Obrázky na stránke
PDF

CCCXXXIII. De intellectu.

Verbi doctrinam homo in carne constitulus posset Anima carpalia appetens feminæ comparatur non accedere ; Verbum caro factuin est, et habitavil in habenti rcctorem virum, qui est intellectus, cujus nobis (Joan. I, 1, 3, 14) (a). eam oportet sapientia gubernari : non quasi aliud sit

CCCXL. De corpore Christi. quam anima ; sed quia obtutus quidam occullus sit Caro Christi fidelium vita est, si corpus ipsius esse animnt. Sicut enim exteriores oculi quiddam sunt

non negligant. Fiant ergo corpus Christi, si volunt aruis : ila mens quiddam est animi, quod in eo se

vivere de spiritu Christi ; de quo non vivit , nisi corlindin participationem divine rationis excellit. Et

pus Christi (6). Cunc oinnibus motibus suis bene pr:esidet , cum

CCCXLI. Qui edunt corpus Christi. superna luce radiatur, ut sit in ea lumen veruin,

Escam vitae accipit, et æternitatis poculum bibit, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc

qui in Cbristo manet, et cujus Christus habitator est. mundum (@).

Nam qui discordat a Christo, nec carnem ejus maiCCCXXXIV. De loco orationis.

ducat, nec sanguinem bibit : etiamsi lantæ rei SacraQui supplicaturus Deo locum aptum et sanctum mentum ad judicium suæ præsumptionis quotidie requiris, interiora lua munda, et omni inde mala cu

indifferenter accipiat (c). piditate depulsa, prepara tibi in cordis lui pace se

CCCXLII. De malorum felicitate. cretum. Volens in icmplo orare , in te ora : et ila

Vellel mundana sapientia , ut nunquam permilage semper, ut Dei templum sis. Ibi enim Deus exau

teret Deus eos qui mali sunt esse felices : quod ulidil, ubi habitat (6).

que non sinit; sed ideo mali cum habent quod CCCXXXV. De homine interiore.

volunt, felices pulantur, quia quid sit felicitas ignoSensus corporis corporalia nuntiant cordi. Et non rant' (d). omnium facultas eadem : quia non inde videtur, unde

CCCXLIII. De nulatione cordis. auditur; nec unde sapor, inde et odor capitur : nec Aliud est migrare corpore, aliud corde. Migral cor. hi ministri sine tactu ad lavia el aspera, calida et

pore, qui motu corporis mutat locum : migral corde, frigida , humida et sicca, discernenda sufliciunt. In qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud corporea vero animus suo tantum sensu dijudicat, et

amabas; non ibi es, ubi eras (e). . omnes varietales uno molu allingit, et quidquid dis

CCCXLIV. De chrismale. cretionis inter bona el mala, justa et injusta ralio Christi nomen a chrismate est, id est, ab unclione. nabiliter invenit, unus est intentionis affectus : ut ibi

Quia ideo omnis christianus sanctificatur, ut intelliimago Dei appareat, ubi unum idemquc est quod gal se non solum sacerdotalis et regiæ dignitatis esse mens potest quanlum polest (C).

consortem , sed etiam contra diabolum fieri luclaluCCCXXXVI. De via Filii Dei.

rem (r). Dei Filius Deus vitam habere in semetipso, sicut

CCCXLV. De lumine. habet Pater, non participando adeptus est, sed na Sequamur Christum lumen verum, ne ambulemus scendo. Vilam enim genuit Pater vita ; nec differt in in tenebris. Tenebrie antem meluend:e sunt morum , aliquo essentia gignentis et g niti ; cum sic ex Patre non oculorum : et si oculorum, noii exterioruni, sil Filus, ut consempiterne æqualitatis non una qui

unde discernitur, non albuni et nigrum, sed justun el dem persona, sed una sit deitas (d).

injuslum (g). CCCXXXVII. De judicio.

CCCXLVI. De incarnatione Verbi.

Catholica fides Dominum Jesum Christum et veruin Quamvis nunquam recedat a Filio Pater; ad judi. candos lainen vivos et mortuos non ipse dicitur, sed

Deum el verum hominem credil, et prirdicilt. UlrumFilius adfuturus : quia ibi nec Patris, nec Filii deitas,

que enim scriptum est, et utrumque verum est. Qui sed illa forma videbitur Filii, quam sibi per sacra

Deum tantummodo asscrit Christum, medicmam nementum incarnationis univit. Ipsa ergo erit judex,

gat qua sanalus est : qui hominem lantummodo asqu:e sub judice stelit; ipsa judicabit, que judicatio

seril Christum, potentiam negal, qua crealis est.

Utrumque ergo, anima fidelis ac recla, suscipe : et est : ut videant impii ejus gloriam, in cujus mansuetudinem fremuerunt'. Talis ergo apparebit ju

Deus Christus est, el homo Christus est. Qualis Denis

Christus? Æqualis Patri, unum cum Patre. Qualis dex, qualis videri possit , et ab eis quos coronatus

homo Christus? Virginis filius, trahens de homine rus , et ab eis quos damnaturus est. Pater autem

mortalitatem, non trahens iniquitalem (h). non apparebit ; quia forma servi non est indulus :

CCCXLVII. De missione Verbi. sed Filio, qui etiam homo faclus est , dedit judicii potestatem (e).

Missus est Dominus Christus a Patre, non recessil

a Patre. Missio ejus incarnatio fuit, et invisibili dei. CCCXXXVUI. De voluntate Dei et hominis.

tati hoc fuit in hunc mundum venire, quod apparere. Suam voluntatem homines faciunt, non Dei,

Quod si cito caperelur, non opus erat ut crederetur. quando id agunt quod Deo displicet. Quando autem

Credendo ergo capitur, quod nisi credatur, nunquam ita faciunt quod volunt, ut divine serviant voluntati :

intelligitur (i). quamvis volentes agant quod agunt; illius tamen vo

CCCXLVIII. De Patre et Filio. luntas est , a quo el præparatur , et jubelur quod

Ut recte credalur Pater et Filius, ipse Filius auvolunt (M).

diendus est, dicens, Ego et Pater unum sumus (Joan. CCCXXXIX. De doctrina Patris per Verbun. X, 30). Duobus eniin verliis duc simul hicrescs deSi illum docet Pater , qui audit Verbum ejus ; truncantur. Nam per id quod uit, unum , Arium perquere quid sit Christus, el invenies Verbum ejus, culit; per illud quod ait , sumus, Sabelliuin stravit : in principio erat Verbum (Joan. 1, 1): non autem , quia nec, sumus , de uno; nec, unum, dicerel de diIn principio Deus fecit Verbum ; sicut, In principio verso (j). Deus fecit cælum et terram (Gen. 1, 1). Verbuia enim Dei Deus esi, non creatura : nec facium inter omnii, ! Augustinus, ignoratur. sed per quod facta sunt omnia. Ut ergo ad lalis (a) Ex Tract. 26 in Joan. n. 8.

(6) Ibid. n. 13.

(c) vide ibid. n. 18. • Alias, sævierunt.

(d) vide Tract. 28 in Joan. 1.7. (a) Vide Tract. 15 in Joan. n. 19.

(e) Ex Tract. 32 in joan. n. 1. (b) Ibid. n. 25.

vide Tract. 33 in Joan. 1). 3. (c) vide Tract. 18 in Joan, nn. 3, 10.

(9) Ex Tract.33 in Joan. 11. 4. id) vide Tract. 19 in Joan. an. 12, 13.

(h) Ex Tract. 30 in vu, A. 2. e) ibid. n. 16.

(i) Ibid. n. 7. ibid. n. 19, et est canon 25 Aransica:i c..cilii.

6) Ibid. n. 9.

[ocr errors]

CCCXLIX. De Deo el homine Jesu Christo. tur verilas, quam prædicatur. Quoniam cum doctrina Utrumque oportet noverimus in Christo, et unde recipitur, humilitas custoditur : cum autem dispuls. a'qualis Paui est, et unde illo major est Paler. Illud tio placet, vix est ut disserenlem non pulsel quantiVerbum est , illud caro; illud Deus est, illud homo : lacumque jactancia (a). sed unus est Christus Deus et homo (a).

CCCLVIII. De laude qua se prædical Deus. CCCL. De unitate divince Trinitatis.

Periculosum est homini sibi placere, cuj cavendum Multorum hominum multæ sine dubio animæ, ct est superbire. Deus autem quantumcumque se laudei multa sunt corda : sed ubi per dilectionem fideinque non se extollit excelsus, nec vull se sua videri ma adhereant Deo, fiunt omnes una anima, et cor unum, jeslale majorem. Scd cum homini !oquitur potentiam Si ergo charitas Dei, que diffusa est in cordibus no suain, non hoc agit, ut gloriosior ipse, sed ut ille stris per Spiritum sanctum, qui dalus est nobis, lan- melior fiat et doctior. Nobis enim prodest auctorem Lam mitalem mullarum animarum et millorum cor nostrum agnoscere, et ei qui est super omnia, subjadium facit; quanto magis certiusque in Patre et Filio cere : nec de quo non possumus comprehendere quid et Spiritui sancto æterna et incommutabilis unitas est, possumus sentire quod non est (b). manet , ubi indifferens Trinitas unus Deus est, unum

CCCLIX. De remittendis peccatis. lumen, unumque principium (b)?

Christiana observantia ad perfecte pietatis profe. CCCLI. De doctrina Pairis ad Filium.

ctum, per muluain inaxime pervenit indulgentiam Non sic docuit Paler Filium, quasi indoctum ge peccatorum, dante nobis Domino suz bonitatis exemmuerit, et scientiam contulerit nescienti : sed tempo plum. Nam si ille, in quo nullum omnino fuit peccaralis doctrina est intemporalis essentia; et hoc est a tum , interpellat pro peccatis nostris; quanto magis Patre doceri, quod est a Paire generari : quia sim nos in vicem pro propriis orare debemus? Amplecteiplici veritatis naturæ esse et nosse, non est aliud at da quippe est homini, qui non omni polest carrre que aliud, sed ipsum (c).

peccato, lam benigna conditio ; ut dimiltendo delicta CCCLII. De fide el veritate.

aliena, diluat sua (c). Fides semper præ venit visionem. Credimus enim,

CCCLX. De veternilate sanctorum. ut cognoscamus : non cognoscimus, ut credamus. Justorum desideriorum societali limc nihil deerit. Fides ergo est, quod non vides, credere : veritas, quando Deus omnia in illis omnibus erit. Ad quan quod credidisti, videre (d).

beatitudinem hi perveniunt, qui huic seculo ante seCCCLIII. De bono odore Christi.

parationem animæ carne moriuntur, ncc in eis inve. Bonus Christi odor est prædicatio veritatis : quo niuntur cupiditatibus, quas sola superat dilectio Dei: odore vitam capit, qui Evangelio bonis operibus : ut et id patiatur iniquilas, quod elegit; et eo bono servit ct congruil; mortem autem incurrit, cujus ab frualiir justilia, quod amavil (d). his que bene loquitur, vita dissenlit. Quae conditio CCCLXI. De conflendo homine Jesu Christo. etiam auditores obstringit, cum recta prædicatio ab

Qui sic confitetur Christum Deum, ut eumdem hoaliis per incredulitatem audilur in morlein, ab aliis minem noget verum, habentem scilicet unilam sibi per fidem suscipiur in salutem (e).

nostræ carnis animeque naturam : non est pro illi CCCLIV. De facultate credendi.

morluus Christus ; quia secundum hominein mortaus Fides Christi cst, credere in eum qui justificat im est Christus. Non reconcilialur per medialofen pium : credere in Mediatorem sine quo nullus recon Deo : unus enim Deus et unus est mediator Dei et cilialıır Dem, credere in Salvatorem qui venit quierere hominum, homo Christus Jesus. Non justiicatur el salvare quod perierat, credere in eum qui dixit,

per ipsum ; quia sicut per inobedientiam mius Sine me nihil poleslis facere (Joan. xv, 5). Sed hanc hominis peccatores constituti sunt multi , ita per fidem non apprehendit, qui ignorans Dei justitiam qua obedientiam unius hominis justi constituentur multi. justificatur impius, suam vult constituere qua convin Non resurgel in resurrectione vitæ : quia per komicotur superbus. Talia enim sentientes sua elatione nem mors, et per hominem resurrectio mortuiobdurantur, et excæcantur : quia negando Dei gra rum; sicut enim in Adam oinnes moriuntur, ila tiam nun adjuvanlur (0.

el in Christo omnes vivilicabuntur. Nec ullus se CCCLV. "De vera dilectione.

beati Petri defendat exemplo, qui se multis lacrymis Charitalem habens, quæ est de corde puro et con et accusavil, el lavil: ul principem suum Ecclesia, scicntia bona el fide non ficta , diligit Deum et proxi

non negationis , scd penitentiæ imitatione sequcremuin sicut se ipsum. Amator enim Dei, amator est que les sui : et non diligens Deum , non diligit proximum;

CCCLXII De ælernitale. quia non diligit se ipsum. Pro hac autem dilectione

In quibusdam æternis potest aliqua esse distancia : patienter etiam mundi odia sunt toleranda : necesse

ipsa aulem æternilas absque diversitale mensura est. est enim ul nos oderit, quos videt odisse quod dili

Mullic quippe mansiones in una vita varias mcrilogil (9).

rum significant dignitates. Sed ut Deus omnia in om"CCCLVI. De biparlila mundi significatione.

nibus erit, fiet etiam in dispari claritate per gaudium, Duo hominum genera sub uno mundi nomine nun

ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Quocupantur. Sicut enim dicilur mundus in impiis , jia

niam per connexionem dilectionis, a gloria capilis dicitur mundus in sanctis. Unde cum lotus a se

nulla erit aliena pars corporis (I). melipso el in odio et in amore discordel, nos eum et

CCCLXIII. De fide. odisse jubemur et amare, cum dicitur nobis, Nolite

Fides eorum qui Deum visuri sunt , quod non diligere mundum (1 Joan. 11, 15); et cum dicitur, Die

videt credit : nain si videt, non est fides. Creligile inimicos vesiros (Matth. v, 4): ut quorum exse

denti pollicelur' meritum : videnti redditur priccrainur iniquitatem, oplemus saluiem (h).

mium (g). CCCLVII. De vilanda scientiæ gloria.

CCCLXIV. De petitione contraria. Ad vitandam lellationem vanæ gloriæ , melior est

Male usurus eo quod vult accipere, Deo potius discentis conditio, quam docentis. Tutius enim audi

miserante non accipit. Proinde si hoc ab eo peli

1 Alias, moribus.
(a) Ex Tract. 37 in Joan. n. 10.
(b) Ex Tract. 39 in Joan. n. S.
(c) Ex Tract. 40 in Joan. n. 5.
(d) ibid. n. 9.
(e) vide Tract. 50 in Joon. n. 8.

Alias, colligitur.
(a) Ex Tract. 57 in Joan. n. 2.
(6) Ex Tract. 58 in Joan, n. 3.
(c) ibid. n. 5.
(d) Vide Tract. 65 in Joan. n. 1.
le) Ex Trail. 66 in Joan. n. 2.

Ex Tract. 53 in Joan. 9. 10. (@) Ex 'Tract. 87 in Joan. np. I et 2.

ibid. . 4.

Ex Tract 67 in Joan. 1. 2. g) Ex Tract. 69 in Joan, . 3.

us.

tur, unde homo exaudilus ledalur; magis melnien varialur ; qui per nulla esse potuit aut potest aut duni est, ne quod possil Deus non dare propitius, poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibel lemdet iralus (a).

poris verba. Semper itaque audit Spiritus sanctus, "CCCLXV. De dilectione.

quia semper scit : et scire, et audire, loc illi est, quod Oui diligit me, inquit Dominus , diligelur a Patre semper esse. Semper vero illi est esse, de Patre promeo; el ego diligam eum , et maniseslabo ei me ipsum cedere. Nemo autem potest dicere, quod non sit vila (Joan. XIV, 21). Quid est , diligam? lanquam lunc Spiritus sanctus : cumi vila Paler, vita sit Filius. Ac dileclurus sit, et nunc non diligit? Absit. Quomodo per hoc sicut Pater , cum habeat vitam in semetipso, enjin nos Pater sine Filiu, aut Filius sine Patre dili dedit et Filio habere vitam in semetipso : sic Spiritui gerel ? cum inseparabiliter operentur, quomodo sancio dedit vitam procedere de illo, sicut procedit separabiliter diligunt ? Sed ad hoc diligam eum, ad el de ipso (a). quod sequitur : El manifestabo ei me ipsum. Diligam, CCCLXX. De dilectione qua diligimus Deum. el manifestabo , il est , ad hoc diligain, ul manile Prorsus donum Dei est, diligere Deum. Ipse uit stem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et diligeretur dedii, qui non dileclus dilexit : displicenmandatum ejus ' teneamus : tunc ad hoc diliget, les amali sunius', ul fieret in nobis unde nla ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei ca Diffudit enim charitatem in cordibus nostris Spiritus piamus. Qui el vios nunc diligimus credendo quod Palris et Filii, quem cum Patre amamus et Filio (b). videbimus : lunc autem diligemus videndo quod cre

CCCLXXI. De pace Christi. didimus (b).

Pax Christi linem leinporis non habet, et ipsa est ''CCCLXVI. De palmitibus vilis.

ominis piæ intentionis actionisque perfectio. Propter Ita sunt in vile palmites , ut vili vihil conferant, hanc Sacramentis ejus imbuimur : propter hanc mised inde accipiant unde vivant. Sic quippe vitis est rabilibus ejus operibus et sermonibus erudimir : in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, propter hanic Spiritus sancti pignus accepimus : pronon sumat ab eis. Ac per boc et manenlein in se ple: hanc in eum credimus et speramus, el amore babere Christum, et mianere in Christo, discipulis ipsius , quantum donat, accendimur : propter hanc vrodest utrumque, non Christo. Nain præciso pal- denique omnem tribulationem fortiter toleramus, inile polest de viva radice alius pullulare : qui autein ut in ea feliciter sine tribulatione regnemus. Vera precisus est, sine radicc non potest vivere (c). enim pax unitatem facit : quoniam qui adhæret Deo, CCCLXVII. De humanæ justitiæ modo.

unus spirilus est (C). Divinilus dictum est : Noli esse justus multum (Ec.

CCCLXXII. De lemporibus. cle. vii, 17). Quo nolala non est juslilia sapientis, sed Onine lempus ab illo est dispositum , qui rempori superbia presumentis. Qui ergo fit nimis justus, ipso subditus non est. Quoniam quæ futura erant per nimio fit injustus. Quis est autem qui se facil justum, singula tenipora , in Dei sapientia habent eflicaces nisi qui dicit se non habere peccatum (d)?

causas, in qua nulla sunt lempora. Non ergo credaCCCLXVII. De simplicitate.

tur hora passionis Domini falo urgente venisse, sed Nullius. etiam incorpore:e creaturæ, vere simplex Deo pulius ordinante. Non enim siderea necessitas substantia est, cui non hoc est esse , quod nosse ; Christo intulit crucem ; nec sidera coegerunt mori

test enim esse. nec nosse : at illa divina non po- siderum conditorem : qui intemporalis cum Patre, Inst. quia idipsum est quod habet. Ac per hoc non sic lempus quo carne morerelur, quemadmodum et sic habet scientiam , ut aliud sit illi scientia qua scit, quo de matre nasceretur , elegit (d). aliud essentia qua est, sed utrumque unum : quam

CCCLXXIII. De unilate Trinitatis. ris non utrumque dicendum sit, quod verissime sim In eo quod dicitur, Hæc est autem vita æterna, ut wux al unum est. llabel enim Paler vilain in semel- cognoscant le solum verum Deum, el quem misisti Jesum ipso . nec aliud est ipse quam vita quie in illo est : Christum (Joan. XVII, 3); ordo verboruin est, Ul le, et e dedit Filio habere vitam in semetip»o; hoc est, ge- quem misisti Jesum Christum, coglioscani solumn muit Filiuin qui et ipse vila est. Sic itaque debemus Deum verum. Consequenter enim intelligitur et accipere, quod de Spiritu sauclo dictum est : Non Spirilus sanctus : quia Spiritus est Paris et Filii, enim loquetur a semelipso, sed quæcumque audierit lo- tanquam charitas substantialis et consubstantialis anrquelur Joan. xvi, 13) ; ut intelligamus, non eum esse borum. Quoniam non duo dii, Pater et Filius ; nec

semelipso. Pater quippe solus de alio non est. Nam ires dii, Pater et Filius et Spiritus sanctus : sed ipsa el Filius de Patre natus est; el Spiritus sanctus Trinitas unus solus verus Deus. Nec idem tamen Pade Palre procedit. Paler aulein nec natus est de alio, ler, qui Filius; nec idem Filius, qui Paler; nec idem

ler, qui Filius: 1 nec procedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in Spiritus sanctus, qui Pater aut Filius : quoniam tres sumuia illa Trinitate cogitationi occurrat humanæ : sunt, Pater , et Filius, el Spirilas sanclus : sed ipsa quia et Filius ei de quo natus est, el Spiritus sanctus Trinilas unus est Deus (e). ei ole quo procedit , qualis est (e).

CCCLXXIV. Quid dedit Pater Filio.
CCCLXIX. De intemporalitate deitatis.

Quidquid Deus Paler Deo Filio dedit, gignendo Quamvis natura incoinmutabilis non accipiat Fuit dedit. lia enim dedit Filio Pater, sine quibus Filius el Erit, sed tantum , Est : ipsa enim veraciter est,

esse non possel, sicut ei dedit lit essel. Nam quomodo quia aliter quam est, esse non potest : tamen propler Verbo verba daret aliqua, in quo ineffabiliter dixit mutabilitalem temporum, in quibus versatur nostra

satur nostra omnia (0? mortalitas et nostra mulabilitas, non mendaciter di CCCLXXV. De custodia Dei , qua suos servat. cinius, et Fuit, et Est, et Erit : suit in prælerito, est in

Custodiam circa nos Dei, non lam carnaliter debepresentibus, erit in futuris. Fuit quippe, quia nunquam

mus accipere, velut vicissim nos servent Paler et deluit: erit, quia nunquam deerit: est, quia semper est.

Filius , amborum in nobis servandi alternante custoNeque enim velut quijam non sit, cum pæleritis occidit; dia, quasi alius alio discedente siiccedat. Simul enim out cum præsentibus, tanquam non maneat , labilur; custodiunt Pater et Filius et Spiritus sanclus, qui est aut cuin futuris, tanquam non fueril, orielur. Proinde vnus verus Deus. Sed Scriptura nos non leval, nisi cuin secundum volumina temporum loculio humana

descendal ad nos. Sicut Verbum caro factum d scen

" Alias, fidei.
(a) Ex Tract. 73 in Joan. 1. 1.
(b) Ex Tract. 75 in Joau. n. .

(c) Ex Tract. 81 in Joan. n. 1, est que canon 24 Arausicani concilii.

(d) Ex Tract. 95 in Joan. 2.
(C) Ex Tract. 99 in Joan. 4. 4.

Alias, efficientes.
(a) Ex Trac. 99 ia Joan. n. 5, 9.

(b) Ex 'Tract. 102 in Juan. n. 5, est et canon 28 Arausicani concilii.

(c) Ex Tract. 101 in Joan. n. 6.
(c) llid. n. 2.
(e) tx Tract. 105 in Juan. 0. 3.

Ex Tract. 106 ju Joan. u. 7.

auctor

1896 dit, ut relevarel : non cecidit, ut jaceret, Si descen- meminit fecit: ita Deus omnia quorum Ipse auctore dentem cognovimus, cum levante surgamus : et in- scit, nec tamen ornnium quæ præscit, inse

rum autem non est malus auctor, justus est ultor (a). telligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere,

CCCLXXXII. De cognoscendis creaturis que non ridentur non separare naturas (a).

Humana anima naturaliter divinis ex quibus pendet en CCCLXXVI. De gratia Dei, qur omne hominis meritum

nexa rationibus, cum dicit, Melius fieret hoc quam illud prævenitur.

verum dicit, et videt quod dicit, in illis supernis rationis Si naturam cogitemus, in qua creati sumus ; cum videt. Credat ergo Deum fecisse, quod recto intellectu ali omnes veritas creaverit, quis non est ex veritale ? eo faciendum fuisse cognoscit, etiam si hoc in rebus factis

non videt. Quia etiam si coelum oculis videre non posset. Sed non omnes sunt, quibus, ut audiant veritatem et

tamen ratione vera tale aliquid faciendum fuisse colligeret. credant , ex ipsa veritate præstatur , nullis procul

credere debuit factum fuisse, quamvis id oculis non viderit dubio præcedentibus meritis, ne gratia non sit gratia.

Non enim cogitatione cerneret factum fuisse, nisi his to Si enim dixisset , Omnis qui audit vocem meam , ex tionjhus, in quibus facta sunt omnia. Quod aulem ibi non est. verilale est : ideo diclus ex veritate putaretur, quia tam nemo potest vera cogitatione videre quam non est (6 obtemperat veritati. Non autem hoc ait : sed, Omnis, CCCLXXXIII. Quo remedio vulnera humana curentur." inquit, qui est ex verilale , audit vocem meam (Joan. . Quid tam dignum misericordia quam miserer me

indignum misericordia, quam superbus miser? Ex quo ta. XVIII, 37). Ac per hoc, non ideo est ex veritate, quia

clum est ut illud Dei verbum, per quod facta sunt omnia. ejus audit vocem : sed ideo audit, quia ex veritate

et quo fruitur omnis angelica beatitudo, usque ad miseriam est; id est, quia hoc illi donum ex verilate collatum

nostram porrigeret clementiam suam; et Verbum caro fieest : quod quid est aliud, quam , donante Christo cre- ret, et habitaret in nobis. Sic enim posset panem Angeln. dit in Christum (b)?

rum homo manducare nondum angelis adæquatus, si janis CCCLXXVII. De amore, quo Deum amare debemus. ipse Angelorum hominibus dignaretur æquari. Nec sic deQuisquis se ipsum, non Deum amat, non se amat: Scendit ad nos, ut illos desereret: sed simul integer illis

integer nobis; illos intrinsecus pascens, per id quod Deus et quisquis Deum, non se ipsum amal, ipse se amat.

est ; nos forinsecus admonens, per id quod nos sunius : et Qui enim non potest vivere de se, moritur utique

idoneos facit per fidem, quos jer speciem pascat aquaamando se. Cum vero ille diligitur de quo vivitur;

liler (c). non se diligendo magis diligit , qui prolerea se non CCCLXXXIV. Nullum naturæ vitium ab auctore esse. diligit, ut eum diligal de quo vivit (c).

Dubium non est, contra naturam esse omne vitium, etiam CCCLXXVIII. De indiviso Patris et Filii opere. ejus rei cujus est vilium. Quaj ropter, quoniam in quaculo

Posiram agere ad Quidquid illud est quod oportet Patrem agere ad que re non viluperalur nisi vitium, ideo autem vitium est

quia contra nabiram ejus rei est, (cujus est vitium) pullus Filium, non fit nisi per eumdem Filium : ad ipsum

rei recte vituperatur yilium, nisi curus natura laudalur. Non scilicet , quia filius hominis est, et factus est inter

enim in vitio displicet, nisi quod corrumpit quod in natura omnia : per ipsum autem, quia Filius Dei est, et per placet (d). illum fiunt a Patre omnia (d).

CCCLXXXV. De poena peccati.
CCCLXXIX. De subjectione Filii.

Omni peccanti animæ duo sunt pænalja, ignorantia et dif. Non est mirum dicere Apostolum, eliam in futuro ficultas. Ex ignorantia depravat · error: ex difficultate cto. sæculo Patri Filiumi subjectum futurum, ubi ait, Tunc

ciatus aflligil. Sed approbare falsa pro veris, ut erret invi

tus, et resistente repugnatione carnalis vinculi, non posse el ipse subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia : quan

ab illicitis operibus temperare; non est natura instituti bodoquidem in Filio forma bumaba mansura est , qua minis. sed poena dampai te semper major est Paler. Quamvis non defuerint , qui

CCCLXXXVI. De varietate remediorum. illam tunc Filii subjectionem ipsius humanæ formæ in Ut ars medicinæ, cum eadem maneat, neque ullo modo divinam substantiam commutationem intelligendam Ipsa mutetur, mutat lamen præcepta languentibus; quia pularunt, tanquam hoc cuique rei subjiciatur, quod in

mutabilis est nostra valeludo : ila divina providentia, cum

sit ipsa omnino incommutabilis, mutabili tamen creature eam vertilir et mulalır. Sed intelligi potest , ideo magis dixisse Apostolum , etiam tunc Patri Filium

varie subvenit; et pro diversitale morborum aliis alia jabel,

aut vetat : ut a vilio, unde mors incipit, et ab ipsa morte, subjectuni futurum, ne quis in eo pularet spirituin

ad naturam suam et essentiain ea quae deficiunt, id est, ad et corpus humanum conversione aliqua consumen nihilum tendunt, reducat et firmet (6) dum : ut sil Deus omnia, non tantum in illius forma CCCLXXXVII. De prima hominis praevaricatione. hominis, sed in omnibus (1 Cor. xv, 28); quando ca

Primum animæ rationalis viljum est, voluntas ea faciendi pitis gloria universum corpus implebit (e).

que vetat summa et intima veritas. Ila homo de paradiso ia

hoc sæculum depulsus est, id est, ab æternis ad lemporalia, CCCLXXX. Nihil in quibuscumque creaturis a Creatore

a copiosis ad egena, a firmitate ad infirma. Non ergo a lono inordinatum relinqui.

substantiali ad malum substantiale ; quia nulla suhstantia Quantacumque bona, quamvis magna, quainvis malum est : sed a bono æterno, ad bonum temporale; a minima , nisi ex Deo esse non possunt. Quid enim bono spirituali, ad bonum carnale; a bono intelligibili, a majus in creaturis, quam vita intelligens ? aut quid bonum sensibile; a bono summo, ad bonum infimum. Est minus potest esse, quam corpus ? Quæ quantumlibet igitur quoddam bonum, quod si diligit anima rationalis, peodeliciant, et in id tendant ut non sint; lamen aliquid

cat, quia infra illain ordinatum est. Quare ipsum peccatum

malum est, non ea substantia, quæ peccando diligitur 9). formæ illis remanet , ut quoquo modo sint. Quidquid autem forinæ cujuspiam rei delicicntis rema

CCCLXXXVIII. De magistra onunium artium veritate.

Lex omnium artium cum sit omnino incommutabilis, mens niel, ex illa forma est quæ nescit deficere; molusque

vero humana, cui talem legem videre concessum est, milipsos rerum deficientium vel proficientium exce

tabilitatem pati possit erroris; satis apparet supra mentem dere numerorum suorum leges non sinit. Quidquid

nostram esse legein, quæ veritas dicitur. Nec jam illud ambiigitur laudabile advertitur in rerum natura , sive exi gendum est, incommutabilem naturam, quæ supra animam gua, sive ampla, quod laude dignum judicetur, ad rationalem sit, Deum esse : et ibi esse primam vilam, et excellentissimam et ineffabilem laudem referendum primam essentiam,ubi est prima sapientia. Nam hæc est illa

incommulabilis veritas, quæ lex omnium artium recle diest Conditoris O.

citur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima CCCLXXXI. Quoa præscientia Dei neminem peccare compellat.

sentiat nec corporum speciem motumque judicare secunNemineni Deus ad peccandum cogit : prævidet lamen eos

dum se ipsam : simul oportet cognoscat, præslare suam naqui propria voluntate peccabunt. Cur ergo non vindicet ju

turam ei naturæ, de qua judicat ; præstare autem sibi eam stus, quæ fieri non cogit prescius? Sicut enim nemo me

naturam, secundum quam judical, et de qua nullo modo moria sua cogit facta esse, quæ præterierunt : sic Deus præscientia sua non cogit facienda, quæ tutura sunt. Et sic

judicare polest (h). ut homo quædam quæ fecit meminit, nec tamen omnia quæ

[merged small][ocr errors][ocr errors]

COCI.XXXIX. Quo incitetur cor ad discendum. tibi ab hominibus deferuntur : respice te ipsum, quia mor-
Ad discendum necessario dupliciter ducimur, auctoritate talis es; el quia terra es, et in terram ibis. Circumspico
atque ratione. Tempore auctoritas, re autem ratio prior est. eos qui ante te similibus splendoribus fulsere. Ubi sunt
Aliud est enim quod in agendo anteponitur, aliud quod quos ambiebant civium potentalus ? ubi insuperabiles im-
pluris in appetendo æstimalur. Quia ergo principium sa- peratores ? ubi qui conventus disponebant et festa? ubi
pientiæ timor Domini, et per humilitatem ad sublimia gra equorum splendidi invectores", exercituum duces, satrapa,
dus est; incedat humana ignorantia per fidem, ut mereatur lyranni ? Non omnia pulvis ? non omnia favillæ ? non in pau-
lides videre quod credit (a).

cis ossibus eorum vitæ memoria est? Respice sepulcra, et
CCCXC. De divitiis.

vide quis servus, quis dominus, quis pauper, quis dives.
Divilis Dores, et majorum nobilitate te jactas; et exsul Discerne, si potes, victum a rege, fortem a debili, pulchrum
las de patria, et pulchritudine corporis, et honoribus qui a deformi. Memor itaque naturæ, non extollaris aliquando.

Memor autem eris, si te ipsum respexeris.
(a) De ordine, lib. 2, cap. 9.

1 Alias, nutritores.

[graphic][merged small][merged small]

420

Ibid.

142

IN TOMUM DECIMUM PRÆFATIO.

9-10
EX AUGUSTINI LIBRO DE HÆRESIBUS AD QUODVULTDEUM.
ILERESIS 88.

107-108
6. AURELII AUGUSTINI, HIPPONENSIS EPISCOPI, DE

PECCATORUM MERITIS ET REMISSIONE, ET DE BA-
PTISMO PARVULORUM, AD MARCELLINUM LIBRI
THES.

109-110
LIDER PRIMUS. - Refellit eos qui dicunt Adam, etiamsi
non peccasset, fuisse moriturum ; nec ex ejus pec-
cato quidquam ad ejus posteros propagatione trans-
jisse. Mortem hominis probat consecutam non ne-
cessitate naturae, sed merito peccati : tum etiam
peccato Adæ totam ejus stirpem obligatam esse
docet, ostendens parvulos ob id baptizari, ul origi-
nalis peccati remissionem accipiant.

ibid.
CAPUT PRIMUM. Præfatio.

ibid.
91. Adam si non peccasset, non fuisse morilurum. ibid.
Jl. Aliud esse mortalem, aliud esse morti obnoxium. ibid.
IV. Mors etiam corporis ex peccato.

111
V. Mortale, mortuum ac moriturum.
VI. Quomodo corpus mortuum ob peccatum.

112
VII. Vita corporis speranda, præcedente jam vita spi-
ritus.

113
VIII. Verba Pauli quo sensu intelligenda.

ibid.
IX. Pecatum propagatione, non imitatione tantum

transisse in omnes.
X. Actualis et originalis peccati distinctio.

113
XI. Regnum mortis quid apud Apostolum.
XII. Unum peccatum omnibus commune.

117
XIII. Quomodo per unum mors et per unum vila. 118
XIV. Nemo nisi Christus justificat,

ibid.
XV. Confirmat ex propagatione peccatum esse, quem-

admodum et justitiam ex regeneratione. Quomodo
et omnes per Adam peccatores, et omnes per Chri-

stum justi.
XVI. Infantes non baptizati lenissime quidem, sed la-

men damnanlur. Pæna peccati Adæ, gralia corpo-

ris amissa.
XVII. Non esse infantibus personale peccatum tri-

buendum.
XVIII. Refellit eos qui baptizari parvulos volunt non

in peccali remissionem, sed ad obtinendum re-
gnum coelorum.

ibid.
XIX. Infantes ut fideles, ita et pænitentes dicumtur.

Peccata sola inter Deum et homines separant.
XX. Ad mensam Domini nemo rite uisi baptizatus

SANCT. AUGUST. X. :

accedit.
XXI. Inscrutabile, cur infantes alii discedant frustrati

baptismo, alii non.
XXI. Refellit eos qui putant animas ob delicta alibi

commissa, in corpora meritis suis convenientia de-

trudi, in iisque magis minusve affligi.
XXIII. Christus etiam infantium salvator et redem-

ptor.
XXIV. Baptismus salus, Eucharistia vita vocatur a Pu-

nicis Christianis.
XXV. Parvulos mox natos illuminari quidam perperam

colligebant ex Evangelio.
XXVI. Concludit peccato originis omnes obnoxios.
XXVII. Congerit testimonia Scripturarum.
XXVJU. Colligit omnes egere morte Christi, ut salven-

tur. Parvuli non baptizati in damnatione erunt cum
diabolo. Quomodo omnes per Adam ad condemna-
tionem, et omnes per Christum ad justificationem.

Nemo cum Deo reconciliatur nisi per Christum.
XXIX. Bonum conjugii quid. Boni et mali usus qua-

tuor differentiæ.
XXX. Baptismum ad quid infantibus necessarium vo-

luerint Pelagiani.
XXXI. Christus caput et corpus. Christus ob personæ

unitatem et in coelo manebat el in terra deambula-
bat. Unus Christus quomodo ascendat in cælum.
Caput et corpus unus Christus,

144
xxxii. Serpens in deserto exaltatus Christum in cru-

ce pendentem figuravit. Parvuli etiam ipsi serpen-
lis morsu venenati.

145
XXXIII. Nemo potest reconciliari Deo, nisi per Chri-

stum.
XXXIV. Baptismi forma, seu ritus. Exorcismus. Du-
plex de parvulis error.

146
Xxxv. In parvulis non esse peccatum propriæ vitæ. 147
XXXVI. De infantium ignorantia, et unde sit.
XXXVII. Si Adam non talis est crealus quales na-

scimur, cur Christus expers peccati infans natus est
et imbellis?

149
XXXVIII. Ignorantia et infirmitas infantis.
XXXIX. Quatenus evacuetur peccatum per Bapli-

smum in parvulis, similiter et in adultis, et quid
inde consequalur utilitatis.

Toid.
LIBER SECUNDUS. -Disputat Augustinus contra eos qui

dicunt, quod in hac vita sini, fuerint et fuluri sint
homines nullum habentes omnino peccalum : qua

(Soixante.)

114

116

ibid.

148

120

« PredošláPokračovať »