Obrázky na stránke
PDF
ePub

constabit, satisfaciendo posterioris sententiæ intrinseco, ut sic dicam, nec ex una tantum fundamentis. Non omittam autem advertere, causa, sed ex illa cum talibus circumstantiis · prius quam ad illa respondeam, Dominicum considerata, et ad agendum sine impedimento Bannez supra duo supponere. Unum est, quod applicata. Posteriori modo potest admitti anasseramus, Angelos in solis motibus et influen tecedens, quia ille effectus ex natura sua imtiis coelestibus cognoscere hæc futura, scili- pedibilis est, et posset non esse, quia posset cet, quot sit futuræ formicæ post centum impediri: sic autem negatur ultima consequenannos, vel quomodo sint movende, his enim tia, quia nihilominus ex cognitione aliarum exemplis utitur. Aliud est, non esse certum, causarum potest certo cognosci non fore imomnes effectus non subjectos ullo modo libero pediendum, et ideo etiam certo cognosci poarbitrio creato, naturali necessitate evenire test, esse futurum. respectu omnium causarum secundarum, quia 9. Ad secundum. Ad secundum dato anfortasse pendent ab appetitu, et apprehensione tecedenti, negatur consequentia, quia potest brutorum, et inde poterunt impediri. Sed neu- effectus esse per accidens, et nihilominus ex trum cum fundamento dictum est, quia im necesssitate evenire, quia concursus ille cauprimis nos hanc certitudinem, non in solis sarum supposito ordine universi, et causarum causis coelestibus ponimus, sed etiam materia- ejus, necessario evenit. Unde sicut illa necesles causas et omnes alias, quæ concurrere pos- sitas non provenit ab una causa, sed a duabus, sunt, considerandas esse dicimus, ut jam de- vel pluribus, ita effectus non in una tantum, claravi. Deinde, seclusa libera causa, nihil ob- sed in omnibus simul cognoscitur. Nam licet stabit dependentia ab apprehensione, vel ap- casu contingat ut corpus ignitum cadens in petitu brutorum : nam ille etiam esse effectus terram, materiam combustibilem inveniat, naturalis et necessarius, quem Angelus certo et illam comburat, (quod est exemplum Ripræcognoscere potest, et ideo comprehenden- chardi , et aliorum ) nihilominus suppositis do hanc causam simul cum aliis naturalibus et causis naturalibus, quæ tali tempore, et loco exclusa causa libera, certo cognoscit futurum materiam illam generarunt, et quæ corpus ileffectum.

lud in aere incenderunt, et in eodem tempore 8. Ad primum argumentum in numero sexto. loco moverunt, necessario sequitur ille con– Hoc ergo supposito, primum argumentum cursus, et effectus, qui ex illo per accidens vel supponit falsum, vel non recte infert. Cum sequitur, ergo qui omnes illas causas enim sumit, hos effectus esse simpliciter contin- gnoverit, potest certo cognoscere illum efgentes, distinguendum est, nam in sola æqui- fectum. Et ita non repugnat effectum esse cavocatione illius vocis nititur argumentum. sualem, et necessario evenire, quia, ut effecPrimo enim contingens potest dici aliquid, veltus sit necessarius, non oportet, ut sit per se in ordine ad solam causam proximam consi- intentus, hæc enim valde distincta sunt. Unde deratum, vel in ordine ad omnes, quæ ad talem frustra contendit Bannez supra, eo ipso quod effectum promovendum,vel impediendum con- Angelus evidenter scit, effectum non fore imcurrunt. Priori modo verum est antecedens; pediendum, non posse effectum dici causalem tunc antem consequentiæ,ut bonæ sint,debent aut contingentem respectu Angeli. Falsum ecum. eadem limitatione accipi, scilicet, posse nim hoc est, tum quia effectus non dicitur talem effectum esse, et non esse, quantum est contingens respectu cognitionis Angeli, vel alex parte causæ impedibilis, et ideo in sola illa terius, sed respectu causæ, ut ex D. Thoma non posse certo cognosci. Si autem antecedens declaratum est : et similiter non dicitur casuasensu posteriori sumatur, ita ut sensus sit, il- le, respectu cognoscentis extrinseci, sed reslum effectum esse contingentem respectu col- pectu intentionis agentis proximi, et ita Anlectionis omnium causarum, et hoc significe- gelus simul potest cognoscere talem effectum tur per illam particulam simpliciter, sic falsum eventurum, et præter intentionem eventurum. est antecedens, et absolute negari potest. 10. Ad tertium. Rari sublunares effectus Quanquam potest equivocatio aliter explicari: certo præcognosci possunt ab Angelis. – Ternam contingens sumi potest ut oppositum ne- tium autem argumentum hypothesim, quam cessario, vel ut oppositum immutabili, seu quæstio supponit, aufert et ita mutat sensum, inimpedibili (ut sic dicam). Priori modo fal- et materiam controversæ, et aliquid concludit, sum est antecedens, quia ille effectus hic et quod de facto regulariter verum est, non tanunc, et omnibus pensatis, necessarius est, men de possibili. Declaratur, nam in assertione etiamsi non habeat absolutain necessitatem ah loquimur de effectibus contingentibus, qui

CO

[ocr errors]

vel per se futuri sunt ex concursu plurium mus, ibi non esse sermonem de sola sapientia causarum naturalium, nulla interveniente cau- increata, neque illam cognitionem ei ut prosa libera, quæ talem concursum sit impeditura, priam et singularem tribui, sed extendi ad vel e contrario per accidens eventuri non sunt creati licet humanam et ibi etiam illam sapienpropter naturalem causam impedituram sine tiam commendari, quam homo in hac vita ininterventu causæ liberæ removentis impedi- quirere et suo labore cum gratiæ adjutorio mentum. Argumentum antem vel tollit illam comparare potest. Cujus evidens argumentum suppositionem, vel affirmat, illam non posse est, quia de illa sapientia dicit, quod scit prepræcognosci ab Angelo. Primum gratis dicitur, terita et de futuris æstimat, scit versutias serquia sine dubio multi sunt concursus causa monum et dissolutiones argumentorum, etc. rum naturalium sese impedientium, qui ex Quare ex illo loco non colligitur, quod illa savi universalis ordinis causarum mundi pro- pientia certam et infallibilem cognitionem fuveniunt et per causas liberas non auferuntur. turorum eventuum, vel monstrorum assequaEt e contrario sæpe contingit, naturales ef- tur, sed cum partitione accommoda: nam fectus impedibiles non impediri, idque ex solo abstracte loquendo de sapientia, illa omnia concursu naturalium causarum, provenire sine scit, aliter vero divina, aliter angelica, aliter interventu causæ liberæ. Imo ex his effectibus humana, unaquæque juxta modum suum aliqui tales sunt, ut cursus naturalium causa quem modum Sapiens non declarat. Loquendo rum ad eos concurrentium, vel non concur autem de humana solum ea scit per conjecturentium non possit per causas liberas creatas ram et prudentem æstimationem, angelica vero naturaliter impediri. Et tunc evidenter pote- perfectiori modo, ut partim jam dictum est et rit Angelus cognoscere, an talis effectus sit ex parte superest dicendum. impediendus, necne et an talis concursus cau 12. Tertia conclusio. Futura libera non sarum sit futurus, et tunc procedit prima opi- posse naturaliter præcognosci ab Angelo, est de nio, et in his effectibus maxime habet locum fide. - Tertio statuendum est, non posse

Anassertio posita. Nam licet causa prima possit gelum futura contingentia, que a libero arbihos causarum occursus mutare, vel impedire, trio pendent, in suis causis certa scientia præsemper in hac cognitione supponitur excepta cognoscere virtute narurali. Ita enim loquimur, libertas primæ causæ et subintellecta conditio, nam cognitione supernaturali, vel per visiosi ipsa rerum cursum non immutaverit, vel nem Dei claram, vel revelationem extra versuum concursum non negaverit, hæc enim bum, certum est, posse præcognosci, ut aliis conditio in omni scientia futurorum quantum- locis tractatum est. Sic ergo conclusio est de vis certa, etiam de effectibus simpliciter neces- fide ex omnium theologorum sententia, quia sariis subintelligenda est. Alii vero sunt effec- in Scriptura invenitur expressa. Nam cognitio tus et concursus causarum impedibiles per futurorum certa, divinitatis signum esse diciAngelos bonos, vel malos libere moventes cau tur Isai. 41 : Annuntiate, quæ ventura sunt in sas corporales, atque illas applicantes, aut re- futurum et sciemus, quia dii estis vos, ergo moventes. Et tunc fateor non posse naturaliter supponitur esse proprium DEI hæc futura præcerto cognosci, an ex illo capite effectus se cognoscere. Unde cap. 46, per eumdem Proquatur, necne. Quod non est contra assertio- phetam Deus dicit : Ego sum Deus et non est nem, vel priorem opinionem, quæ supponit ultra Deus, nec est similis mei, annuntians ab cursum causarum naturalium, quem causæ li- exordio novissimum et ab initio quæ nondum beræ creatæ mutare non possint. Unde quia facta sunt, dicens : Consilium meum stabit et fortasse rari sunt isti effectus sublunares et omnis voluntas mea fiet. Confirmatur hoc ex particulares, qui aliquo modo a causis liberis Daniele, cap. 3, ubi tanquam proprium et sindependere non possint, ideo regulariter verum gulare de Deo dicitur : Ipse revelat profunda est, tales effectus non cognosci certo ab Ange- et abscondita, et nooit in tenebris constituta. Et lis naturali cognitione, ut, verbi gratia, a dæmo- infra: Est Deus in cælo revelans mysterium, nibus, nisi subintellecta et applicata illa con ubi Hieronymus : Frustra ab hominibus quaditione, nisi Deus aliud disposuerit, vel per- ris in terra, quod solus Deus novit in cælis, etc. miserit ab aliqua causa creata libera fieri, vel Et hinc prophetia, per quam hæc futura præimpediri. Et ita in re sic explicata nulla (ut dicuntur, est signum certissimum, imo et evidixi) potest esse dissensio.

dens divinæ veritatis et revelationis, ut ex 1, 11. Al locum ex Sapientia in eodem numero Corinth. 14, sumitur: non esset autem suffiElc!. -- Ad testimonium Sapientis responde- ciens signum divine vcritatis, nisi solus Deus

posset illa futura cognoscere, ut recte docuit bilia sint, et nec præterita, nec futura nunOrigenes, lib. 6, contra Celsum, Chrysostomus, tiare possint. Item ex eo quod adeo impotenhomil. 32, in 1, ad Corinth., et D. Thomas, 3, tia sint, ut nec abolitionem suam præsentire contra Gentes, cap. 154, et sumitur ex illo 2, potuerint : unde colligitur, multo minus posse Petr. 2: Habemus firmiorem propheticum ser- mala aliena prædicere, utique quia non sunt monem.

ipsi sicut Dens, a cujus voluntate hæc pendent. 13. Opponitur ratio contra citata testimonia. Sic etiam in altero loco Hieronymus exponit : - Posset autem quis respondere, non posse Considerate, quod præter me nullus sit Deus , quidem creaturam certo cognoscere hæc futura nec alius potuerit scire ventura, nisi ego, qui in omnibus causis suis, quatenus in eis divina per Prophetas nuntio, que facturus sum, ut voluntas comprehenditur, a qua etiam hæc fu- cum prædicta complevero, divinatione probem tura pendent, quia nisi volente, vel permittente divinitatem. Unde confirmatur difficultas, quia Deo, non evenient, unde quia creatura non hoc modo Angelus non solum non potest cerpotest scire divinam deliberationem ac volun- to scire, aut prædicare, quæ ab alterius libera tatem, ideo non posse certo præscire hæc fu- voluntate pendent, verum etiam nec quæ a sua tura. Et consequenter prædictionem certam pendent voluntate, quia licet nunc cum prædifuturorum esse signum divinitatis, in quantum cit, quid sit facturus, habeat animum faciendi, sola divinitas habet in manu, et voluntate sua postea a Deo impediri potest et mutari, ne faomnem causam secundam, ut illam vel impe- ciat : Deus autem infallibiliter nuntiat, quia ea diat, vel efficaciter ad agendum inclinet. Et nuntiat, quæ vel perse, vel per alios facturus est, hunc sensum indicant illa ultima verba Isaiæ, vel saltem que ipso permittente infallibiliter dicentis, consilium meum stabit, et omnis vo- fient et non permittente, non fient. Ergo ex vi luntas mea fiet, quasi dixerit Deus, ideo ego horum testimoniorum futura sunt incognita, solus possum certo prædicere futura, quia a vel incerta Angelis, qua etiam a voluntate Dei meo consilio et a mea voluntate omnia futura pendent, non quatenus pendent qualibet alia pendent. Ergo non erit contra hæc testimonia, libera voluntate. Et ob hanc rationem Cyrilnec contra fidem dicere, posse Angelum cer- lus Alexandrinus explicans, cap. 46, Isaiæ tam cognitionem habere etiam illorum futu- dixit, inde Deum se verum, et natura Deum rorum, quæ pendent a libero arbitrio, dum- demonstrare, quia omne consilium suum stat, modo subintelligatur excepta divina voluntas et nemo illud impedire potest, et ideo infalliet potestas, sicut de futuris a causis naturali- biliter impletur, quando ab ipso prædicitur. bus dicebamus, non ita præcognosci absoluta 15. Danielis quoque locus objicitur. - Decertitudine, quin subintelligenda semper sit nique hoc confirmat locus ille Danielis, ubi conditio, nisi Deus aliter disposuerit. Et potest Daniel accepta divina somnii revelatione et hoc confirmari, quia illa testimonia non lo- interpretatione ait : Sit nomen Domini benequuntur specialiter de futuris dependentibus dictum, quia sapientia et fortitudo ejus sunt, a causa creata libera, sed simpliciter de futu- ubi non sine causa fortitudinem sapientiæ conris, quatenus omnia pendent a causa libera jungit, sed ut indicet, ideo solum Deum poincreata.

tuisse illud mysterium nosse, quia solus po14. Item Isaiæ locus opponitur. - Et auget tens erat facere. Unde subjungit: Ipse mutat difficultatem, quia in priori loco Isaiæ, præte- tempora et ælates, transfert regna, atque consrita conjunguntur futuris, dicitur enim: Prio- tituit, veluti declarans fundamentum, ex quo ra, quæ fuerunt, nuntiate, et ponemus cor nos- nascitur, ut solus etiam ipse talia sutura certo trum. Unde Cyrillus ex illo loco solum colli- scire et revelare possit. Atque eodem modo git, divinæ gloriæ proprium, ac peculiare esse, prophetia infallibilis est signum certum diviomnia scire, nihil prorsus ignorare neque præ- nitatis, quia quod prædicit divinitas, potens teritorum, neque instantium, neque futurorum : est et facere, sicut Hieronymus supra citatus Hieronymus autem sic exponit : Fit apostro- exposuit, dicens : ideo solius Dei potest esse vera pha ad ipsa idola, que insensibilia sunt et nec prophetia, quia per Prophetas nuntiat, quæ audiendi, nec respondendi possident facultatem. facturus est. Ergo ex his locis non potest proDicite, inquit, nobis vel præterita , vel futura bari de fide, futura libera esse ignota Angelis, et ex rerum eventibus vestram polentiam de- quatenus a voluntatibus pendent, sed solum monstrate. Ergo non arguuntur ibi idola ex eo, quatenus pendent a divina. Unde Origenes, quod non potuerunt futura pendentia libero hom. 5, in Josue, in fine, dicit, inutile esse, arbitrio cognoscere, sed ex eo, quod insensi- curiose inquirere, quæ futura sunt : Quecun

que enim Deus vult, hæc futura sunt. Et lib. 1, non potest virtute naturali hanc Dei voluntacontr. Celsum, post medium, ideo dicit requiri tem certo cognoscere, et ideo nec potest in illa spiritum ad præsciendum futura, quia volun- voluntate cognoscere futura. Porro autem hæc tate Dei sunt futura. Unde in eodem sensu di- ratio æque probat de cognitione futuri effeccit, lib. 6, circa principium, dicini sermonis tus in causa libera creata, seu proxima. Quia characterem esse futurorum prædictionem. Si- eisdem duobus modis spectari potest, et priori mili modo Justinus in responsionibus ad quæs- modo spectata, ut potentia nondum eliciens tion. Christian. in 2, quæ est de his futuris, suum actum etiam cum omnibus requisitis ad ut de victoria futura in bello, urbium ever- agendum applicata, est causa indifferens, et sione, etc., sic inchoat responsum : Ejusdem ad agendum indeterminata, ergo in illa, ut Dei sunt omnia et verborum prædictio et eorum sic, nihil determinatum potest cognosci. Quæ eventus, qui per Prophetas, et Apostolos aute ratio non solum de Angelo, sed etiam de Deo prænuntiavit, quæ facturus esset. Et ex hoc probat quoad cognitionem certam in causa, principio colligit, sola oracula divina esse cer ut alibi a nobis monstratum est. Posteriori auta, reliqua incerta et tunc evenire, quando tem modo considerata voluntate creata, ut est DEUS vult, vel permittit. Quod latius in quæst. sub actu suo, in hoc maxime differt a volunult. repetit. Unde sentire videtur, totam in- tate divina, quod divina non habet actum de certitudinem futurorum eventuum respectu novo, nec in futurum aliquid volet, quod non cujuscumque intellectus creati veritate natu- semper, et ab æterno voluerit, quia non harali operantis, inde provenire, quod ex libera bet temporalem determinationem sed æterDei voluntate pendent. Alii vero Patres licet nam: voluntas autem creata prius caret actu, doceant, dæmones et consequenter etiam alios et postea illum habet, et quem nunc habet, Angelos non posse virtute naturali cognos- postea mutat. cere futura contingentia, non declarant, an 17. Prædicta probatio progreditur. — Unde id proveniat : ex eo quod divinam volunta- si actus ille consideretur antequam fiat (sub tem ignorant, vel aliunde, ut videre licet in qua ratione est vere futurus) cognosci non Eusebio, lib. 5, de præparat. Evangel., cap. 10, potest in ipsa potentia, quod sit certo futurus et Damasceno, lib. 2, de Fide, cap. 4, et aliis propter rationem dictam, quod causa est ininfra referendis.

differens : si autem ille actus jam supponitur 16. Probatur nihilominus ulterius conclusio factus, jam non cognoscetur futurus, sed prenon obstantibus, quæ proxime sunt opposita.- sens, et consequenter non in causa, sed in se. Sed licet verum sit, hæc futura ut cognoscibi- Verumtamen talis actus licet sit cognitus ipsi lia in causis, maximam habere incertitudinem volenti, alios vero latet, quia non potest Anrespectu omni intellectus creati, quia a libera gelus cogitationes liberas cognoscere, ut infra Dei voluntate pendent, nihilominus etiam est videbimus. Unde si loquamur de alio effectu certissimum, ac de fide, talia futura non posse externo futuro ex vi talis actus, etiam ille non ab Angelis in sua proxima causa certo cognos- potest cognosci, ut futurus est, quia vel ille ci. Probatur primo ex similitudine rationis, effectus est simul cum ipso actu voluntatis a quia ratio, ob quam in divina voluntate non quo manat, et sic jam cognoscitur, ut præsens, potest Angelus cognoscere futura, bipartita est, et non cognoscetur ab aliis in causa sua, id quatenus voluntas divina dupliciter considera- est, in actu voluntatis, sed potius e contrario ri potest, scilicet vel quasi in actu primo, ut in exteriori actu et per ipsum tanquam per apta est ad volendum, vel in actu secundo, id exteriorem effectum interior voluntas cognosest, ut jam volens. Priori ergo modo non po- cetur. Si autem ille effectus non est simul cum test in voluntate divina cognosci futurus effec actu interiori voluntatis, sed postea futurus est, tus, quia de se indifferens, ac indeterminata sic duplici de causa non poterit ab aliis Anest, et in causa indeterminata nihil determina- gelis cognosci, scilicet, quia et non possunt tum potest cognosci. Quæ ratio etiam probat, præsentem actum alienæ voluntatis cognoscere Deum ipsum in seipso, seu in sua voluntate sua sola virtute naturali, et quia licet cognossic spectata non posse cognoscere futura. Pos- cerent præsentem actum, non possent scire, teriori autem modo potest Deus cognoscere fu an in futurum durabit, vel mutabitur voluntura, quæ absolute vult, quia jam ipsa volun- tas, neutrum enim eorum in tali voluntate, tas in actu non cognoscitur ut futura, sed præ- vel actu ejus determinatum est, et ideo nec sens, et cum illa habere potest effectus futurus effectus futurus inde pendens potest in tali inluillibilem connexionem : at vero Angelus causa cum certitudine cognosci. Unde fit, ut

nec idem Angelus de seipso certo scire possit, sequentia, quia talis præscientia in causa an facturus postea sit, quod se facturum postea proxima, ejus libertatem aufert, quod fidei reproponit, quia nescit, an suum propositum pugnat. Est ergo de fide Angelum non posse mutabit. In quo est infinita differentia inter certo præscire hæc futura in suis causis proDeum et Angelum : nam Deus in suo decreto priis, sive cum eis conjungatur libera voluncertissime scit futurum esse, quod decrevit, tas Dei, sive per se spectentur, quia etiam in quia decretum Dei immutabile est. At vero ordine ad tales causas isti effectus non necesAngelus licet nunc proponat se facturum ali- sario eveniunt. Neque contra hoc est ulla difquid, non certo scit in illo proposito id, quod ficultas, nisi quam Anselmus supra ex præsse facturum proposuit, tum quia potest mutare cientia Dei indicat. Sed illa hic non urget, quia propositum, tum etiam quia fieri potest, ut etiam de Deo fatemur, non cognoscere hæc Deus illum effectum impediat.

futura in causis suis: de alio vero genere co18. Confirmatur primo. — Unde confirma- gnitionis infra tractabitur. tur, quia de seipso non potest Angelus in sua 20. Confirmatur tertio. - Denique si futura voluntate præscire, quid sit volitura, vel fac- hæc tantum essent incerta propter dependentura, solum quia libere volitura est, ergo mul- tiam a providentia Dei et voluntate ejus libera, to minus de aliis id poterit cognoscere. Atque nulla esset differentia inter ea, quæ a voluntate hac ratione dicunt Sancti, non potuisse malum creata et ab aliis causis eveniunt. Consequens Angelum virtute sua naturali peccatum suum est falsum et contra fidem, quia effectus natupræscire priusquam faceret illud, neque Ange- rales simpliciter sunt necessarii, etiamsi a Deo lum bonum esse potuisse de sua perseverantia pendeant, quia Deus naturali modo præbet securum, priusquam perseverasset, nisi reve suum concursum, et non nisi supernaturaliter latione divina, ut supposuit Augustinus, 1. 11, illum negat, quod non tollit necessitatem et Genes. ad litter., capit. 17, et lib. 11, de Civi- certitudinem naturalem : quæ autem a voluntat., cap. 13, et docet Anselmus, lib. de Casu tate creata pendent, non habent illam necesdiabol., cap. 21. Probatque optima ratione, sitatem naturalem, ut ex fide constat, ergo quia quod potest non esse, non potest præsciri neque illam certitudinem habent. certa scientia, sed Angelus priusquam pecca 21. Quarta conclusio bipartita. - Probatur vit, potuit non peccare, ergo non potuit certo prima pars. - Cur dæmones ambigue luqui scpræscire se peccaturum. Quæ ratio convincit leant. - Quarto dicendum est, per aliqua prode præscientia in causa, non vero de scientia babilia signa posse Angelum verisimiliter conrei in se, ut ibidem subjungit, et mox explica- jectare futura, non tamen omnia. Utraque bimus.

pars certa est et clara. Primam docent D. Tho19. Confirmatur secundo. Præterea indi mas supra et omnes scholastici, et est res per cat ibidem rationem aliam ex principio fidei se clara, quia etiam homines possunt hæc fudesumptam. Nam præscientia effectus in cau- tura conjectare per signa, vel effectus aliquos, sa, quæ in voluntate angelica, vel humana seu affectus præsentes, ergo multo magis dæantecedentem necessitatem inducit, est im mones. Maxime autem solent dæmones uti hoc possibilis: sed si Angelus præsciret cum certi- genere cognitionis ad decipiendos homines. Et tudine effectum futurum media voluntate an ideo hanc cognitionem tribuit malis angelis gelica vel humana in ipsamet voluntate, talis Augustinus, lib. 4, de Trinitate, cap. 17, et scientia induceret, vel potius supponeret an eam removet a bonis Angelis, non quia imtecedentem necessitatem in tali effectu, ut est possibilis, sed quia imperfecta: nam eorum, a tali voluntate, ergo talis scientia est impos- quæ illis expedit scire, habent scientiam cersibilis. Major patet, quia necessitas antecedens tam in Verbo Dei: aliorum autem absolutum repugnat libero arbitrio, ut tale est, quod ab iudicium non proferunt, nec ea prædicunt, Anselmo ibi tanquam certum supponitur, et in licet periculum prædicere possint. Eamdemque libro de Præscientia et prædestinatione latius doctrinam habet Augustinus, lib. 8, de Civit., traditur, et cum illo in aliis locis a nobis de- a cap. 14, per multa sequentia, et lib. 9, a claratum est. Et ex eadem doctrina minor est principio usque ad cap. 23, et lib. 12 Genes., clara, quia necessitas antecedens nihil aliud ad litter., cap. 17, et late toto libro de Divinat. est, quam necessitas in causa : nam scientia dæmon., et lib. 2, Retract., cap. 30. Hinc decerta in causa hanc necessitatem effectus in mones variis modis et astutiis utuntur ad decausa supponit, alias non habet, unde talem cipiendos homines per horum futurorum pracertitudinem sumat. Tandem probatur con dictiones et responsa idolorum: nain æmulari

« PredošláPokračovať »