Obrázky na stránke
PDF
ePub

tante in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset A ceamenta portare, evangelicæ prædicationis 1308 Christus ; respondil dicens : Ego quidem vos baptizo Ostendens in apostolos gratiam esse collatam, qui in aqua, in pænitentia.

sunt calceati in Evangelium. 78. Videbat ergo Joannes cordis occulta. Sed con 81. Videtur tamen ideo hoc dicere, quod plerum · sideremus cujus hæc gratia. Quemadmodum autem que Joannes personam accepit populi Judæorum. prophetis palam fiant cordis occulta, Paulus ostendit Unde ad hoc referunt quod ait : Illum oporlel crescere, dicens : Occulta quoque cordis ejus manisesta fient : el me autem minui (Joan. III, 50), quod oporlerel minoprocidens in faciem adorabit Deum, pronuntians quod rem fieri populom Judæorum, crescere in Christo vere Deus est in vobis (1 Cor. xiv, 25). Dei ergo mu

populum Christianum. Denique et Moyses accepit nus est qui revelal, non virtus hominis qui divino personam populi; sed ille calceamentum non Domimagis adjuvatur beneficio, quam naturali cernit of nicum portabat, sed pedum suorum. Et isti calceati ficio. Quo autem proficil ista cogitatio Judæorum, sunt calceamento fortasse non suorum pedum ; ille nisi ut secundum Scripturas venisse Christum probe aulem solvere calceamentum pedum jubelur suorum tur ? Erat enim qui exspectabatur ; et ipse utique qui (Exod. m, 5); ut animi ejus gressus et mentis, corexspectabatur , non is qui non exspecta balur, ad porei nexus vinculis absolutus, iter spiritale gradiavenit. Quid autem ineptius quam quod is qui in alio B tur. A postoli autem calceamentum deposuerant coræstimatur, in seipso esse non creditur ? Quem per porale, quando missi sunt sine calceamento, sine mulierem venturum putabant, per virginem venisse virg:1, sine pera, sine zona ; sed non statim Domini non credunt. Quæ Dco secundum carnem dignior ge calceamenta porlarunt. Fortasse post resurrectioneratio, quam ut immaculatus Dei Filius immacu nem portare coeperunt; ante enim ne cui gesta Dolatæ generationis servaret etiam in suscipiendo cor mini dicerent, monebantur. Denique postea his dipore puritatem ? Et utique divini adventus a sig. citur : Ile in orbem universum, et prædicate Evangenum in virginis partu, non in mulieris constitutum lium (Marc. xvi, 15); ut evangelicæ prædicationis est.

vestigium proferentes, loto Dominicorum seriem 79. Ego, inquil, vos aqua baptizo. Cilo probavit circumferrent orbe gestorum. Est igitur calceamennon esse se Christum, qui visibili operetur officio. tum nuptiale evangelica prædicatio. Sed de hoc opporb Nam cum ex duabus naturis homo, id est, ex anima tunius aliquid in aliis explicabimus (Inf. cap. x). subsistat et corpore, visibile per visibilia, invisibile (Vers. 17.) Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto, el per invisibile mysterium consecratur. Aqua eniin igni : habens ventilabrum in manu sua, el purgabit corpus abluitur , spiritu animæ delicta mundantur.

aream suam, el congregabit triticum in horreum suum; Aliud agiinus, aliud invocamus; licet etiam in ipso C paleas aulem igni comburel inexslinguibili. fonte sanctificatio divi atis aspiret. Non enim aqua 82. Habens ventilabrům in manu. Ventilabri indicio omnis ablutio est, sed hæc inter se divisa esse non discriminandorum Dominus declaralur jus habere mepossunt, et ideo aliud suit baptisma pænitentiæ, aliud ritorum ; eo quod dum frumenta in area ventilangratiae est. Istud ex utroque, illud ex uno ; nam cum lur, plena a vacuis, ab inanibus fructuosa veluti quocommunia delicia sint mentis et corporis, purificatio dam auræ spirantis examine separantur. Per hanc qnoque debuit esse communis. Et bene sanctus Joan- igitur comparationem ostenditur quod Dominus junes se intellexisse significans quid in cordibus cogi- dicii die solidæ merita fruclusque virtutis ab inanis tarent, et quasi non intellexerit, declinans majesta- jactantiæ, exiliumque faclorum infructuosa levitate tis invidiam, non verbo, sed opere declaravit non discernal; perfectioris merili viros localurus in manesse se Christum. Opus enim hominis est gerere poe sione cælesti. Ipse enim perfectior fructus est, qui nitentiam delictorum ; Dei munus est gratiam implere meruerit ejus esse conformis, qui sicut granum trimysterii.

tici cecidit, ut plurimos fructus afferret in nobis, Venit autem fortior me.

invisus paleis, inanibus meritis non amicus. Et ideo 80. Non comparationem fecit, ut ipso se tantum ante eum ignis ardebil, non natura sui noxius ; utfortiorem dixerit Christum (neque enim inter Dei D pole qui mala improbitatis exurat, splendorem proFiliom et hominem ulla poterat esse collatio), sed bitatis accumulet. quia multi fortes ; nam et diabolus fortis : Nemo (Vers. 21, 22.) Factum est autem, cum baptizalus enim polest vasa forlis... diripere, nisi prius alliga esset omnis populus, el Jesu baplizalo, et orante, aperverit forlem (Marc. 1, 27). Multi ergo forles, fortior tum est cælum, et descendit Spirilus sanclus corporali nemo nisi Christus. Denique eousque non fecit com specie sicut columba in ipsum ; et vox de cælo facta parationem, ut addiderit: Cujus non sum dignus cal est : Filius meus es tu, in te complacui. misericordia.., necessarium el ab omnibus deferendum vaverit accipiendam esse pertinacius contendebant. est. Reliqui, ac edit. ut in iexlu.

Vide Huel. Demonsl. Evang. cap. 9. a Scilicet Isai. vii, 14 : Propter hoc dabit Dominus b Sic omnes edit. ac propemodum cuncii mss.; ipse vobis signum. Ecce virgo concipiet, et pariei filium, Corb, jamen et alii pauculi, Nam cum ex duobus naelc. Recte autem Ambrosius Judæos arguii , qui turalis homo, etc. Rursus eodem loco edit. omnes, sed Christum ex muliere venturum putantes,

hebraicam

cum mss. omnino duobus, visibile per visibile, invisiIsai:e vocem aby pro qualibel muliere, non pro bile per invisibile, etc. Mss. octo, visibile per invisibile, virginc, quæ virginitatem in conceptu el parlu ser invisibile per visibile, elc. Verum alii iotidem pro

83. Baplizatus est ergo Dominus non mundari vo- A Filium discrepare, qui circa præsidia nostra non dislens, sed mundare aquas ; ut abluta. per carnem crepant. Docuit igiturme David quod nemosine DomiChristi, que peccatum non cognovit, baptismatis jus no ædificet domum, custodiat civitatem (Ps. cxxvi, 1). haberent. Et ideo qui ad Christi lavacrum venerit, 85. Docuit me eliam Moyses quod nemo nisi Deus peccata deponit. Pulchre autem in iis que a caieris fecerit mundum : In principio enim fecit Deus cædicta suni, sanclus Lucas 1309 evangelista com lum el lerram (Gen. 1, 1). Docuit etiam quod homipendium simpsit, el intelligendum magis quod a nem Deus opere suo seceril; nec oliose posuit ; Joanne Dominus bapriz:lus est, quam expressum

Finxit Deus hominem de limo lerræ, el insufflavil in reliquit. Quæ autem Dominici causa baptismatis, Do faciem ejus flatum vitæ (Gen. 11, 7); lit aclum quemininus ipse declarat dicens : Sine modo; sic enim de

dam Dei circa ædificationem hominis usu quodam cet nos implere omnem justitiam (Matth. 111, 15). corporalis operationis advertas. Docuit etiam quia

84. Cum igitur tanta ad ædificationem Ecclesiz et mulierem fecit Deus : Immisit enim Deus soposuæ divino Deus favore conces erit; ut post pairiar rem in Adam, el dormivil, el sumpsit unam costam de clias, prophetas, angelos, unigenitus descenderet latere ejus, 1310 b el replevit carnem ejus : el ædiDei Filius, et ad lavacruin veniret; nonne vere alque ficavit Dominus Deus costam quam sumpsil ab Adam, divine de Ecclesia cognovimus dictum : Nisi Domi- B in mulierem (Ibid., 21 et 22). Non frustra, ut dixi, nus ædificaverit domum , in ranum laboraverunt qui corporalibus quibusdam manibus circa Adam et ædificant eam (Psal. cxxvi, 1)? Nec mirum si homo Evam Moyses Dcum inducit operantem. Mundiim adific: re non pitest, qui non potest custodire : Nisi Deus fieri jussil, et factus est, et uno verbo opus mundi Dominus custodieril civitatem, in vanum vigilarerunt Scriplura indical absolutum : ad hominem venilur, qui custodiunt eam (Ibid.). Hæc dc quodam psalmo. el manus ipsas quodammodo sluduit tibi Prophela Auden tamen etiam ego dicere, quod bomo viam Dei laborantis ostendere (Psal. cxL, 5). non possit adoriri, nisi Dominum h:be:t previantem. 86. Plus nescio quid in bis intelligerc, quam leUnde criptuin est: Post Dominum Deum fuum ambu. go, opera Dei elaborata me cogunt. Subvenil Apolabis (Deul. XIII, 4), el, a Domino diriguntur viæ viri stolus I'sluanti, el quod ego non intelligebam quid (Prov. xx, 24). Denique ille perfectior, qui intelli csset : Os de ossibus mcis, et caro de carne mea : et, geret se sine Domino ambulare non posse : Vias,

llæc vocabilur mulier ; quoniam de viro suo assumpinquit, luas edoce me (Psal. xxiv, 4). El ul ad hi-in. la cst (Ibid., 23) divino mihi spiritu revelavit dicens : riam veniamus (non enim simplicem tantum rei ge Sacramentum hoc magnum est (Ephes. v, 32). Quod saste seriem debemus laurire, sed etiam aclus nostros cramcntum. Quia duo erunl in carne una; el, Quia relinad a multionem scriptorum refirre) ex Ægyplo po

C

quel homo patrem et malrem, el adhærebil uzori suæ pulus exivil, nesciebal virm quæ ad lurram duceret (Ibid., 31): et, Quoniam membra sumus corporis ejus, sanctam. Misit Deus per 110 lemi columpam ignis, ut de carne ejus, el de ossibus ejus (Ibid., 30). Quis est per columnam populus vjam disceret. Misit etiam iste vir propter quem mulier parentes relinquat? per diem columnam nobis, ut neque ad sinisir.ım, ne Relinquit parentes Ecclesia, quæ de gentilibus po. que ad dexteram declinarel (Exod. alli, 21). Sed pulis congregata est, cui prophetice dicitur : Oblivinoll es lalis, liom, nit merearis el li ignis column:m : scere populum luum, et domum patris tui (Psal. xLIV, non labes Mysen, non arcipis signum; nunc enim 11). Propter quem virum, nisi forte illum de quo dipost adventum Domini lides exiuitur, signa Condun cil Joannes : Post me venit vir qui ante me factus est tur. Time Deum, el pra:sume de Domino : Immillil (Joan. 1, 27) ? De cujus latere dormientis costam Deus enii angelos D. minus in circuitu limentium eum, et sumpsit ; ipse enim est qui dormivit, et quievit et cripiet eos (Psal. XXXIII, 8). Vides itaque quia ubi resurrexit; quoniam Dominus suscepit eum. Quæ est que Domini virius sludiis cooperatur humanis; ut hujus costab nisi virtus? Quia tunc quando miles latus nemo pissit ædilicare sine Domino, nemo custodire ejus aperuerit, continuo aqua el sanguis exivit , qui sine Domino , nemo quidquain incipere sine Domino effusus est pro sæculi vita (Joan. XIX,34). :Hæc sxculi

D (Conf. S. August.lib. deGratiu Christi, cap. 41). Elideo vita, costa Christi est : hæc costa secundi est Adam. juxta Apostolum: Sive manducotis, sive bibilis, sive aliud Primus cnim Adam in animam vivenlem, novissiquid fucilis, omniu in glorium Dei facile, in nomine Dumi. mus Adam in spiritum vivificantem : novissimus ni nostri Jesu Christi (1 Cor. x, 31). 1, duabus eniin Alam Christus est, costa Christi vila Ecclesiæ est. epistulis : alibi in nomine Domini nostri Jesu Christi (Co. Nos ergo membra sumus corporis ejus , de carne loss. III, 17); alibi in glorium Dei facere le pr:1 cepil; lll cjus, el de ossibus ejus. El fortasse hirc est costa de scias camdeniesse P. Iris el Filigloriam, eamdemque qua dixit : Sentio de me virtutem exisse (Luc. vui, virtutem : nec in aliquo circa sui divinit. le... Patrem et 46). Hæc est cosla que de Christo exivit, nec cor

pius ab ediris recedenles, visibile per invisibilia, elc., ci hoc satis apposite ad proposituim.

A Sic mss. undecini optimæ nolæ. Alii partim replevit can carne ; parlim cum edit. replevit locum ejus carne, quibus verbis non male redduntur Græca illa LXX Serum, και ανεπλήρωσε σάρκα αντ' αυ

tñs, sed præpositionem &vzi abfuisse a cod. Ambrosiano credibile est.

b Rom. edit. nisi vita; reliquæ, el cuncti mss. nisi virtus. Et hæc lectio inde confirmatur, quod citalur infra : Sentio de me virtutem exisse.

pus ejus imminuit; non enim corporalis, sed spiri- A meris portarent, el octoginta millia lapidum ca'sotalis est costa; spiritus autem non dividitur ipse, res, el tria millia sexcenti operum prxpositi (II Par. sed dividit singulis proul vult. Hæc est Eva mater 11, 2). Veniant angeli illi, veniant lapidin c:rsores, omniuin viveuliun. Si eniin a intelligas viventem cædalıdır superflua lapidum nostrorum, asper: levj. cuin morluis quæri, intelligis eos mortuos esse, qui gentur. Veniant et qui in humeris poutanı; scripsine Christo suni, qui participes vile non sunt; hoc lum est enim : Super humeros tollenlur (Esai, xuix, est enim Christi non esse participes, bquia Christus est 22). vill. Maler ergo viventium Ecclesia est, quam ædi- . 90. Venit ergo ad Joalinem, quoniain cãiera comficavit Deus in ipso summo angulari lapide Christo peris is. Venit :d Joannis baptisma : sed Joannis Jesu, in quo omnis structura compaginata crescit in baptisına habebat licenitentiam delic.orim (Jalth.si, lemplum Dei.

15). Ei idroprolibet eum Joannes dicens: Egou le de87. Veniat ergo Deus, ædificel mulierem, illam beo baptizarı, ei tu venis ad me! Ibid., 14)? Cur veuis ad quidem adjutricem Adæ, hanc vero Christi. Non quia me, qui peccatum non babes ? Ille enim bapriziisidus Christus adjumentum requirit, sed quia nos quæri. est a nie, qui peccatum habet : qui : Ulei peccatum mus et desideramus ad Christi gratiam per Eccle- non fecit, l.ivacruin pænitentiæ cur requirat? Sine, insiam pervenire. Et nunc ædificalur, et nunc forma- B quit, modo : hoc est, dum Ecclesia ædificelur , decet tur, el nunc mulier figuralur, et nunc creatur. Et nos implere omnem justiriam (Ibid., 15). Quæ est juideo novo verbo usa est Scriptura ; quia super difi- Stilia, nisi mi-ericordia ? Dispersil enim, drdil paupecamur super fundamentum apostolorum et prophe- ribus : justitia ejus manet in æternum (Psal. cxi, 9). farum (Ephes. 11, 20). Et nunc doinus spiritalis sur Dedil mihi pauperi, dedit mbi inopi gratiam quam gil in sacerdotium sanctum. Vcni, Domine Deus, edi. ante non habui. Justitia ergo ejus manet in alernum. fica mulierem istam, ædifica civilalem; 1311 ve Quic est justitia, visi lil quod alterum facere velis, niat el puer luus: libi enim credo dicenti : Ipse ædi- prior ipse incipias, et luo alios horleris exemplo ? ficabit civitatem mihi (Esai. xLv, 13).

Qux est justitia, nisi ut qui carnem suscepit, non 88. Ecce mulier omnium mater', ecce domus spi- quasi Delis sensum aut ministerium carnis excluderitalis, ecce civitas quæ vivet in æternum; quia rel: sed quisi liomo carnem vir:ceret, ut vincere me mori nescit. Ipsa enim est civitas Hierusalem , quæ doceret? Docuit enim me qua ratione possim terrenunc videtur in terris, sed sapielur supra Eliam; nis concretam viliis olinoxia: carnis illuviem sepeElias enim unus luit. Transferelur super Enoch, cu- Jire criminibus, renovare viriutibus, jus mors non invenitur. Ille enim raplus est, ne ma- 1312 91. O vere divinam in ipsa humilitate Dolitia mularelur cor cjus : hæc aulem diligilur a C mini prospicientiain ! Quanto eniin ahjectior humiliChristo quasi sponsa gloriosa , sancta , immaculata, tas, tanto divinior providentia. lujuriarum suarum sine ruga. Et quanto melius totum corpus assumitur, acerbitale Deus proditur : el remediorum suorum quam unus assumptus est? Hæc enim esl spes Ec- usu, qui nullis remediis indigeret, Deus probatur. clesir. Rapictur profeclo, assumelur, iransferelur ad Quid enim tam divinum ad populos provocandos, cælum. Ecce curru igneo raplus est Elias : rapietur quain ut nemo resugiat lavacrum gratie, quando el Ecclesia. Non mihi credis ? Crede vel Paulo , in Christus lavacrum pænitentiæ non resugit ? Nemo se quo Christus loculus est : Rapienıur, inquit, in nu- dical exsoriem esse peccali, quando Christus venit bibus obviam Christo in aera, el ila semper cum Do- ad remedium peccatorum. Si pro nobis Christus lamino erimus (1 Thes. !v, 16).

vit, immo nos in corpore suo lavit, quanto magis 89. Ad hanc igitur ædificandam milluntur qui- nos nostra delicta lavare debemus ? Quo igitur madem plures, milluntur patriarchz', mittuntur pro- gis opere, quo magis mysterio Deus (quamquam phcts, miltilur Gabriel archangelus, innumeri an- Deus in omnibus) quam hoc probatur ; quando per geli diriguntur, et multitudo cielestis exercilus Deum totum mundum, qui generis humani conditio diflaudat; quia civitatis hujus a:dificatio propinquat. funditur, per separalarum divortia lraclusque regioMiiluntur plures ad eam, sed Christus eam solus D num, uno momento in uno corpore Deus fraudem adilicat, verum non est solus; quia Paler præsens velusti erroris abolevil, gratiam regni cælestis effuest. Et si solus ædificat; gratiam tamen tanlæ ædi. dil ? Umus enim mersit, d sed elevavil omnes : unus ficarionis non solus usurpat. Scriplum est de lem. descendit, ut ascenderemus omnes, unus omuium plo, quod iz dilicavit Salomon, in quo lypus Eccle- peccala suscepit, ut in illo oninium peccata aloresiic fuit, « quia sepluaginta millia erant qui in hu- rentur. Purificale igitur vos, ut apostolus dicit (Ja

a Mss. septem, intelligas vivenlem , quid cum morTuis quæris? Alii ires, intelligas viveniem, cum morluis non quæris. Al potior videiur aliorum atque edit. lectio.

b Corb. cod., quia Christi est vila.

c Vet. edil. ac niss. scplem : quia tria millia sexcenti erant qui portabant in humeris : el septuaginta millia lapidum cæsores, vel lapidis, vel etiam, lapidi.

sores ; et octoginta millia tollenles onera. Veniant,

clc. Alii cum edit. Rom. ul nos in corpore. nisi quod in plerisque desiderantur hæc verba : Et iria millia sercenti operum præposili. Alii denique or line paululum inverso eumdem ac in lexlu sensum retinchit.

d Edit. Er:). Gill. et Rom. sed lavil ; omnes Am., sed levavil. Mss. ad unum, sed elevavit; at Fu!. et Colb. duo pro omnes, legunt muliosi

gratia,

a

cob., 1v, 8), quia purificavit se ille pro nobis, qui A mus eum. Qui enim dicit quia novit eum, el præcepla purificatione non eguit. Haec de nobis.

ejus non servul, mendax est (1 Joan. 11, 4). Quomodo 92. Nunc consideremus mysterium Trinitatis.Unum enim polest Deum diligere, qui non diligil verilatem , Deum dicimus, sed Patrem confitemur, el Filium Deum cum Deus veritas sit ? Audiamus ergo Patrem; invi. confitemur. Nam cum scriptum sit: Diliges Domi sibilis enim Paler: sed et Filius invisibilis secundum num Deum iuum, el ipsi soli servies (Deut. x, 20), nega divinitatem ; Deum enim nemo vidit umquam. Cum vit Filius esse se solum dicens: Sed non sum solus, Paler ergo c Filius Deus, in eo utique quod Deus Filius , enim mecum est (Joan.xvi,32). Necnunc solus est; Pa non videtur; sed demonstrare se voluit in corpore : ter enim se adesse lesialur. Adest et Spiritus sanctus; el quia Pater corpus non gerebat, ideo probare vonumquam enim potest a se Trinitas separari. Deni luil Pater nobis in Filio se esse præsentem , dicens : que apertum est cælum, el descendit Spirilus sanclus cor. Filius meus es tu, in le complacui. Si vis discere Fiporali specie, sicut columba. Quomodo ergo hæretici lium cum Patre semper esse præsentem , lege Filii dicunt quia solus in cælo est, qui non est solus in vocem dicentis: Si ascendero in cælum , lu ibi es : si lerris ? Advertamus mysterium : quare sicul columba? descendero, ad infernum, ades ( Psal. cxXXVIII , 8 ). Simplicitatem enim lavacri requirit gratia; ul simus Si Patris testimonium quæris, audisti a Joanne. simplices sicut columbæ. Pacem lavacri requirit B Crede igitur ei, cui se baptizandum credidit Chri

quam in iypo veteri columba quondam ad slus, cui Pater Filium cælesti voce commisit, 1314 illam arcam quæ sola fuil diluvii inmunis, advexil dicens : Hic est Filius meus dileclus, in quo compla(Gen. vii, 11). Docuit me cujus lypus columba illa cui (Matth. iii, 17). fuerit, qui nunc descendere dignalus est in specie 95. Ubi sunt Ariani, quibus non placet Filius, in columbæ. Docuit in illo ramo, in illa arca typum quo complacuit Paler ? lloc non ego dico, neque biofuisse pacis Ecclesiæ, quod inter ipsa mundi di mipum quisquam locutus est; neque enim per homiluvia Spirilus sanctus ad Ecclesiam suam pacem af nem Deus, neque per angelos, neque per archangeferat frucluosam. Docuil eliam David, qui prophe los : sed ab ipso Patre vox de cælo missa signavit, lico spiritu cernens baptismatis sacramentum, ait : Deinde alibi idem Paler repelit, dicens : Hic est filius Quis dabit mihi pennas sicut columbæ (Psal. Liv, 7)? meus dileclus, in quo complucui : ipsum audile ( Matth.

93. Venit ergo Spiritus sanctus, sed allende ull, 5 ), dicentem utique audite : Ego el Paler ununi mysterium. Venit ad Christum. Omnia enim per ip sumus (Joan. x, 30). Qui ergo . Filio non credil, non SUM..... facta sunt..... el in ipso constant (Colos., 1, credit Patri. Testis est ille de Filio : si dubitalur de 16 el 17). Sed vide benevolum Dominum, qui solus Filio, palerno non creditur testimonio. Deinde cum se injuriis subdidit, solus gratiam non quæsivil. Et c dicit : In quo complacui ; non aliena in Filio, sed sua ubi ædificavit Ecclesiam ? Rogabo, inquit, Palrem el laudat. Quid est enim dicere : In quo complacui, alium Paracletum dabit vobis, ul vobiscum sil in æler e nisi quia omnia quæ habet Filius, et Pater habet: num, spiritum verilalis, quem hic mundus non potest sicut et qui Patris sunt , Filii sunt ? Filius dixit : accipere, quia non videl eum, nec agnoscit eum (Joan. Omnia quæ habel Pater , mea sunt ( Joan. XVI , 15); xiv, 16 et 17). Merito 1313 ergo se in corpore de. indifferentis enim divinitatis potentia non secernit inonstravil; b quoniam divinitatis substantia non vi inter Patrem et Filiuin , sed unain Palri Filioque delur.

participal poleslalem. Credamus Patri, cujus vocem 94. Vidimus Spiritum, sed in specie corporali : elementa sonuerunt : credamus Patri , cujus voci videamus et Patrem. Sed quia videre non possumus, elementa obsequium praebuerunt. Credidit mundus audiamus. Adest enim benevolus Deus, non derelin in elementis, credat in hominibus: credidit in exaniquel templum suum. Vuli omnem exædificari ani. mis, credat in viventibus : credidit in mutis , credat mam : vult eam ad salutem informare : vult lapides in loquentibus : f credidit in iis quæ non habent senvivos a terra ad cælum transferre. Diligit templum sum, credat in iis qui sensuin, ut Deum cognoscerent, suum : et nos diligamus eum. Si diligimus Deum , consecuti sunt. præcepta ejus servemus. Si diligimus eum , noveri. D

a Rom. edit., quam in lypo olive. Cerlum quidem est vocibus, in lypo veleri, designari olivam , ut ex sequentibus intelligitur: sed non ideo ea vox in texlum intrudenda. Porro in profanis etiam auctoribus oleam pacis symbolum esse nolius est, quam ut vel a lenuiler docio possit ignorari. Hanc autem ejus rei causam reddunt, quod artibus, quæ maxime in pace florent, oleum usui sit.

b Rom. edit. , quoniam in divinitatis substantia, etc.

Ć Rom. edit., Filius Dei in eo ulique quod Deus esi, non videatur, demonstrare, etc., Vei., Filius Dei..... in eus est, non videtur, sed demonstrare. Ab his propius recedunt scripti cod. quos sequimur.

d Edit. ac pauci mss., Filium non credit. Alii plu

res, et potiores, Filio non credit : quod quidem aplius cohrret cum superioribus.

e Ita edit. omiies; at contra omnes mss., nisi omnia quæ habet Filius, mea sunt , sicut Filius dixil : omnia quæ habet Paler, mea sunt. Indifferentis , etc. In uno vel allero omillitur sicut Filius , etc. el pro, Indifferentis , ponitur , Indifferenler , aut Indiffe

f Desiderantur in mss. septem, neque illis quidem infime notæ, credidil in iis quæ non habeni sensum : quæ verba cum ad sententiam non sint absolute necessaria, poluerunt in sequioris ævi cod. irrepere. Cum autem exstent in muliis ilss. el omnibus edit. ea loco movere vistin non ést.

rens.

LIBER TERTIUS.

1313 ( Vers. 23. ) Et ipse Jesus erat incipiens fere A ravit David (Malih. 1, 3 et seq. ). Viri enim persona

annorum triginta, qui putabatur esse filius Joseph. quæritur, qui etiam in senatu et reliquis e curiis ci

1. De generationibus dicturi, quarum nonnullam vitatum generis asserit dignilalem. 1315 Quam videmus in Evangelio secundum Matthæum , vel in deforme autem si relicia viri origine, origo feminæ hoc cujus interpretationem habemus in manibus, quærerelui, ut videretur patrem non habuisse ille esse distantiam ; quoniam non est credibile adver- totius mundi populis prædicandus? santia sibi sanctos viros potuisse dicere, a de gestis 4. Sed etiam alibi diverso ordine generationem præsertim Domini Salvatoris , quanto sludio pos- doceamus esse decursam; ne hic quoque Evangelisumus, non dixisse eos discrepantia demonstre- stæ discrepare videantur, qui veterem ordinem sunt mus.

secuti. Sic enim habes : Fuit homo d ex Arath , el 2. Et primum omnium neminem movere debet nomen ejus Elcana, filius Hieremiel, filius Heli , filius quod ita scriplum est : Qui pulabatur esse filius Jo- Ozi de monte Ephraim (1 Reg. 1, 1). Vides el a patriseph. Bene enim putabatur, quia natura non erat : bus ad filios, el a filiis ad patres originis descriptiosed ideo putabatur, quia eum Maria , quæ Joseph nem veleri more contextam. Vides ubique familiam viro suo erat desponsala, generaveral; sic enim ha- per virorum generationes esse decursam. - Noli mibes : Nonne hic est filius Joseph fabri ( Matth. xml , B rari si Mattheus ab Abraham usque ad Joseph, Lu55 )? Diximus supra qua ratione per virginem : dixi. cas a Joseph usque ad Adam , et ad Deum genera. mus etiam qua ratione per desponsalam , el quare iionum ordinem percurrit. Noli mirari quod Joseph census tempore nasci voluerit Dominus Salutaris : origo descripla est. Etenim secundum carnem nalus, non alienum etiam videlur ul qua ratione b fabrum usum debuit sequi carnis, et qui in sæculum venit, patrem habuerit, declaremus. Hoc enim typo eum sæculi debuit more describi; maxime cum in Joseph patrem sibi esse demonstrat qui fabricator omnium origine etiam origo sit Mariæ. Nam cum vir juslus condidit mundum; juxta 1314 quod scriptum est: fuerit Joseph, utique ex tribu sua , et ex patria sua In principio fecit Deus cælum el terram ( Gen. 1, 1). accepit uxorem : nec poluit justus facere contra id Nam etsi humana non sunt comparanda divinis; quod Lege prescriptum est. Sic enim habes , quia typus tamen integer est quod Paler Christi igne ope- unusquisque in hereditatem tribus suæ patriæ adhæralur et Spiritu, et tamquam bonus animæ faber vi- rebunt filii Israel, nec de tribu ad tribum Transibunt: lia nostra circumdolat, cilo securim admovens arbo- et omnis filia quæ habet hæreditatem tribuum filioribus infecundis, secare doclus exigua , culminibus rum Israel, uni ex populo, et ex tribu patris sui erit servare sublimia, rigida mentium spiritus igne mol- usor ( Num. XXXVI, 6-8). Itaque et census tempore lire, et in varios usus omne humanum genus diversa C ascendit Joseph de domo et de patria David (Luc 11, ministeriorum qualitale formare.

4 el 5), it profiteretur cum Maria uxore sua. Quæ 3. Cur autem Joseph magis quam Mariæ genera- ex eadem domo , et ex eadem patria professionem tio describatur, cum Maria de Spiritu sancto gene- delert, utique ejusdem tribus, el ejusdem patriæ se raverit Christum , et Joseph a generatione Domini esse designat. videatur alienus, dubitare possemus, nisi consuetudo 5. Cognala quoque Mariæ inducitur Elizabeth(Luc. nos instruerel Scripturarum, quæ semper viri origi- 1, 36 ) : primo quod omnes Judæi cognati , quemnem quærit. Sic enim habes : Phares fuit filius Judæ admodum te Apostolus docuit dicens, Oplubam enim principis Tribus : Hic generavit Hesron , el Hesron anathema esse ipse.... pro fratribus meis, cognatis segeneravit Aram, et Aram generavit Hamminadab , el cundum carnem, qui sunt Israelitæ ( Rom. ix, 3 et 4). Hamminadab generavit Nahasson, et Nahasson gene- Cognalæ ergo, quia ambae Israelitæ erant : simul et ravil Salmon, et Salmon generavit Booz, el Booz gene- cognate, quia ambæ erant ex tribu Juda. Didicisti ravil Hobed, et Hobed generavil Jesse , et Jesse gene- ex tribu Juda Mariam, disce et Elizabeth. Nam El

a Rom. edit. sola, de generalionibus præsertim, etc. D que significaciones habet ea vox , quas colligere est

b Cujusmodi faber fuerit S. Joseph in controverso ex Cod. Theod. lib. xvi, tit. 2, lib. II, III, XXi, et aliesl. Alii volunt suisse ferrarium , quidam cæmenta- bi. Nonnullas etiam Rosinus lib. vi. Anliq. Rom. cap. rium, plures lignarium ; unde illud ecclesiastiri viri 2, refert, atque alii. dictum ad Julian. Apost.; OUTOS O É O TÉXTOVos viòs Cunny d Rom. edit., ex Aramalhain Sophim.... filius HieKÚT čudiven pòs Dúvutov XatutxEVácti. Videtur aulein roham, filii Helin , filii Sophi. Mss. Carn. , Gem., ab Ambr. significari simul et serrariam et lignariam Prat., ex Ramath , elc. Rursus Gem. , Prai., filius artem Josephum exercuisse, il sequentia clare os- Teremel ; Caro., Heromel, filius Heli, filius Zoi. Quilendunt.

bus accedil Corb. nisi quod habel, ex Araih, el scric Curie apud Romanos tringinta fuerunt, in quas bit, Theremel. Reliqui vero cum ant. edit. nostram Romulus universum populum divisit , quem morem exhibent lectionem. aliæ quoque civitales imitata sunt. Indicat itaque e Noli mirari si sanctus Malthus.... ordinem perDoctor noster viros in sue quemque curiæ tabulas currit, in edil. Rom. jugulata sunt. reserri atque ascribi solitos, non feminas. Alias quo

« PredošláPokračovať »