Obrázky na stránke
PDF
ePub

caeli et terrae uocabulum acceperit an tantummodo corporalis, ut in hoc libro de spiritali tacuisse intellegatur atque ita dixisse caelum et terram, ut omnem creaturam corpoream superiorem atque inferiorem significare uoluerit? an utriusque informis materia dicta est caelum et terra, spiritalis uidelicet 5 uita sicuti esse potest in se, non conuersa ad creatorem tali enim conuersione formatur atque perficitur; si autem non conuertatur, informis est - corporalis autem si possit intellegi per priuationem omnis corporeae qualitatis, quae apparet in materia formata, cum iam sunt species corporum siue uisu 10 siue alio quolibet sensu corporis perceptibiles? an caelum intellegendum est creatura spiritalis ab exordio quo facta est perfecta illa et beata semper, terra uero corporalis materies adhuc imperfecta ? quia terra, inquit, erat inuisibilis et incomposita, et tenebrae erant super abyssum; qui- 15 bus uerbis uidetur informitatem significare substantiae corporalis. an utriusque informitas his etiam posterioribus uerbis significatur, corporalis quidem eo quod dictum est: terra erat inuisibilis et incomposita; spiritalis autem eo quod dictum est : tenebrae erant super abyssum, ut 20 translato uerbo tenebrosam abyssum intellegamus naturam uitae informem, nisi conuertatur ad creatorem, quo solo modo formari potest ut non sit abyssus, et inluminari ut non sit tenebrosa ? et quomodo dictum est: tenebrae erant super a byssum ? an quia non erat lux, quae si esset, utique super 25 esset et tamquam superfunderetur, quod tunc fit in creatura spiritali, cum conuertitur ad incommutabile atque incorporale lumen, quod deus est

1 acciperit DGʻMV tantummodū v 2 spiritale G'P 4 utriasque (u ras.) D 5 terram DPV pr.

spiritales GP 7 conuersatione D'G'v 8 corporis G? 10 materea D' uisus DGʻP'y 11 perceptabiles G'v

12 qua v pr.

14 ininperfecta MV 15 abissum D 17 utriusque (u ras.) D

18 autem post terra add. T 20 arant P 21 tenebrosū P 22 solum

T 23 formare T abisus D 25 quia non erat add. D? in ras.

26 superfunderet DGʻMPTV 27 incummutabile Di incommutabilem MV incorporalem GV incorporali M incorruptabile T 27 est deus DGTV

Et quomodo : et dixit deus: fiat lux? utrum temporaliter an in uerbi aeternitate? et si temporaliter, utique mutabiliter; quomodo ergo possit intellegi hoc dicere deus nisi per creaturam ? ipse quippe est incommutabilis. et si 5 per creaturam dixit deus: fiat lux, quomodo est prima creatura lux, si erat iam creatura, per quam deus diceret: fiat lux? an non est lux prima creatura, quia iam dictum erat: in principio fecit deus caelum et terram? et poterat per caelestem creaturam uox fieri temporaliter atque 10 mutabiliter, qua diceretur: fiat lux. quod si ita est, corporalis lux facta est ista, quam corporeis oculis cernimus, dicente deo per creaturam spiritalem, quam deus iam fecerat, cum in principio fecit caelum et terram: fiat lux, eo modo,

quo per talis creaturae interiorem et occultum motum diuinitus 15 dici potuit: fiat lux. an etiam corporaliter sonuit uox

dicentis dei: fiat lux, sicut corporaliter sonuit uox dicentis dei: tu es filius meus dilectus? et hoc per creaturam corporalem, quam fecerat deus, cum in principio fecit deus

caelum et terram, antequam fieret lux, quae in hac sonante zo uoce facta est. et si ita est, qua lingua sonuit ista uox dicente

deo: fiat lux? quia nondum erat linguarum diuersitas, quae postea facta est in aedificatione turris post diluuium. quaenam lingua erat una et sola, qua deus locutus est: fiat lux, et

quis erat quem oportebat audire atque intellegere, ad quem 25 uox huius modi proferretur? an haec absurda carnalisque

cogitatio est atque suspicio ? quid ergo dicemus? an id quod intellegitur in sono uocis, cum dicitur: fiat lux, non autem ipse corporeus sonus, hoc bene accipitur esse uox dei? et utrum hoc ipsum ad naturam pertineat uerbi eius, de quo

[blocks in formation]

1 dixit (om. et) D 3 dě (s a m. 2) D: deo G'Pv dei T 5 quomo P est] est ergo T ergo est P 7 fia P 9 temporalis temporaliter P 14 tales Go creaturas G?v 16 dicentes Di 19 hanc G sonante om. P 20 uox ista DGPTV iam P? 23 loquutus MV 24 at P 25 haec om. P 26 dicimus DGP10 27 intellegimus P diceretur DGPv 29 ipsud MV perteneat D

22 quae

dicitur: in principio erat uerbum, et uerbum erat apud deum, et deus erat uerbum? cum enim de illo dicitur: omnia per ipsum facta sunt, satis ostenditur et lux per ipsum facta, cum dixit deus: fiat lux. quod si ita est, aeternum est quod ait deus: fiat lux, quia uerbum 5 dei, deus apud deum, filius unicus dei, patri coaeternus est, quamuis deo haec in aeterno uerbo dicente creatura temporalis facta sit. cum enim uerba sint temporis, cum dicimus quando et aliquando, aeternum tamen est uerbo dei quando fieri aliquid debeat, et tunc fit quando fieri debuisse in illo 10 uerbo est, in quo non est quando et aliquando, quoniam totum illud uerbum aeternum est.

Et quid est lux ipsa, quae facta est? utrum spiritale quid an corporale? si enim spiritale, potest ipsa esse prima creatura iam hoc dicto perfecta, quae primo caelum appellata 15 est, cum dictum est: in principio fecit deus caelum et terram; ut quod dixit deus: fiat lux, et facta est lux, eam reuocante ad se creatore conuersio eius facta atque inluminata intellegatur. et cur ita dictum est: in principio fecit deus caelum et terram, et non dictum est: in 20 principio dixit deus: fiat caelum et terra, et facta sunt caelum et terra, sicut de luce narratur: dixit deus, fiat lux, et facta est lux? utrum prius uniuersaliter nomine caeli et terrae comprehendendum erat et commendandum quod fecit deus, et deinde per partes exequendum quomodo fecit, cum 25 per singula dicitur: dixit deus, id est quia per uerbum suum fecit quidquid fecit?

1 Io. 1, 1 et 3

quo D

1 erat ante apud om. Gv 3 satis - facta Gu: om. libri 5 quod] lux om. D 6 deo patri PT qoaeternus D

8 temporalia P 9 uerbū DP 10 debuisset in MV; t et i a m. 2 in v 13 spiritalis GPU quid — spiritale om. D'GP' 14 creatura esse prima P 17 ut] et D 18 reuocante et creatore G3: reuocantem et creatorem libri 19 intellegitur D'G' 21 terram D

22 terram DMV 23 caelü P 24 quod] quae P 4 D cum Gv 25 exequendo D 26 est om. Di

An cum primum fiebat informitas materiae siue spiritalis siue corporalis, non erat dicendum: dixit deus: fiat, quia formam uerbi semper patri cohaerentis, quo sempiterne dicit deus omnia, neque sono uocis neque cogitatione tempora 5 sonorum uoluente, sed coaeterna sibi luce a se genitae sapientiae non imitatur imperfectio, cum dissimilis ab eo quod summe ac primitus est informitate quadam tendit ad nibilum; sed tunc imitatur uerbi formam semper atque incommutabi

liter patri cohaerentem, cum et ipsa pro sui generis conuer10 sione ad id quod uere ac semper est, id est ad creatorem

suae substantiae, formam capit et fit perfecta creatura? ut in eo quod scriptura narrat: dixit deus: fiat, intellegamus dei dictum incorporeum [in natura uerbi eius coaeterni reuo

cantis ad se imperfectionem creaturae, ut non sit informis, 15 sed formetur secundum singula, quae per ordinem exequitur ?

in qua conuersione et formatione, qua pro suo modo imitatur deum uerbum, hoc est dei filium semper patri cohaerentem plena similitudine et essentia pari, qua ipse et pater unum

sunt, non autem imitatur hanc uerbi formam, si auersa a 20 creatore informis et imperfecta remaneat, propterea filii com

memoratio non ita fit, quia uerbum, sed tantum quia principium est, cum dicitur: in principio fecit deus caelum et terram; exordium quippe creaturae insinuatur adhuc in

informitate imperfectionis. fit autem filii commemoratio, quod 25 etiam uerbum est, in eo quod scriptum est: dixit deus:

fiat, ut per id quod principium est insinuet exordium creaturae existentis ab illo adhuc imperfectae, per id autem quod uerbum est insinuet perfectionem creaturae reuocatae ad eum, ut formaretur inhaerendo creatori et pro suo genere imitando formam sempiterne atque incommutabiliter inhaerentem patri, à quo statu hoc est quod ille.

18 cf. Io. 10, 30

3 forma G formam uerbi (m u et bi a m. 2 in ras.) D 5 uoluentem D'G'Tv uoluentes P pr. coaeternā P 6 imitatur (imi a m. 2 in ras.) D inperfecio P 7 summae TV 8 imitator G 10 id (om. est) D' 11 sit Gi 13 in natura - p. 145, 23 trinitatis agnoscimus desunt in MV reuocantis (re a m. 2) D: prouocantis GPU 15 execuntur P 18 similitudinem Gi pari) patri P quia DP

19 hac Di haec Gv 20 fili P 23 in om. GP

24 fili DGʻP cummemoratio D' 25 quid D' et dixit DGPO 26 creturae P 27 existens Ppr.

quod] 4 D?

Non enim habet informem uitam uerbum filius, cui non 5 solum hoc est esse quod uiuere sed etiam hoc est uiuere quod est sapienter ac beate uiuere. creatura uero quamquam spiritalis et intellectualis uel rationalis, quae uidetur esse illi uerbo propinquior, potest habere informem uitam: quia non sicut hoc est ei esse quod uiuere, ita hoc uiuere quod sapienter 10 ac beate uiuere. auersa enim a sapientia incommutabili stulte ac misere uiuit, quae informitas est. formatur autem conuersa ad incommutabile lumen sapientiae, uerbum dei; à quo enim extitit ut sit utcumque ac uiuat, ad illum conuertitur ut sapienter ac beate uiuat. principium quippe creaturae in- 15 tellectualis est aeterna sapientia; quod principium manens in se incommutabiliter nullo modo cessaret occulta inspiratione uocationis loqui ei creaturae, cui principium est, ut conuerteretur ad id ex quo esset, quod aliter formata ac perfecta esse non possit. ideoque interrogatus quis esset respondit: 20 principium, quia et loquor uobis. quod autem filius loquitur, pater loquitur, quia patre loquente dicitur uerbum, quod filius est, aeterno more, si more dicendum est, loquente deo uerbum coaeternum. inest enim deo benignitas summa et sancta et iusta et quidam non ex indigentia, sed ex benefici- 25 entia ueniens amor in opera sua. propterea priusquam scriberetur: dixit deus: fiat lux, praecessit scriptura dicens: et spiritus dei superferebatur super aquam: quia

21 Io. 8, 25

Di

2 emitando D 4 quid D' 6 et ante etiam add. G ei ui. uere GPv et uiuere D 7 uera P 9 nerbo] uero D'G'y

10 (esse) qua G quam D'Pv

q

D2 11 incommutabile G 12 formator autem om. D'G' 13 sapientiam T 14 exsistit P uiuit G 17 nollo Di 18 creatore D' 20 posset D 21 quia) qui Gv et om. P 23 quid D' aeterno) et nono v more si om, Gi 24 qo aeternum P benignitatis D'G 26 pterea P 28 ferebatur v

aquas P

« PredošláPokračovať »