Obrázky na stránke
PDF
ePub

PERSIU S.
Tun', vetule, auriculis alienis colligis escam?
Auriculis, quibus et dicas cute perditus , ohe! ."

ADVERSARIU S.
Quid didicisse, nisi hoc fermentum, et quæ semel intus
Innata est, rupto jecore , exierit caprificus ? 25

utrem.

ut loquitur Tullius , quâ concu- Ad cælum manibus sublatis dixerit, piscimus, et quæ voluptate alitur. urge , et - Tremulo.... versu. Recte tre

Crescentem tumidis infla sermonibus mulus versus dicitur , ex quo

A. nascitur in audientium animis

Cute perditus. Hæc de scabioso voluptas quædam titillans, con

possumus interpretari, vel de eo traria gravitati et constantiæ. C.

qui aquâ intercute laboret. Sed 22. Tun', vetule.] Ergone, quà

convitium corpori dictum , ad es ætate, in id unum incumbis,

animum debet referri, quod in ut tam infames Romanorum au

omnibus linguis familiarissimum

est. Vani porro et quód coc hyribus illecebras suppedites ? — Vetule. In hac voce vetule magna

drope laborantibus similia paemphasis, ut in Juven. sat. XIII,

tiuntur. Lucilius : aquain te credo

in animo habere intercutem. Itaque v. 83: Dic senior bullâ dignissime.

opinio sui, et oinois vocatur hy--Colligis escas? Auricularum escæ

drops. C. sunt o hóyou, poëmata vel oratio

24. Quid didicisse , etc.] Quis est 'nes. Tritissimum est ap. Græcos,

finis studiorum , respondet adευωχείσθαι λόγοις, et ευωχίαι και

versarius, si hic non est : scil. ut ÉSLÉOELG axowy, colligere escas au

nostrorum operum alios particiribus , ut in Penulo Plauti, oculis pes fa

pes faciamus?A.Nisi hoc fermenepulas dare. C.

tum. Scoptice dicuntur pro scien23. Auriculis , quibus.] Laboras

tia fermentum, et infra caprificus; igitur, ut placeas ineptis lauda

quia , ut fermentum in massa toribus; donec eorum adulatio

contineri non potest, quin det nibus, eo usque satiatus, cogaris

significationem sui, eamque ferdicere, ohe! satis, satis laudum! vefaciat, attollat ac tandem rumHorat. sat. II, 5:

pat; item caprificus, in saxorum Importunus amat laudari? donec, ohe. commissuris enata , impediri nejam

quit, quominus saxa disjiciat: ita

V. 24. Quid. Omnes nostri codd. quid, et editi antiquiores libri. Vet. schol. et post hunc Casaubonus, et editt. recent. quo, eodem sensu. Semel. Quidam codd. simul. Non male quoque: nam , inquit Casaubonus, cum doctrina simul ingeneratur ac crescit in horum animis gloriæ titillatio. At codd. Putean. Colb, et ali complures , semel : ita quoque cod. noster.

PERSIU S. .
En pallor, seniumque? O mores! usque adeone
Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter ?

ADVERSARIU S.
At pulchrum est digito monstrari, et dicier, hic est.
Ten' cirratorum centum dictata fuisse,
Pro nihilo pendas ?

PERSI U .
Ecce inter pocula quærunt 30
Romulida saturi, quid dia poëmata narrent.
Hîc aliquis, cui circum humeros hyacinthina læna est,
Rancidulum quiddam balba de nare locutus,
Phyllidas, Hypsipylas, vatum et plorabile si quid,

eruditio, in animo levi et inanem gloriam ambiente, habitare non potest , quin attollat illum atque inflet; et, ut caprificus, foras prodire, et agnosci, laudarique ab omnibus cupiat. C.

26. En pallor.] In tertia , hoc est quod palles. Quintil. VII. Institut. Nerno exspectet , ut alieno tantum labore sit disertus : vigilandum ducat, iterum enitenduin , pallendum. - Seniumque. Pallorem et senium immaturum eruditorum sic describit Aræteus, cap. de affectibus stomachi, dicens : Olowy Ů Trepollin vèy deaitns, ádpñs xal torxians, alpos de gi tpoopono xai ởd wp TOTÒN, xai év őtyw aüavin. Et ibidem, tood's củy tinxe d'y jeèn ToỦ oxń VEOS, özpool , xal év. VEOINTE yupo héo, xai úti' tuyoins xwpoi, yuxinn de dueidées, & peinexor. C.

27. Scire tuum nihil est.] Ergone, vanam gloriam velut ultimum finem laborum tuorum constituis? D. Augustinus, epist. 56 , Dioscorum laudes sectantem perstringit, Persiano hoc ipso loco : Tune , ó Dioscore , nec Persium tuum respicis contorto versiculo tibi insultantem,

etc. Ibi Persianam sententiam affert , et graviter explicat. A.

28. At pulchrum est, etc.] Objectio adversarii ejusdem farinæ. - Digito monstrari. d'axtul.odelκτείσθαι : sepe in bonam partem accipitur.

29. Ten' cirratorum.] Mos veterum ludimagistrorum erat , ut discipulis suis non eorum tantum scripta prælegerenț scriptorum quos vetustas commendaret; sed etiam nobilissimi cujusque æqualium suorum. Nero suos versus per scholas dictari imperasse aiunt; quod et alii velut decorum sibi affectarunt. Cirratorum. Nobi, lium juvenum quorum cirrati solent esse capilli, id est, cineinnati et contorti. C. et P.

30. Ecce inter pocula.]Lepidissima ironiâ adversario suo respondet poëta , atque docet non inter res serias, sed interoblectamenta litteras haberi a plerisque magnatum; ac laudari quidem ab iis poëtas, sed inter pocula et in vino. Inde infert, quanti laudationes istæ fieri debeant, a parum sobriis' et madidis profectæ. Mos tamen erat

apud veteres in conviviis aliquid ætate quà elegantiâ Romani acex illustribus poëtis atque aucto- cumberent. In dibapha purpura, ribus afferre , sed oblectandi sui et in coccinis, aut hyacinthinis causa, non ut accuratius rem trac- discumbebant. Petron. Vestiinenta tarent. C. — Hunc autem Persii mea accubitoria perdidit, quæ mihi locum sic imitatus est satiricus natali meo donaverat cliens quihoster, sat. III:

dam, Tyria sine dubio , sed jam seDe propos en propos, on a parlé de mel lota. C. vers.

33. Rancidulum quiddamn.] RanLà, tous mes sots enflés d'une nouvelle cor est certarum rerum diutius audace

asservatarum corruptus odor. Hoc Ont jugé des auteurs en maîtres du loco , rancidu

loco , rancidulum designat res inParnasse.

gratas, deformes, vetustate et inMais notre hôte sur-tout, pour la jus

curia rudes. — Balba de nare. Dutesse et l'art, Elevait jusqu'au ciel Théophile et Ron

riore translatione usus, nari trisard;

buit quod linguæ convenit. BalQuand un des campagnards , relevant buties enim vitium est linguæ pesa moustache,

culiare. Sed poëta consulto vitia Et son feutre à longs poils, ombragé tria congestim posuit; quòd res d'un panache,

rancidas recitet , quòd loquatur Impose à tous silence, et d'un ton de

balbe , quòd loquatur de nare ; docteur, Morbleu , dit-il, la Serre est un char

et hæc omnia versu isto recte somant auteur! La Pucelle est encore une cuvre bien 34. Phyllidas , Hypsipylus, etc.] galante, etc.

Non Homeri, Virgilii,aut veterum · 31. Romulidæ saturi.] Romulidas tragicorum carmina ; sed elegias, satirice vocat Romanos , quasi qui nescio quas, de Phyllidis aut Hya Romulo oriundi, eique valde dis- psipylæ infelicibus amoribus, et similes essent. Vid. Juv. sat. VI, alia similia , quæ vocat scoptice v. 433.- Dia. Generosa, divina. A. ploralia vatuin. Cæterum, duæ Na

32. Hyacinthina læna. ] Vestis sonis (quem hîc obiter tangere vitricliniaris mollior et coloris ex- detur) epistolæ exstant; una Phylquisiti, quod est argumentum so- lidis ad Demophoontem, altera lutorum morum. Satis constat eâ Hypsipylæ ad Iasonem, quas vide,

nant. C.

V. 32. Hyacinthina. Quidam codd. et edd. habent Ianthina. Vet. schol. Puteanus, Thuaneus, Colbertini , et alii permulti codd. Hyacinthina. Cod. noster, hyacinthia.

35"

Eliquat, ac tenero supplantat verba palato.
Assensêre viri. « Nunc non cinis ille poëtæ
« Felix? non levior cippus nunc imprimet ossa ? »
Laudant convivæ. « Nunc non e Manibus illis,
« Nunc non e tumulo, fortunatâque favillâ,
« Nascentur violæ ? ...v

si placet, heroid. 2 et 6.--Et plora- 37. Non levior cippus , etc.) bile si quid. Claudian. in Eutrop. Virgil, eclog. X, 33 : .... verbisque sonat plorabile quiddam ..... O mihi tum quàm molliter ossa Ultra nequitiam fractis...... C. quiescant,

35. Eliquat.] Metaphora a me- Vestra meos olim si fistula dicat amotallis petita, quæ naturâ compacta res! sunt et dura , cùm liquantur au. Sic Juvenalis, sat. VII, v. 207 : tem mollescunt et corrumpuntur: 'Di majorum umbris tenuem, et sine sic isti vocem, quam a natura viri pondere terram, lem acceperant, delicatam red- Spirantesque crocos, et in urna perdunt et femineam. —- Supplantat petuum ver, etc. verba palato. Vocem naturalem Ridenda autem est veterum simarte frangit ac corrumpit. Palæs- plicitas, qui amicorum sepulchris træ verba sunt supplantare, subner- cippos et columnas cùm impovare, útooxediCelv, terepvíteev, quæ nerent, optabant tamen iis terram venuste dicuntur ad ea signifi- levem, quique inimicis , quibus canda quæ non ex vera virtute nullum concedebant saxum, grafiunt : sic, verba supplantare pa- vem terram , atque, ut pondere lato , est non bene nec plane pro- urgerentur , vice verså, optabant. nuntiare, sed molliter palato illi- - Cippus. Est sepulchri lapis. A. dere. C.-Eodem fere modo, ap. 38. Laudant convivæ.] Primo asnos delicatuli pro verbo pigeons,' sentiuntur laudanti , mox ipsi pronuntiant pizons ; pro chirur- laudant. — Nunc non e Manibus. gien, siruzien , atque sæpe conso- Manes, animæ defunctorum, quæ nam r in sermone supplantant : apud veteres pro Diis colebantur. sic, ina paole, pro ma parole, etc. A. 39. Nunc non e tuinulo.] Tumu

36. Assensére viri. ] Laudant lus, hoc loco, sepulchrum , proastantes utrumque et carmen et prie terra tumens : itaque potest vocem.- Nunc.... non cinis, etc. esse collis naturalis. — FortunatáVerba astantium. Quidam volunt que favilla. Tangit morem antihæc verba esse poëtæ. At prior quorum, apud quos corpora morsententia magis arridet, quasi ad tuorum cremabantur, quod omdenotandam putidam istam in nibus notum. probandis pessimis poëtis laudum 4 0. Nascentur violæ.]Vid.Juven. farraginem acrior et aptior. A. loco præcit. Hæc autem figmenta

ADVERSARIUS.

Rides (ait), et nimis uncis 40 · Naribus indulges. An erit, qui velle recuset Os populi meruisse ; et cedro digna locutus, Linquere nec scombros metuentia carmina, nec thus ?

PERSI U S.

Quisquis es, ô modo, quem ex adverso dicere fas est ,

poëtica de floribus e tumulis de- satiræ dialogice locutum esse. functorum nascentibus occasio- Non dubitavi igitur hæc adversanem forte præbucrunt, ut recte rio tribuere (quod jam ante me innuit Casaub. iis, qui vitas san. fecerunt interpretes permulti), ctorum scripserunt,talia fingendi, parum curans illud ait , quod et pro rebus gestis narrandi. parenthesi inclusi. Cæterum , · 40. Rides (ait), et nimis uncis,etc.] nulla simplicior et aptior quàm In eodem sensu Horat. sat. lib. I, nostra dialogi forma, quod recte 6, 5. Naso suspendis adunco , pro sentiet , quicumque nostram pemordacitati satiricæ nimium ser. nitus excusserit personarum disvis. Ex voce, ait, minime dubium tinctionem. A. est , quin hæc verba sint non poë " 43. Os populi.] Tồ đà coũ cuatæ, sed alius cujusdam. Quidam

TOS Live , quod dixit Ennius.... interpretes hunc locum de tertio

Volito vivus per ora virúm. Et quovis acceperunt: alii eadem a

cedro digna. Libros co liquore poëta ipso volunt objici, quibus

quem cedrus exsudat linibant; respondet, v. 44. Et ea opinio præ

quia res unctæ cedria ( sic hunc eedenti probabilior videtur. Qui

liquorem vocabant ) a tineis et autem voluerit hæc a Persio dici,

carie non læduntur. Vid Plin. ita locum explicabit : nascentur lib. XIII, cap. 13. C. violæ ?... Rides, inquiet aliquis, et n. u. n. ind. etc. Quisquis es, ô m.q.

43. Nec scombros.] Scripta inepex ady. dicere feci , pro fas est: tunc ta, quæ nec vult quisquam emere, nomina personarum sunt delen- nec potest bibliopola vendere: da, et versus 39 — 44 jungendi :

deputantur involvendis variis ego vero , et eumdem, adversa- mercibus, garo , piperi , thuri , rium arbitror, et tò ait, hoc loco,

etc. – Scoinbri. Pisces, e quibus irrepsisse conjicio, vel incuriâ optimum fiebat garum, sive sal. librariorum, vel errore ipsius samentum. Vid. Plin. lib. IX. auctoris, qui non meminerit, vel cap. 15. Prateus. meminisse noluerit, se ab initio 44. Quisquis es, ô modo , etc. )

V.40. Ait. Ita omnes codices nostri. Vid. supra commentarium.
V. 44. Fas est. Hanc lectionem primus revocavi ex omnibus fere codd.

« PredošláPokračovať »