob id baptizari, ut originalis peccati remissio nem accipiant.

CAPUT PRIMUM. – 1. Præfatio. Quamvis in me niini etiam post peccatum increpando el damnando diis et magnis curarum æstibus atque ladiorum, quae dixisse : Terra es , el in lerram ibis (Gen. 11, 19) ? Nenos detinent a peccatoribus derelinquentibus legem que enim secundum animam , scd, quod manisestum Dei (b), licet ea quoque ipsa nostrorum etiam pecca est, secundum corpus terra eral, el morte ejusdem lorum meritis imputemus : studio tamen luo, Mar corporis erat ilurus in terram. Quamvis enim secuncelline charissime, quo nobis es gratior atque jucun dum corpus lerra esset, el corpus in quo crealus dior, diutius csse debitor nolui, atque, al verum di est animale geslaret ; tamen si non peccasset, in corcam, non polui. Sic enim me compulit, vel ipsa (ha pus fuerat spiritualc mutandus, et in illain incorrurilas qua in uno incommutabili unum sumus in ine plionem qux fidelibus el sanctis promillilur , sine lius commutandi, vel limor ne in le offenderem Dcuin, mortis periculo transilurus “. Cujus rei desiderium qui tibi desiderium tale donavit, cui servicndo illo nos habere non solum ipsi sentinius in nobis, verung serviam qui donavit : sic, inquam, me compulit, sic eliam admonente Apostolo cognoscinius, ubi ait : duxit el traxit ad dissolvendas pro tantillis viribus Elenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum, quod questiones quas mihi scribindo indixisti, it ea causa de calo est, superindui cupientes ; si tamen induli, non in animo meo paulisper vi: cerel alias, donec aliqua nudi invcniamur. Etenim qui sumus in hac habitatione , elliccrem, quo mc bone tuc voluntali el corum qui. ingemiscimus gravali, in quo nolumus exspoliari, sed subus borc curie sunt, clsi non suflicienler, tamen obe- pervestiri, ul absorbealur morlale a vila (Il Cor. v, 2-4). dienler deservissc constaret.

Proinde si non peccassel Adam , non erat exspolianCAPUT II. - 2. Adam, si non peccasset, non fuisse dus corpore , sed supervestiendus immortalitale , et morilurum. Qui dicunt Adam sic crcatum , lil ctiam incorruptione, lil absorberelur mortale a vila, id est, sine peccati merito moreretur, non poena culp:e, scd ab animali in spirituale transiret. necessitale nature; profecto illud quod in Lege dictum CAPUT III. – 5. Aliud csse mortalem , aliud esse est, Qua die cderitis , morle moriemini (Gin. 11, 17); morti obno.rium. Neque enim metuendum fuit, ne non ad mortem corporis, scd ad mortcm animæ quie foric si diutius hic viveret' in corpore animali, scncin peccalo lil', referre conantur. Qua morte mortos clulc gravarctur, ci paulatim velcrascendo perveniret significavit Dominus infideles , dc quibus ail, Sine ad mortem. Si enim Deus Israclitarum vestimentis mortuos sepelire morluos suos (Matth. vill, 22). Quid el calccamentis pr:cstitit , quod per lol annos non crgo respondebunt, cum legitur hoc Deum primo how - sunt obtrila (Deul. xxis, 5); quid mirum si obc

ADMONITIO PP. DEZEVICTISURCY. De Peccatorum Meritis el Remissione libri tres recognili hac nova editione fucrunt ad veteres codices Ronianos bibliothecæ Vaticanæ tres, et ad Gallicanos deceni, ununi scilicet c bibliotheca illustrissinii de S. Georgcs, archiepiscopi Turonensis a Rege designali, unum Fcclesiæ laudunensis, unum Donjinicanoruni majoris conventus Parisicnsis via jacobaa, Sorbonici collegii unum, el codices es abbatia Corbeiensi, ex Remigiana, ex fratellensi, ex Beccensi, ex Casalensi, et ex Cygirannensi. Ftiam ad varia: les lcciioncs cx Belgicis quatuor manuscriptis Lovaniensium cura collectas; necnon ad præcipuas editiones Am. Fr. ct lov., id est, Joannis Amerbachii, Desiderii Frasmi, ul luvanicnsium Tbeologorumi.

Comparadimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess., 1.1, memoratas. M. (a) Scripti anno Christi 412. (b) Forte a vonalistis in Catholicos lum temporis grassantibus. Vide Augustini cpistt. 133 «t 131.

• Am. edilio et Er., quæ in peccato sit. Casalinus cocle's · Manuscripti Belgici duo et unus laticanus, sull' morir Ms., que peccato fil ; onnissa jarticula, in.

supplicio transiturus.

Lov. ex tribus Belgicis Mss. , ne forte diutius luc rendo

dienti homini ejusdem potentia prastaretur , ut ani in clernam incorruptionem , si in homine justitia, id male ac mortale habens corpus', haberet in co quem est obedientia, perinanerel : sed ipsum mortale non dam slalum, quo sine defectu esset annosus , tem est factum mortuum nisi propler peccatum. Quia vero pore quo Deus vellet, a mortalitale ad immortalila illa in 'resurrectione fulura mulatio, non solum nultem , sine media inorte venturus? Sicut enim hæc lam morlem , qux facta est propter peccatum , sed ipsa caro quam nunc habemus, non ideo non est vul nec mortalitatem habitura est , quain corpus animale nerabilis, quia non est necesse ut vulncrctur : sic habuil anle peccatum , non ait, Qui suscilavil Chriilla non ideo non suit mortalis, quia non erat necesse

slum Jesum a mortuis , vivificabil el morlua corpora ut morerelur. Talem pulo habitudinem adhuc in cor vestra ; cum supra dixisset, corpus morluum : sed, pore animali alque mortali, etiam illis qui sine morte vivificabil, inquit, et mortalia corpora vestra : ut scilihinc translati sunt, fuisse concessam. Neque enim cel jam non solum non sint mortua, sed nec mortalia, Enoch et Elias per tam longam ælatem seneclule cum animale resurget in spirituale, el mortale hoc marcucrunt. Nec tamen credo cos jam in illam spiri induet immortalilalem, el absorbcbitur mortale a vila "tualem qualitatem corporis commutatos, qualis in re (1 Cor. xv, 44, 53, 54). surrectione promillilur , quæ in Domino prima præ

CAPUT VI. - 6. Quomodo corpus morluum ob peccessit : nisi quia isti fortasse nec his cibis egeni, qui calum. Mirum si aliquid quæritur hac manifestatione sui consumptione reliciunt; sed ex quo translati sunt, liquidius. Nisi forle audiendum est, quod buic perita vivunt , ut similem habeant salielalem illis qua spicuitali contradicitur, ut morluum corpus secundraginta diebus , quibus Elias ex calice aqux el ex dum illum modum hic intelligamus, quo dictum est, collyride : panis sine cibo vixit (IV Reg. 11, 11): aut Mortificate membra vestra quæ sunt super terram (Cosi et his sustentaculis opus est, ita in paradiso for

loss. I, 5). Sed hoc modo corpus propter justitiam asse pascunlur, sicut Adam priusquam propter pec

mortificatur, non propter peccatum : ut enim operetalum exinde exire meruissel. Habebat enim, quan

mur justitiam, mortificamus membra nostra quæ sunt tum cxistimo, el de lignorum fructibus rcfectionem super lerram. Aut si putant ideo additum, propter contra defectiooem, el de ligno vilic stabilitatem contra peccalum, ut non intelligamus quia peccatum factum Telustalem.

est, sed ut peccatum non fiat; tanquam diceret, Cor. CAPUT IV. 4. Mors etiam corporis ex peccato. puis quidem mortuum est, propter non faciendum Pr:cler hoc autem quod puniens Dcus vixit, Terra es , peccatum : quid sibi ergo vull , quod cum adjunxis. et in terram ibis, quod nisi de morte corporis quo

Set, Spiritus autem vila est; addidit, propler justitiam ? modo intelligi possit ignoro; sunt ct alia lestimonia Susfecerat enim si adjungeret', Vitam spirilus; ut quibus evidentissime appareat, non tantum spiritus ,

eliam hic subaudirctur, Propter non facienduin pecsed cliam corporis morlem propter peccalum me

calun : ut sic utrumque proptcr unam rem intelligeruisse genus humanum. Ad Romanos Apostolus di remus et mortuum esse corpus , et vilain csse spiricit : Si autem Christus in vobis csi, corpus quidem mor

lum , propter non faciendum peccatum. Ita quippe, tuum est propter peccatum, spiritus autem vita est pro

etiamsi lantummodo vellet dicere, propter justitiam , pler justiliam. Si ergo spiritus ejus qui suscilavil Je hoc est, propter faciendam justitiam , utrumque ad sum a morluis habitat in vobis , qui suscitavit Christum hoc possel referri ', et mortuum esse corpus, cl viJesum a mortuis , vivificabil et mortalia corpora vestra, lam csse spirilum, propler faciendam justiliam. Nunc per inhabilaniem spiritum ejus in vobis (Rom. viii, 10, vero et mortuum dixit esse corpus propter peccalum, 11). Pulo quod non expositore , sed tantum leclore et spiritum esse vitam propter justitiam ; diversa mc. opus habel lam clara el aperta sententia. Corpus, in rita diversis rebus attribuens : morti quidem corporis, quit, mortuum est, non propter fragilitatem terrenam, merilum peccati ; vitæ autem spiritus, meritum justiquia de lerra pulvere factum est , scd propter pecca tiæ. Quocirca si , uit dubitari non potest, spiritus vila® tum; quid amplius quærimus? Et vigilantissime non est propter justitiam, hoc est, merito justitize; profecto ait, Mortale; sed, morluum.

corpus mortuun propler peccatum, quid aliud quam CAPUT V. - 5. Mortale , mortuum ac moriturum. merito peccati intelligere debemus aut possumus , si Namque antequam immutaretur in illam incorruptio apertissimum Scriptura sensum non pro arbitrio pernem, quæ in sanctorum resurrectione promillitur, verlere ac detorquere conamur ? Huc * etiain verbopoterat esse mortale, quamvis non moriturum : sicut rum consequentium lumen acccdit. Cuni cnim prirboc nostrum polesl, ut ita dicam , esse ægrotabile, sentis lcmporis gratiam delermioans diceret, morquamvis non ægrotaturum. Cujus enim caro est, quz luum quidem esse corpus propler peccatum , quia in non agrotare possit , 'eliamsi aliquo casu priusquam eo nondum per resurrectionem renovalo, peccali nieagrolet occumbal ? Sic et illend corpus jaw erat mor ritum manel, hoc est necessitas mortis ; spiritum auTale ; quam mortalitatem fuerat absumptura mutatio tem vitam esse propter justitiam, quia licet adhuc

corpore mortis hujus oneremur, jam secundum inte! Gallicani qualuor manuscripti optimæ notæ et duo Belgici, u animale hoc mortale habens corpus. Nonnulli alii, Manuscripti, quia vero illa resurrectione, omissa partianimale hoc est mortale, etc.

cula, in. * In ante editis, annosum. Al in manuscriptis prope omni 'Am. et Er. : Sufficeret enim si adjungeret. Lov., sic adbus legilur, annorum. In tribus aliis, annosus.

jungere. In Mss., collyrida.

3 Am. Er., ad utrumque posset hoc referri. • casalinus Ms., relatore.

Plerique Mss., huic.

6

« PredošláPokračovať »