Obrázky na stránke
PDF

tante in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset Christus ; respondil dicens : Ego quidem vos baptizo in aqua, in pœnilentia.

78. Viilehat ergo Joannes cordis occulta. Sed considerenius cujus hxc gratia. Quemadmodum autem prnplielis palam flant cordis occulta, Paulus oslendit dicens : Occulta queque cordis ejus manifesta fient : et procidens in faciem adorabil Deum, pronunlians quod vere Deus est in vob:s (1 Cor. xiv, 25).- Dei ergo munus est qui révélât , non virtus hominis qui divino magis adjuvatur beneficio, quam naturali cernit officio. Quo autem proficil isla cogitaiio Judxorum, nisi ul secundum Scriptum venisse Christum prohetur? Erat enirn qui exspeclabntur ; el ipse inique qui exspeciabainr , non is qui non exspectabatur, advenit. Quid autem ineptius quam quod is qui in alio xstimatur, in seipso esse non creditur ? Quem per mulierem venlurum pulabant, per virginem venisse non credunt. Qua; Deo secundum carnem dignior generatio, quam ut immaculatns Dei Filius immaculate generations servarct etiam in snscipiendo corpore ptiritatein? Et utique divini adventus * Signum in virginis pnrtu, non in mulieris constitutum est.

79. Ego, inqnil, vos aqua baptizo. Cito probavit non esse se Christum, qui visibili operetur officio. ъ Nam cum cx duabus naturis homo, id est, ex anima subsistât et corpore, visibile per visibilia, invisibiie per invUibile myslefium consecratur. Aqua eniin

.corpus abluilur, spiritu animx delicia inuiidanlnr. Aliud agimus aliud invocamos; licet ctiam in ipso fonte sanclificalio div'mitatis aspiret. Non eniin aqua omnis ablutio e?t, sed hace inier se divisa esse non possiint, et ideo aliud fuit bapiisina pœnitentia?, aliud gratix est. Istud ex utroqne, illud cx uno ; nam cum communia delicia sint mentis et corporis, purificatio queque debuit esse communis. fit benesaiiclus Joannes se imellexisse significans quid in cordibus cogitaren!, el quasi non intellexerit, declinans majestatie invidiam, non verbo, sed opere declaravit non esse se Christum Opus enim hominis est gerere poenitentiam delictorum ; Deimunusesigraiiam implere mysterii.

Venit autem fortior me.

80. Non comparalionem fecit, ut ipso se tantum fortiorem dixerit Christum (ncque enim inler Dei Filium et hominem ulla polerat esse collatio), sed quia mulli fortes ; nam et diabolus forlis : Nemo enim potest vasa forlis... diripere, nisi prius alligaverit fortem (Marc, tn, 27). Multi ergo fortes, forlior nemo nisi Chrisms. Denique eousque non fecit enmpara'lionem, ul addiderit: Cujus non sum dignus calmisericordia... necessarium et ab omnibus deferendum est. Reliqui, ac edit, ut in lexiu.

0 Scilicet Isai. vu, 14 : Propter hoc dabit Dominus ipsevobis signum. Ecce virgo concipie.t,el pariel filium, eic. Recte auiem Ambrosius Judxos arguil , qui Christunr ex muliere venlurum púlanles, hebraicam Isai* vneem rrcbv pro qualibel muliere, non pro virgine, qua; virginitalem in conceplu et parlu ser

A ceamenta portare, evangélica prxdicalionis 1308 ostendens in apostólos gratiam esse collatam, qui sunt calceati in Evangelium.

81. Videlur lamen ideo hoc dicere, quod plerumque Joannes personam accepit populi Judxorum. Undead hoc referuntqnodait : Шит oportet crescere, me autem minui (Joan, ut, 30), quod oporleret minorem fieri populnm Judxorum, crescere in Chrislo pnpulum Chrisiianum. Denique et Moyses accepit personam populi ; sed i lie calceamentum non Dominium porlabat, sed pedum suorum. Et isti calceati sunt calceamenlo fortasse non suorum pedum ; ¡lie autem solvere calceamentum pedum jubelur suorum (Exod. in, 5) ; ul animi ejus gressus et mentis, corporei nexus vinculis absolutus, iter spiriiale gradia

ß tur. Aposloli autem calceamentum deposuerant corporate, qnando missi sunt sine calceamenlo, sine virga, sine pera, sine zona ; sed non slatim Domini calceamenta porlarunt. Fortasse post resurreclionem portare cceperunt ; ante enim ne cu i gesta Domini dicerent, nionebaiitiir. Denique postea his dicilur : lie in orbem Universum, et predicate Evangelium (Marc, xvi, 15) ; ut evangelicx prxdicalionis vestigium preferentes, loto Dominicorum Seriem circumferrent orbe gestorum. Est igilur calceamentum nuptiale evangélica prxdicatio.Sed dehoc Opportuniiis aliquid inaliis explicabimus (Inf. cap. x).

(Vers. 17.) Ipse vos baptizaba in Spiritu saneto, et igni: habeas ventilabrum in manu sua, et purgabit areain suam, et congregabil triticum in horreum suum; Q paleas autem igni comburet inexstinguibili.

82. Habens ventilabram in manu. Venlilabri indicio discriminandorum Dominus declaratur jus habere merilorum ; eo quod dum frumentn in area ventilantur, plena a vacuis, ah inanibus fructuosa veluti quodam aurx spirantis examine separanlur. Per banc igitur comparalionem ostendilur quod Dominus judicii die solidx mérita fruciusque virtulis ab inanis jaciantix, exiliumque facinrum infructuosa levitate discernai; perfections menti viros localurus in mansione coelesti. Ipse enim perfeclior fructus est, qui meruerit ejus esse conformis, qui sicut granum tritici cecidit, ut plurimos fructus aflerret in nobis, invisus paleis, inanibus meritis non amicus. El ideo ante eum ignis ardebit, non natura sui noxius; ul

D pole qui mala improbitatis exurat, splendorem probitalîs accumule.!.

(Vers. 21, 22.) Factum est autem, cum baplizalus esset omnis populus, et Jesu baptizólo, et orante, apertum est cœlum, et descendit Spiritus san dus corporali specie sicut columba in ipsum ; et vox de cpelo facta est : Filius meus es tu, in te complacui.

vaverit accipiendam esse pertinacius conlendebant. Vide Huet. Demon si. Evang. cap. 9.

ь Sic omnes edit, ас propemoduin ciineti mss.; Corb. tanien el alii pauculi, Nam cum exduobus naluralishomo,etc.Kursus eodembeo edil, omites, sed cum mss. omnino duobus, visibile per visibile, invisibiie per invisibiie, etc. Mss. octo, visibile per invisibiie, invisibiie per visibile, ele. Verum alii lotideni pro

83. Baptizalus est ergo Dominus non mundari vo- A Filiura discrepare, qui circa prxsidia nostra nondis

lens, sed inundare aquas; ut abluía: per carnero Christi, quae pcccaium non cognovit, bapiisroatis jus liaberent. El ideo qui ad Christi lavacriim vencrit, peccata deponit. Pulcltrc autem in iis qux a cxteris dieu sum, sánelas Lucas 1309 evangelista compendium sumpsit, el iiilelligeiiduro niagis quod a Joanne Dominus baptizalus est, quam expressum reliquh. Qux autem Domiiiici causa bapiismalis, Dominus ipse déclarai dicene :Sine modo; sic enim decet not imptere отпет justiiiam (Matth, ill, 15).

84. Cum igitur lanía ad xdincalinnem Ecclesix suai divino Deus favore conces~erii; utpost patriarchas, prophelas, angelos, unigénitos descenderé! Dei Filius, < lad lavacruin venire!; nomie vere alque

crêpant. Docuil igilurme David qnod nemo sine Doniiiiox(lincetdomum>cust()dialciviialein(i>«. cxxvi, 1).

85. Docuit mc eiiani Mnyses quod nemo nisi Dens fecerit munduin : In principio enim fecit Dem caelum et terrant (Gen. i, I). Docuit etiam quod bominem Deus opere suo fecerii; nec otiose posnil: Finxit Deut nominan de limo tenon, et insufflavil in (aciem ejus (latum titee (Gen. п, 7) ; ut actum quemdam Dei circa xdificaiionem hominis usu qiiodam corporalis operalionis adverlas. Docuit eliam quia et mulierem fecit Deus : Immisit enim Deut soporem in Adam, et dormitit, et sumpsit unam costam de Inlere ejus, 1310 b el ^eplevil carnem ejus : et œdifieavit Dominus Deus costam quam sumpsit ab Adam,

divine de Ecelesia cognovimus dictum : Nisi Doini- В i» mulierem (Ibid., 21 el 22). Non frustra, ut dixi,

nut œdifienverit domum , in tanum laboraverunt qui œdifieant earn (Psnl. cxxvi, 1)? Nec minim si homo srdificare non potest, qui non polest custodire : Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum tigilarerunt qui euftodiunt earn (Ibid.). Пах de quodaiii psalnio. Anden lamen etiam ego dicere, quod homo viam non nnssil adoriri, nisi Doininiuu habest prxvianlem. Unde cripluin est: Post Dominum Deum tuum ambulabit (Di'Ut. XIII, 4), el, A Domino diriguntur viœ tili (Prot. XX. 24). Deiiiqiie ille perfeciior, qui inielligcrcl se sine Domino ambulare non pos e : Viat, inqn'u, tuas edoce me (Ptal. xxiv, 4). Kl ui ad Iii-lorian) veoiainus (non en i ra simplicein lanlum reí gesta; sériera debeniiis haiirire, sed eliam actus nosiros

corporalibus quibusdam manibus circa Adam et Evam Moyses Deum iuducit operantem. Mundum Deus fieri jussii, ei factusest,elunoverboopus mundi Scriplura indicat absolutum : ad liominem venitur, el inanus ipsas quodaminoilo giuduit tibi Propbeta Dei laborarais ostendere (Ptal. Cxl, 5).

86. l'Ius nescio quid in bis inteliigerc, quam lego, opera Dei elabórala me cog uni. Subvenil Apostolus astuanti, el quod ego non intelligebam quid esset : Os de otsibus nuit, et caro de carne mea : et, Hœc vocabitur mutier; quoniam de tiro suo astitmpta est (Ibid., 28) divino mihi spirilu revelavit dicciis: Sacramentum hoc magnum est (Ephet.v, 32). Quod sacramcntiim? Quia duo erunt in carne una; et, Quia retin

ad a mul 'lioneui scriptorum referre) ex iCgyplo po- С quel homo patrem et matrem , el adhœrebit uxori suœ

(Ibid., 31) : el, Quoniam membra sumut corporis ejut, de came ejut, et de otsibus ejut (Ibid., 30). Quis est iste vir propter quem mutier parentes relinquai? Ri'liiiqiiit parentes Ecclcsia, qux de gciililibus populís congrégala est, cui prophelice diciiur : Obliviteerepopulum tuum, et domum patris tui (Ptul. luv, 11). Propter quem virum, nisi forte illum de quo dich Joannes : Pott nie venil vir qui ante me factut ett (Joan, i, 27) ? De cujus latere dorinientis costam Deus sumpsit ; ipse enim est qui dormivit, et qu'eut et resurrexit; quoniam Dominus suscepil cum. Qux est bujus costa ь nisi virtus? Quiaiunc quando railes latus ejus apcruerit, continuo aqua el sanguis exivil, qui effususest pro sxculi vita (Joan. xi\,34).Hxcsxculi

piilus exivil, nesciebal via in qu.e ad terrain duct-ret sanelaiu. Misil Dens per no lein coluiiinam ignis, ut per colnmnam populus viaui dísceret. Misil eliam per diem e< lumnain nubis, ut neque ad sinuiram, neque ad dexieraui declin.net (Exod. Mil, 21). Sed non es talis, homo, ut merearis et tu ignis coluuinani: non babes Morsen, nun accipis Signum; nunc enim post ad ventura Domini lides eii-iior, signa condiiulur. Time Deoin, el presume de Domino : Immiiiil cobu angelos D minus in circuitu timenttum eum, el tripiet tot (Ptal. XXXIII, 8). Vides itaque quia ubique Domini virtus siudiis cooperaiur humanis;ut nemo possil xdilicare sine Domino, nemo custodire sine Domino, nemo quidqnam iucipere sine Domino

[ocr errors]
[ocr errors]

m.

Primus cuim Adam in animam viventem , novissimus Adam in spirilum vivilicantem: novissimus Adam Christus est, costa Christi viia Ecclcsix est. Nos ergo membra suinus corporis ejus , de carne ejus, cl deossibus ejus. Kl fartasse bxc est costa de qua dixit : Sentio de me virtulem crisse [Luc. vin, 4G). Ilxc est costa qux de Christo ex i vit, nec cor

Tic, sed prxpositionem «m abfuisse a cod. Arabrosi.nio creilibile est.

b Kom. edit, nisi rita; reliqtix, et cuneli niss. nisi virtus. Et bxc lectio indc roulirinaiur, quod cilatiir infra : Sentio de me virtulem existe.

pus ejus inimiiiuii; non eiiim corporalis, sed spiri- A men's ponarent, et octoginla milita lapidum caso

talis est costa; Spiritus autem non dividiltir ipse, sed divida singulis proui vult. Hxc est Eva tnaler omnium viveuliuni. Si enim " inlelligas viveniein cuín moruiis quxri, iuielligis eos niorluosesse, qui sine Christo sum, qui participes vil» non sunt; line est enimjClirisli non esse participes,ь quia Christus est vita. Maler ergo viventium Ecclcsia est, quam xdificavit Dens in ipso sutnmo angulari lapide Christo Jesu, in quo omnis structura compagínala crescit in tcmplum Dei.

87. Vcniat ergo Deus, irdificel mulierem , illam quidem adjuiricem Adx, liane veroCbristi. Non quia Christus adjumentum requiril, sed quia nos quxrimus et desideramus ad Christi graiiam per Fede

[ocr errors]
[ocr errors]

tur, el nunc mulier liguratur, el nunc creatur. Et ideo novo verbo usa est Scrlptura ; quia superxdificamur super fundamentum apostolorum el prophelarum (Ephet. u, 20). El nunc domus spiriialis surgit in saccrdotium sanctum. Vcni, DomineDeus,sedifica mulierem islam, xdifica civitaiem; 1311 ve~ niai et puer tuus: tibi enim credo dicenii : Ipse œdipeabit civitaiem mihi (Esai. Xlv, 13).

88. Ecce mulier omnium mater, ecce domus spiriialis, ecce civiias quae vivel in xternum; quia mori nescit. Ipsa enim est civiias Hierusalem, qua; nunc videtur in terris, sed rapielur supra Eliam; Elias enim unusfuit. Transfereiur super Enoch, cujus mors non invenitur. Hie enim raptus est, ne ma

nos implere отпет jusliiium (Ibid., IS). Qua.* est justilia, nisi misericordia ? Dispersitemm, deditpuuperibus :juttitia ejus manet in œtermtm (Psul. txi, 9). Dedil mihi pauper!, dedil mihi innpi giaiiani quam ante nun Imbuí. Jitstilia ergo ejut manet inaternum. Quae est jusiiiia, nisi ut quod allerum lacere velis, priur ipse incipiae, eiiuo »lins borleris exeniplu? Quae est justitia, nisi tit qui caruem suscepii, non quasi Dens sensum aui niinUlerium carnis excluderel : sed quasi homo carneiu vincerel, ut viucere me docerel? Docuit enim me qua ratione pnssim lerrenis conereiam viiiis obnoxia; carnis illuvieui sepeliré rriminibus, renovare vinuiibus.

1312 91 • O veré divinan) in ipsa humilitate Do

litia mutarelur cor ejus : hace aulem diligilur a Q mini prospicienliam 1 Quanio enim ahjuetior humili

Cliristo quasi sponsa gloriosa , sánela, immaculate, sine ruga. Et quanio melius toium corpus assumilur, quam unus assumplus est? Hxc enim estspes Ecelesiae. Rapiciurprofeclo, assumclur, iransferelur ad cocluiii. Ecce curru igneo raptus est Elias : rapielur et Kcclesia. Non mihi credís? Credc vel Paulo , in quo Christus lociiiusesl : Rapiemur, inquit, innubib us obviam Chriao in aera, et ita temper сит Domino erimut (I 77ie«. iv, 16).

89. Ad banc igilur xdificandam mitlunlur quidem pltires, millunlur palriarchac', mitlunlur prophetx, millitur Gabriel archangclus, innumeri angelí diriguntur, el inultitudo codesiis exercitus Henni lauilat; quia civitatis hujiis aidiñcatio propinquat.

las, lauto divinior Providentia, lnjuriarum siiarum acerbilaie Deus prodilur : et remediomm suorum usu, qui nu Iiis remediis indizieret, Deus probatur. Quid enim lam divinum ad populos provocandos, quam ut nemo réfugiai lavacruin graiiae, quando Christus lavacrum pœuiieniis non refugit? Nemo se dicai exsoriem esse peccati, quando Christus ve nit ad reiiicdiuin peccatorum. Si pro nobis Christus latit, imnio nos in corpore suo lavit, qnanin magis nos nostra delicia lavare debemos? Quo i^itur magis opere, quo magis mysierio Deus (quainquam Dens in omnibus) quam hoc probaiur ; quaudo per toium mundum, qua generis bumani conditio diffundiiur, per separalarum divorlia iractusque regio

Miitunlur pluies ad earn, sed Christus earn solus D num> uno momenta in un<> corpore Deus frandem

xdilical, verum non est solus; quia Pater praesens •st. El si solus xdiGcat; graiiam tarnen tanlx xdificaiionis nun solus usurpât. Scriptum est de templo, quod a dilicavit Salomon, in quo typus Ecclesne fuit, » quia sepiuaginta millia eranl qui in hu

a Mss. septem, inlelliga$ viventem , quid cum тогtuts quarts ? Alii Ii es. intelligat viventem, cum mortui* non quarts. At potior videtur aHorum atque edit, lectio.

ь Curb, rod., quia Christi est vita.

c Vet. edil, ас mss. scpieni : quia tria millia sexcenti eranl qui porlabanl in humeri* : el sepiuaginta millia lapidum cœsores, vel lapidis, vel eliam, lapieticfiortt : el orloginta millia tollentes onern. Veninut,

velueti emu-is abolevii, graiiam regui ccdestis effudil ? Unus enim mersii, d sed elevavil onines : unus descendit, ut ascenderemus onines, unus omnium peccala suscepil, ut in il lo omnium peccala morereniur. Purifícale igiiur vos, ul apostolus dicil (Jacte. Alii cum edil. Rom. ut nos in corpore, nisi quod in plerUque desideraninr hxc verba :Et tria millia sexcenti operant prœpositi. Alii denique online pallidum inverso eumdeui ac in textu sensum retinotit.

d Kdit. Era. Gill, et Rom. sed lnvil;omne* Am., ted levavit. Mss. ad unum, sed elttatit; at Fu!, et Colli, duo pro "notes, legiint mudos*

со*., IV, 8), quia purificavit se ¡lie pro nobis, qui pui ificatione non eguil. tixe de nobis.

92. Nunc eonsideremus myslerium Trinitatis.U num. De um dicimus, sed Pairem conliiemur, el Filium Deura condiemur. Nam cum scriptum sit : Diliges Dominum Deumtuum, el ipsisoli servies (Deut, x, 20), negavil Filius esse se solum dicens : Sed non tum solus, Pater enimmecum est (Joan.xvi,32). Necnunc solusest; Pater enim se adesse testatur. Adesl el Spiritus saiiclus; numquam enim potest a se Triuitas separari. Denique apertum est caelum, el descendit Spiritus sanclus corporali specie, sicut columba. Quomodo ergo liaeretici dicunt quia solus incóelo est, qui non eslsolus in terris? Adveriainus myslerium : quare sicut columba? Simplicitatem enim lavacri requirilgratia; ul siraus siinplices sicut columba:. Pacem lavacri rcquirit gratia, » quam in typo veteri columba quondam ad illam arcain quae sola fuit diluvii immunis, advexit (Gen. vin, 11). Docuit me cujus lypus columba ilia fuerit, qui nunc descenderé dignalus est in sjiecie columbas. Docuit in illo ramo, in ilia area lypum fuisse pacis Ecclesix-, quod inter ipsa mundi diluvia Spiritus sanclus ad Ecclesiam suam pacem afferal fructuosam. Docuit eliam David, qui prophelico spiritu cernens baptismatis sacramentum, ail: Quit dabil mihi peanas sicui columbœ (Pial, Liv, 1)1

93. Venit ergo Spiritus sanclus, sed attende myslerium. Venit ad Christum. Omnia enim per ip

svm facta sunt et in ipso constant (Colos., l,

16« 17). Sed vide bcnevolum Dominum, qui solus se injuriis subdidit, solus gratiam non quxslvlt. El ubi xdifieavit Ecclesiam? Rogabo, inquil, Pairem et alium Paraclelum dabit vobis, ul vobiscum sil in externum, spiritual verilalis, quern hie mundus non potest accipere, quia non videl eum, пес aynoscit eum (Joan. liv, 16 et 17). Mérito 1313 erß° sein corpore demoustravil; b quoniam divinilalis substantia non videlur.

94. Vidimus Spiritum, sed in specie corporali: videamus et Pat rem. Sed quia videre non possumus, audiaoius. Adesl enini benevolus Deus, non derelinquel tempi um suum. Vuli omuera exxdidcari animara : vuli earn ad salinem informare: vult lapides vivos a tetra ad cœlum traiisferre. Diligit lemplum suum : et nos diligamus eum. Si diligimus Deum , prxcepla ejus servemus. Si diligimus eura , noveri

mus eum. Qui enim dieil quia novit eum, cl prœcepla ejus non serval, mendax est (1 Jonn. il, i ). Quomodo enim potest Deum diligere, qui non diligii verilalem , cum Deus Veritas sit ? Audiaiuus ergo Pairem; invisibilis enim Paler : sed et Filius invisibilis secundum divinitalem; Deum enim nemo vidi! umquam. Cura ergo с Filius Deus, in eo ulique quod Deus Filius , non videlur; sed demonstrare se voluit in corpore; el quia Paler corpus non geicbat, ideo probare voluit Paler nobis in Filio se esse prxsenleui , dicens: Filius meus es tu, in tecomplacui. Si vis discere Filium cum Paire semper esse prxsentem , lege Filii voeein dieeiilis: Si ascenderá in caelum, lu ibi es : si descender о ad informas, ades ( Psal. cxxxvni, 8 ). Si Patria testimonium quxris, audisti a Joanne. Crede igilurei, cui se baplizandum credidit Christus, cui PaierFilium cœlesti voce comiuisil.1314 dicens : Ute est Filius meus dilectus, in quo comptacui [Matth, m, 17).

95. Ubi sunt Ariani, quibus non placel Filius , in quo complacuil Paler? Hoc non ego dico, nequc homiiiuui quisquam locutus est; neque enim per Imminent Deus, neque per augelos, nequc per archangelos : sed ab ipso Paire vox de ccelo missa signavit. Deinde alibi idem Paler repelil, dicens: Uic est filius meus dilectus, in quo complucui : ipsuin audite ( Matth. wit, 5 ), dicenlem utique audite : Ego el Pater ununs sumus (Joan, x, 30). Qui'ergo л Filio non credit, non credit Path. Testis est ilic de Filio : si dubilaiiir de Filio, paterno non creditor testimonio. Deinde cura dicil ; In quo complacui ; non aliena in Filio, sed sua laudat. Quid esl enim dicere : In quo complacui, » nisi quia omnia quae habet Filius, et Paler haltet: sicut el quae Pairie sunt , Fiiii sunt ? Filius dixit: Omnia qua habet Pater , mea sunt ( Joan, xvi , 15); iudiffereiiiis enim divinilalis polenlia non seccruit inter Palrein et Filium , scd unam Palri Filioqim pariicipat potestalem. Credamus Patri, cujus vocera elementa soiiuerunl : credamus Patri , cujus voci elementa obsequium prxbuerunl. Credidit mundus inelemeniis, credatin hominibus:credidii in exaniinis, credal in vivenlibus : credidii in mutis , credat in loquentibus : ' credidit in iis quae non habent sensum, credat in iis qutsensum, ut Deum cognoscerenl, consecuti sum.

» Rom. edit., quam in typo olives. Cerium quidem est vocibus, iti typo veteri, designan olivara , ut ex lequentibus inlelligitur : sed non ideo ea vox in texlum intruderida. Porro inprofanis eliam auctoribus oleam paeis synibolum esse noiiiis est, quam ut vcl a tenuiier docto pnssit ignorari. Hanc autem ejus rei causam reddunt, quod artibus , qux maxime in pace dorent, oleum usui sil.

ь Rom. edit., quoniam in divinilalis substantia, etc.

« Rom. edit., Filius Dei in eo utique quod Deutest,

non vid eat ur, demonstrare, ele. Vet., Filius Dei

i/eus est, non videtur,sed demonstrare. Ab his propios lecenuni scripti cod. quos sequimur.

* Edit, яс pauci mss., Filium non credit. Alii pi li

res, el potiores, Filio non credit : quod* quidem aplius coli rrei cum superinribus.

■ Ita edit, ontnes; atconira omnes mss., nisi omnia quee habet Filius, mea sunt , sicut Filius dixit: omnia qum habet Pater, mea sunt, Indifferenlit , clc. In uno vel altero oinillitur sicut Filius , etc. et pro, lndifferentis , ponilur , Indifferenter , ant Indifferenz."

1 Desiderantur in mss. septem, neque illis quidem indina' nota?, credidii in lisquœ non habeni sensum: qux verba cunt ad senientiatr non s'nti absolute necessaria, poiucruni in sequioris xy\ cod. irrepere. Cum auteoi exsteui in muliis rase, el omnibus edit, ea loco movere visum nun est.

LIBER TERTIUS.

1313 ( Vers. 23. ) Et ipse Jesus eral incipient fere annorum triginla, quiputabalur esse filius Joseph.

1. De generalionibus dicluri, quarum nonnullam videmus in Evangelio secundum Matthauim , vel in hoc cujus Interpretationen) ha be mus in manibiis, esse disiantiam; quoniam non est ciedibile adversantia sibi sánelos viros potuisse dicere, " de gestis prseserlim Domini Salvaloris , quanto studio possumus, non dixisse eos disci epanlia demonsiremus.

2. Et primum omnium neminem movere debet quod ita scriptum est: Qui pulabalur essj filius Joseph. Bene enim pulabalur, quia natura non erat: sed ideo pulabalur, quia eum Maria , qua; Joseph viro suo erat desponsaia, generaverai; sic enim babea : Nonne hic esl filius Joseph (abri ( Matth, xill , 55 )? Diximus supra qua ralione pervirginem : diximus eiiam qua ratione per desponsatam , et quare census tempore nasci voluerit Dominus Salutai is: non alienum eiiam videlur ul qua ralione ь fabrum patrem habueril, declaremns. Hoc enim typo eum pad ein sibi esse demonstra! qui fabricator omnium condidit munduin; juxta 1314 (II10(J scriptum est: in principio fecit Deus caelum et terrant ( Gen. i, i ). Nam etsi humana non sunt eomparanda divinis; typus tarnen integer esl quod Paler Christi igne operator et Spirilu, et lamqiiam bonus anima: faber vilia nostra circumdolat, cito securim admovens arboribus infecundis, secare doctos exigua , culmiiiibus servare sublimia, rigida mention) spiritus igne mulliré, et in varios usus omne humanuni genus diversa minisleriorum qualitale formare.

3. Cur auiem Joseph niagis quam liarías* generalío describalur, cum Maria de Spirilu sancio generaverit Christum , et Joseph a generaiione Domini videatur alicnus, dubitare possemus, nisi consuetude nos inslrueret Scriplurarum, qua: semper viri originen) quairit. Sic enim babes : Phares fuit filius Juda principis Tribus : Hic generavit llesron , et Hesron gener aril Агат, et Aranï generavit Hamminadab , et Hamminadab generavit Nahasson, et Nahassen generavit Salmon, et Salmon generavit Boot, et Booz generavit Hobed, et Hobed generavit Jesse , et Jesse gene

» Rom. edil, sola, de generalionibus prmerlim,etc.

h Cujusmudi faber fueril S. Joseph in controverse est- Alii volunt fuisse Terrarium , quidam cauncnlarium, plures lignariuin; nude il lint eceleshst¡<¡ viri diciuin :nl Julian. Л post.: витое 5s ôtsxtovoî vlàç вчхч« Kútw |u)iívr,v irpôi Skvoctov xaTaffxsuâÇît. Vídcturaulem ab Àinbr. signilicari simul et ferranam et lignariam artem Josepbiim exercuisse, ul sequenlia clare oslendunt.

с Curia» apud Romanos tringinla fuerunt, in quas Romulus Universum populuin di vieil, quem inoren) alias quoque civilales imítala sunt. Indical ¡taque Doctor tioster viros in sua; quemque curia; tabulas referri alque ascribi solitos, non feminas. Alias quo

ravit David ( Matth. I, 3 et seq. ). Viri enim;persona qtixritur, qui etiam in senalu et reliquis • curiis civitatum generis asserit dignitatem. 1315 Quam deforme autem si relicta viri origine, origo fem i пае uuaercreiur, ut videretur patrem non habuisse ille totius mundi populis prardicandus?

4. Sed etiam alibi diverso ordine generationem doceamus esse decursam; ne hic quoqiie Evangelista; discrepare videantur, qui veterem ordincm sunt secuti. Sic enim babes : Fuit homo d ex Arath , et nomen ejus Elcana, filius Uieremiel, filius Heli , filius Ozi de monte Ephraim (l Heg. i, 1). Vides el a palríbusad lilios, et a liliis ad paires originis descriptionem veterimore contextam. Vides ubique familiam per virorum generaliones esse decursam. 0 Noli mirari si Matthäus ab Abraham usque ad Joseph, Lucas a Joseph usque ad Adam , et ad Deum generationum online») pereurrit. Noli mirari quod Joseph origo descripla est. Eieniin secundum carnem naius, usum debuil sequi carnis, et qui in sxculum veoit, saculi debuil more describí; maxime cum in Joseph origine etiam origo sit Maria;. Nam cum vir justos fuei it Joseph, inique ex tribu sua , et ex patria sua accepil uxorein : пес potuit juslus faceré contra id quod Lege prxscriptum est. Sic enim babes , quia uiiusquisque in hsreditatem tribus sua; patriae adliaerebuilt filii Israel,nee de tribu ad tribum iransibunl: et omnis filia qua; babel hxreditatem tribuum filiorum Israel, uni ex populo, et ex tribu patrissui erit uxor ( Num. xxxvi, 6-8). Itaque et census tempore ascend i l Joseph de domo et de patria David (Luc и, 4 et 5), ut prollteretur cum Maria uxore sua. Quae ex eadem domo , et ex eadem patria professionem delert, inique ejusdem tribus, et ejusdem patria; se esse désignât.

5. Cognala quoque Maria; inducilur Elizabelli(L«c.

1, 36 ) : primo quod omnes Juda:i cognati , quemadmodum le Apostolus docuit dicens, Optabam enim anathema esse ipse.... pro (ratribut meis, cognatis secundum carnem, qui sunt Israelita; ( Нот. ix, 3 et 4 ). Cognala; ergo, quia ambae Israelila; eranl : simul et cognat«, quia amine eranl ex tribu Juda. Didicisti ex tribu Juda Mariain, diseeet Elizabeth. Nam Ea>

que significationes habet ea vox , quas colligere est ex Cod. Theod. lib. xvi, lit. 2, lib. il, m, xxi, et alibi. Nomiullas etiam Rosinus lib. vi. Anliq. Rom. cap.

2, refert, alque alii.

ll Rom. edit., ex Aramalhain Sophim.... filius Hieruham, filii Ilelin , filii Sophi. Mss. Cam. , Gem. , Prat., ex Ramath , ele. Rursus Gem., Prai., filius leremel ; Cam., Ileromel, filius Heli, filius loi. Quibus aeceilil Corb. nisi qnod habet, ex Aralh, et scribit, Iheremel. Relíqui vero cum ant. edit, noslram exbibent lectiouera.

» Noli mirari si sanctus Malthœu*.... ordinem percurrit, in edil. Rom. jugulata sunt.

« PredošláPokračovať »