Obrázky na stránke
PDF
ePub

superiorem, nihilominus videtur corollarium, ponsio.—Dices : licet in his, quæ narrata sunt, et ratio ejus procedere. Quia licet demus, An- sit aliqua æqualitas quoad esse et quoad perfecgelum inferiorem non ita distincte cognoscere tionem, vel perfectiones de Deo cognitas (nosomnia, quæ eminenter continentur in supe- tro loquendi modo) nihilominus esse posse riori, vel omnes rationes, au nodos, vel ha- inæqualitatem in modo cognoscendi etiam ex bitudines ejus, hoc parum videtur referre ad parte rei cognitæ, scilicet, quia distinctius et cognitionem Dei per Angelum cognitum, mul- clarius concipitur, videlicet distinctiorem, vel to enim plus referre videtur , quod inferior perfectiorem conceptum de Deo formando, vel cognoscit Angelum superiorem clare, et quid- per habitudinem ad plures effectus illum conditative, ut perfectiorem in gradu intellectua- cipiendo. Sed contra hoc est, quia per nullum li, ac subinde ut magis ad imaginem, et simi- effectum Dei quantumvis perfectum, potest litudinem Dei. Nam inde ducitur ad melius, concipi Deus ab Angelo proprio positivo conet distinctius concipiendam Dei perfectionem ceptu Dei, sed solum communi aliquo conceptu in natura intellectuali, et omnipotentia, et si- additis negationibus aliquarum imperfectiomilibus attributis.

num creaturarum, vel respectibus propriis Dei, 7. Arguitur vero in oppositum.-In contra- sed utrumque æque fieri potest, cognoscendo rium autem esse videtur, quia hæc comparatio Deum per inferiorem, ac superiorem effectum, fieri potest vel in proprietatibus, et perfectio- ergo. Minor probatur, quia per omnem effecnibus cognitionum, quæ ex parte luminis, et tum cognoscitur Deus sub ratione entis a se, cognoscentis considerantur, vel ex illis, quæ in et non ab alio et in se, id est, non in alio et objecto cognoscuntur, vel ab illo pendent. At actus puri, id est, non compositi et sic de aliis ex parte cognoscentis nulla potest fieri compa- negationibus, quæ non minus per unam coratio, quia non de diversis Angelis, sed de eo- gnitionem, quam per aliam adjungi possunt. dem nunc loquimur, qui per quodcumque me- Et positivus conceptus communis ad summum dium Deum cognoscat, semper eodem lumine, determinari potest ad conceptum substantiæ et eadem intensione, et efficacia operari potest. spiritualis et intellectualis, qui non perfectius Nec etiam ex parte rei cognitæ, scilicet Dei, concipitur de Deo coguito per superiorem, quam potest esse inæqualitas, quia imprimis idem per inferiorem Angelum, quia semper quidDeus per quemcumque effectum cognoscitur quid positivum ibi est, commune est omni esse, seu an sit: nam in quocumque effectu substantiæ intellectuali et solum determinatur tam parvo, quam magno, cognoscit Angelus ad Deum per negationem compositionis, deDeum esse. Item cum æquali evidentia, quia pendentiæ, aut limitationis. Quoad respectus ex parte rei tam necessaria connexio est inter vero, eo ipso quod Deus cognoscitur omnipominimum effectum, verbi gratia, materiam tens, cognoscitur sub respectu ad omne creaprimam, et esse Dei, sicut est inter supremum bile, quod vero ipsa creabilia plura, vel meliora Angelum et Deum, et ex parte luminis cum cognoscantur, pertinet quidem ad meliorem eadem claritate videt Angelus illam necessa- cognitionem creaturæ, ad distinctiorem autem riam connexionem, et in hoc consistit eviden- Dei cognitionem nihil pertinere videtur. tia, ergo quoad quæstionem, an est, tam per 9. Assertio prima circa tertium corollarium. fecte cognoscit Angelus Deum per cognitionem – In hoc puncto tria dicenda videntur, distinterræ, sicut per cognitionem sui. Rursus tam guendo inter cognitionem, quod Deus sit, vel evidenter cognoscit Angelus Deum esse infini- quid sit. Primum est, per omnes cognitiones, tum, per terram, sicut per se ipsum, quia utro- quas unus Angelus de Deo habet, sive per subque medio cognoscit esse creatorem, et tam stantiam suam, sive per species aliarum rerum infinita perfectio, et potentia est necessaria ad magis, vel minus perfectarum, æque perfecte creandum minimum effectum, sicut majorem, cognoscere Deum esse. Probatur ex supradicergo utroque medio cognoscit Deum esse infi- tis, quia idem esse de Deo cognoscitur, et cum nitum, et consequenter omnipotentem, et om- æquali evidentia per omnes illas cognitiones, nino perfectum, et sic per utrumque medium ergo quoad hanc partem sunt æquales. Conseomnia Dei attributa cognoscuntur, ergo ex par- quentia est clara, quia præcise stando in queste rei cognitæ æque perfecte cognoscit Deum tione an sit Deus, nihil aliud est, in quo po sit Angelus sive per seipsum, sive per alium su esse inæqualitas. Antecedens vero quoad priperiorem, aut inferiorem, vel res alias ipsum mam partem probatur, quia per quamcumque cognoscat.

illarum cognitionum manifestatur Deus ut ha8. Instantia contra proxime dicta. Res- bens esse de necessitate et a se, quod esse uni

cum et idem est. Quod alteram vero partem gelo per effectus viventes, quam per non vijam probatum est illud antecedens, quia ex ventes, et perfectius per cognoscentes, quam parte medii tanta est necessitas et connexio per carentes cognitione: nam per hos cognoscum esse Dei in minimo effectu, sicut in maxi- cetur Deus, ut vivens et cognoscens, non per mo. Et hæc ratio directe probat de quacumque alios. Respondeo, etiam per effectum non vicognitione Dei respectiva, seu intime conjuncta ventem cognosci, Deum debere esse viventem cum cognitione effectus, ita ut per eumdem et cognoscentem, quia cognoscitur esse infinitæ actum fiat, consequenter vero etiam procedit perfectionis, et consequenter habere optimum assertio in cognitionibus absolutis, quibus Deus modum essendi et operandi, et ideo Angelus splus per se et directe cogitatur, ut ens neces non minus hoc penetrat ex cognitione effectus sarium et a se, abstrahendo ab actuali consi- imperfecti, quam perfectioris, et ex hac parte deratione alicujus effectus in particulari : nam æqualiter cognoscit, quid sit Deus per illos efilla etiam cognitio est de eodem esse Dei et fectus. Aliunde vero, quia vita et cognitio manon potest excedere aliam in evidentia, cum terialis non attingit gradum vitæ et cognitioinde illam accipiat, quatenus ab illa procedit nis divinæ, ideo non conducit ad concipiendum aliquo modo et in ea, vel in virtute ab illa magis proprie et distincte Deum. Quod si est relicta nititur, ut supra declaravi.

aliquis excelsus, est valde imperfectus et me10. Assertio secunda. – Secundo dicimus, taphoricus. Ad eum modum, quo lux etiam si consideretur Angelus, ut cognoscens, quid corporalis habet quamdam majorem proportiosit Deus per solos materiales effectus, non per- nem, ad cognoscendas per illam proprietates fectius cognoscit illum per effectum perfectio- Dei, tamen quia illud solum est per quamdam rem, quam per minus perfectum, nec perfec- proportionalitatem et metaphoram, ideo restius per plures, quam per singulos, nisi valde pectu Angeli parum, vel nihil conducit ille improprie et secundum quid. Probatur, quia effectus ad cognoscendum melius Deum, quam non plures perfectiones, nec majori evidentia per alios effectus materiales cognosci possit. cognoscit Angelus de Deo per plures, vel melio- Et hoc magis ex sequenti assertione confirmares effectus materiales, quam per unum minus bitur. perfectum, ut probat ratio posteriori loco facta, 12. Assertio tertia bipartita. - Probatur neque etiam ex vi talium effectuum concipi- prior pars assertionis. - Tertio dicendum tur Deus clariori modo, aut magis distincto, est, Angelum perfectius cognoscere, quid sit ergo nullus excessus perfectionis in illa cogni- Deus per seipsum, vel per aliquem alium Antione per meliores effectus materiales conside- gelum, quam per omnes materiales effectus : rari potest, quia non est alia proprietas cogni- inter ipsos autem Angelos parum conducere tionis, in qua excessus ille spectari possit. ad augendam Dei cognitionem, quod per coProbatur autem minor, quia nulla res mate- gnitionem sui, vel aliorum, vel inferiorum, rialis est ad similitudinem, vel imaginem Dei. vel superiorum fiat. Quæ assertio de utroque Unde omnes simul non transcendunt rationem etiam modo cognoscendi Deum, sive per eumvestigii, quia non conveniunt cum Deo in pro- dem actum cum ipso effectu,

distincprio gradu ejus, qui est intellectualis, nec in tum accipienda est, servata proportione. Et proprio essendi modo indivisibili et spirituali. non fit comparatio in veritate, aut certitudine, Et ideo per hæc omnia materialia media non vel evidentia cognitionis, quia in his non popotest formari de Deo conceptus, nisi valde test esse inæqualitas, cum eadem sit veritas metaphoricus et improprius Dei, qualis etiam cognita, eademque ejus necessitas, et idem per minimum effectum formari potest. Et hæc lumen angelicum, per quod cognoscitur : sed ratio de omni Dei cognitione fundata in his fit comparatio in modo cognoscendi, et concieffectibus procedit, sive sit per eumdem actum, piendi eamdem veritatem per media diversa. quo effectus cognoscitur, sive per diversum. Et sic probatur prior assertionis pars, quia inEt ita ad utramque cum proportione appli- ter Deum, et Angelos (idemque de anima racanda est assertio.

tionali intelligendum est) est peculiaris conve11. Objeclio contra proximam probationem. nientia, et formalis similitudo in gradu intel-Solutio.--Dices, etiam in rebus materialibus lectuali, propter quam dicitur homo factus ad sunt diversi gradus: nam præter gradum sub- imaginem Dei, quod perfectiori modo convenit stantiæ invenitur gradus viventis et cognos- Angelo, ut docet D. Thomas, 1 p., q. 93, art. centis aliquo modo, ergo etiam inter effectus 3, et ideo Angelus non cognoscit in se Deum, materiales perfectius cognoscetur Deus ab An- ut in qualicumque effectu, sed specialiter ut

sive per

in similitudine, et imagine, utique cognita, ut gnoscitur Deus, ut substantia intellectualis, et supra declaravi, et ideo ex vi cognitionis sui, ut hic conceptus fiat proprius Dei, addenda vel alterius Angeli specialiori quodam modo est negatio aliqua , sed utrumque æqualiter magis proprio, et distincto cognoscit Angelus fieri potest per cognitionem cujuscumque AnDeum, quam per omnes inferiores effectus. Et geli, quia gradus intellectualis præcise spectaquoad hoc verissime dicitur, quod licet Ange- tus in omnibus æqualiter, et univoce inven:lus non cognoscat in Deo majorem perfectio- tur, et sicut Angelus cognoscendo Deum per nem, ac subinde nec plura attributa per hoc seipsum, removet a Deo omnes imperfectiomedium angelicum, quam per inferiora, ni- nes, quas in se videt, scilicet, compositionem, hilominus simpliciter cognoscit illum perfec- limitationem, etc., ita etiam cognoscit esse retius, quoad quid est, quia secundum concep- movendam omnem talem imperfectionem in tum magis proprium , seu minus remotum quocumque gradu, et modo, et hoc ipsum cocognoscit vitam, cognitionem, et sapientiam gnoscit de Deo per cognitionem cujuscumque Dei, et proprium gradum quasi specificum, in alterius Angeli, sive inferioris, sive superioris, quo Deus existit. Sic enim dixit D. Thomas su ergo quoad hoc tam perfecte cognoscit Deum pra similitudinem Angeli ad Deum esse quo- per alios, sicut per se, et per inferiores, sicut dammodo in ratione specifica, et ideo gradum per superiores. Neque apparet, quæ major perimaginis attingere. Atque hæc assertio eviden- fectio esse possit in cognitione Dei, ratione tius considerari potest in illo actu cognitionis, medii perfectioris, cum illa major perfectio ad quo Angelus per se primo contemplatur Deum, formandum de Deo meliorem conceptum, aut non cogitando actu, vel per illum actum de magis proprium, non solum specificum, verum creatura, nec de imagine creata, ut creata est, etiam genericum , aut analogum non consed transeundo statim ad Deum repræsenta- ducat. tum in illa imagine, ex præsupposita cogni 14. Occurritur argumentationi factæ initio tione ejus, vel ex virtute quasi habituali inde præcedentis numeri.-Unde non obstat argurelicta, ut supra explicavi, cum D. Thoma, qui mentatio illa : ratio imaginis conducit ad perde hoc actu specialiter loquitur in dicto art. 3, fectiorem cognitionem, ergo perfectior imago q. 8, de Verit., ad. 18. Per hunc ergo actum conducet ad cognitionem magis perfectam. Angelus expressius cognoscit Deum cum omni Negatur enim hæc illatio, quia ratio imaginis perfectione intellectuali summa in illo gradu, addit novam convenientiam formalem in graet altiori modo concipit ipsum, quam per in- du quasi specifico cum Deo, quam non habent feriora media, quia ad concipiendum nititur effectus, qui non sunt ad imaginem Dei. Major in ejus imagine aliquo modo propria, et for- autem perfectio intra latitudinem imaginis non mali, et in hoc directe, ac præcipue incumbit, addit novam formalem convenientiam cum ut illum, ejusque perfectiones pro viribus con- Deo, nec facit, ut ratione illius modo altiori, cipiat.

aut magis proprio, aut expresso concipiatur 13. Posterior assertionis pars priori non re- Deus, et ideo non est similis ratio. Et propter pugnat, et probatur. Hinc tamen videri po- hanc fortasse causam D. Thomas nihil dicere test difficilis altera pars : nam si ratio imagi- curavit de modo, quo Angelus cognoscit Deum nis in medio cognoscendi confert ad meliorem per species aliorum effectuum Dei, sed de sola cognitionem Dei, cur perfectior imago non in- cognitione Dei per substantiam Angeli cognosducet perfectiorem cognitionem, cæteris pari- centis mentionem fecit, et illam quasi unicam bus. Sed nihilominus illa pars non repugnat Angelo tribuit, non enim id fecit, quia alias priori. Et declaratur, ac probatur in hunc mo- negare voluerit, sed quia illa est cognitio maxidum, quia in gradu eadem est similitudo om me connaturalis Angelo, et quasi inseparabilis nium Angelorum ad Deum, et in uno Angelo ab illo. Et aliæ, quæ esse possunt per species non est major convenientia in numero perfec- rerum materialium, ab illam non attingunt, tionum, aut attributorum, ut sic dicam, sed quæ vero per species aliorum Angelorum haomnes sunt in omnibus, licet in uno sint per- beri possunt, nihil perfectionis intensivæ adfectiores, et cum majori participatione divinæ dunt priori cognitioni: extensiva autem multiperfectionis, quam in alio. Hæc autem diffe- plicatio per se clara erat, nec speciali explicarentia inter Angelos parum videtur referre ad tione indigebat. Et per hæc sufficienter patet coglioscendum de Deo distinctius, aut clarius, responsio ad rationem dubitandi pro utraque quid sit, quia per cognitionem cujuscumque parte positas. Angeli, etiam perfectissimi, positive solum co 15. Dubium incidens resolvitur.-Hinc etiam

[ocr errors]

TIS ALTERIUS SINE ILLIUS CONSENSU COGNOSCAT.

facile expeditur dubium hic incidens, nimi- versarum rerum videtur potentiam operantis rum, an Angeli perfectiores perfectius cognos- magis ostendere, et sic conferre ad meliorem cant Deum, quam inferiores. Dicendum est cognitionem ejus. Sed, ut dicebam, hoc augenim ex parte cognoscentis perfectius cognos- mentum extrinsecum est, respectu potentiæ, cere, quia majori lumine, et clariori, ac sim- præsertim ubi per singulos effectus cognoscipliciori actu, ut per se notum est. Ex parte ve tur infinitas potentiæ : vel certe dici posset, ro rei cognitæ non perfectius, quia nec per conducere ad quoddam augmentum extensimedia magis necessaria Dei existentiam co- vum potentiæ, non tamen ad augmentum ingnoscere possunt, neque de ejus essentia pos- tensivum quidditatis, vel perfectionis Dei. sunt magis proprium, vel expressum conceptum formare, neque plures perfectiones ratio

CAPUT XXI. ne distinctas, saltem respectu nostri, superior Angelus de Deo cognoscit, quam inferior, ergo UTRUM UNUS ANGELUS INTERNOS ACTUS VOLUNTAex parte rei cognitæ non perfectius cognoscit inferiorem, quam ipse inferior seipsum, utique ex parte rei cognitæ, licet ex parte cognos 1. Cogitationes cordis in homine partim spicentis lucidius, et clarius cognoscat. Eodem rituales, partim materiales. - Materiales corergo modo se habent, respectu Dei, quia unus- dis cogitationes secundum esse physicum, non quisque cognoscit de Deo, quidquid naturali- vero morale Angelis innotescunt. — Hactenus ter a qualibet creatura cognosci potest.

dictum est de cognitione rerum naturalium, 16. Quæstiones aliæ de Angelorum cognitio- nunc ad ordinem rerum liberarum ascendine resolvuntur. -Objectio.-Responsio.—Hinc mus, quia licet in entitate sua ejusdem ordinis etiam cessant interrogationes aliæ, quæ hic esse possint cum aliis rebus naturalibus, nimifieri solent, scilicet, utrum perfectius cognos- rum cum substantia, et potentia , a quibus cat Angelus Deum per suam substantiam, et manant, nihilominus in genere objecti coper speciem alterius rei simul, quam per so- gnoscibilis ad alium ordinem pertinere cenlam substantiam suam, vel per solam speciem. sentur, propter rationem inferius assignanItem, an perfectius perspeciem representantem dam. Inveniuntur autem hi actus tam in hosimul omnes coelos solos, quam per repræsen- minibus, quam in Angelis : in utrisque autem tantem unum tantum Angelum. Item, an per- eamdem rationem in hac parte habent, et ideo fectius per unius Angeli supremi, quam om- de omnibus intelligitur quæstio : nam Scripnium inferiorum simul, vel quam per speciem turæ etiam testimonia, quæ de hominibus tantotius universi, si totum per unam speciem tum sæpe loquuntur, ad Angelos indifferenter repræsentetur, vel si pluribus speciebus finga- a Patribus extenduntur, ut videbimus. Solent mus, Angelum simul, ac perfecte ad eamdem autem in Scriptura isti actus vocari cogitatiocognitionem uti. In his enim omnibus, et si- nes cordium, quando Angelos latere dicuntur, milibus censeo, si in medio, per quod cognos- et idem attente considerandum est in homine, citur Deus, includatur gradus intellectualis, qui intelligendo phantasmata speculatur conon cognosci perfectius Deum, etiamsi cum gitationes cordium partim in superiori, ac spire illius gradus conjungantur res inferiorum rituali parte animæ, partim in inferiori,et sengraduum, nec minus perfecte etiamsi non sibili reperiri. In præsenti ergo non est quæsconjungantur : nec etiam referre, quod plu- tio de parte sentiente, sive quoad internum res Angeli, vel unus tantum in illo gradu sensum, seu phantasiam, vel cogitativam, sive cognoscantur, quia ratio facta in secunda quoad appetitum sensitivum : nam de his conparte tertiæ assertionis æque in his omnibus sentiunt theologi cum Augustino, 12, de Triprocedit. Et eadem ratione plus conferet co- nitate, cap. 17, et D. Thoma, locis infra citagnitio unius Angeli ad cognoscendum melius tis, posse Angelum virtute naturali cognoscere Deum, quam cognitio plurium, vel omnium actus internos nostræ phantasiæ, et appetitus rerum corporalium sine gradu intellectuali. Et sentientis intuitive quoad totam entitatem eoeadem ratione multitudo effectuum cognitorum rum, vel emanationem a potentiis propriis, non faciet Angelo melius cognoscere Deum, etiamsi eos lateant proprietates morales eorum, si omnes illi inferiores effectus gradu rerum quas per respettum, vel denominationem ab corporalium non transcendant, ut ex prima actibus voluntatis habere possunt, quod ad alassertione, et ejus ratione colligitur. Solum terum membrum disputandum pertinet. Ratio videtur obstare, quia pluralitas effectuum di- autem hujus partis est, quia isti actus sunt

materiales, et ex natura sua necessarii, prout nire ista ad notitiam dæmonum, per nonnulla a suis potentiis eliciuntur, et ita per se non etiam experimenta compertum est. Sed quia in sunt actus morales, neque ad naturam ratio- priori loco dixerat, ex cogitationibus internis nalem, ut rationalis est pertinent, et ideo non interdum resultare in corpore cogitantis quæsunt per se occulti,nec de illis testimonia Scrip- dam signa nota dæmonibus, et nobis occulta, turæ loquuntur, ut videbimus.

hoc secundum retractat, non tanquam falsum : 2. Notationes aliæ pro præsenti quæstione. sed tanquam audacius dictum, eo quod occultum --Conjecturalem cognitionem cogitationum cor- et sciri ab hominibus nequeat. Si enim nos tadis naturaliter habere possunt Angeli.Pro- lia signa latent omnino, unde scire possumus, batur.-Rursus in actibus mentis distinguendi in re ipsa dari, et Angelis esse nota? Non omitsunt actus intellectus, et voluntatis, qui in hoc tam autem advertere, Augustinum in eo libro differunt, quod actus voluntatis sunt formali- de Divinatione dæmonum, procedere in ea senter liberi, actus vero mentis solum per deno- tentia, quod dæmones habent corpora aera, et minationem ab actu voluntatis, ut nunc sup sensus acutissimos, quibus celerrime, et subtiponimus, et ideo quæstiones de illis distingui- liter vident, et ideo illa signa sensibilia nimis mus, quia non sunt omnino ejusdem rationis, subtilia in ipsis corporibus excogitasse, quæ a et prius de actibus voluntatis agimus, in qui- dæmonibus sentiri possint, etiamsi nobis non bus doctrina certior est. In ipsa tamen volun- pateant, et de cognitione internarum affectiotate possunt actus necessarii, et liberi distin- num sensibilium, vel cogitationum phantasie gui : liberi enim sunt, qui ad præsens proprie nullam mentionem fecisse, cum tamen hæc pertinent, obiter tamen etiam de naturalibus sint præcipua signa, quibus uti possunt dæmodicemus. Denique distinguendus est duplex nes, licet non lateant. modus cognoscendi internum affectum liberum

3. Prima assertio de fide, in exposita quæsvoluntatis, scilicet, vel imperfecte, et in alio, tione. Probatur ex Scripturis. - His ergo ac per conjecturam, vel perfecte, et in se, seu suppositis dicendum est de actibus liberis vointuitive. De priori modo non movemus quæs- luntatis, et eorum certa, et evidenti cognitione tionem, quia certum est, posse dæmonem con- in seipsis. In quo puncto omissis particularibus jectari ex effectibus sensibilius internis, et ex- opinionibus theologorum, assertio catholica ternis, quid homo cogitet mente, aut velit, est, Angelum non posse naturaliter actum, seu quia invisibilia Dei hoc modo cognoscimus : consensum liberum voluntatis creatæ in se quid ergo mirum, quod per signa sensibilia certo, ac evidenter cognoscere, vel intueri, possit Angelus conjectare internum effectum ? nisi ab habente talem liberum affectum alteri Item interna voluntas habet effectum sensibi- manifestatur. Quam assertionem ita indistincte lem, qui est notus Angelo, ergo per effectum sumptam censeo esse de fide, licet in modo expoterit conjectare causam cum majori, vel mi- plicandi possit fortasse aliqua opinionum disnori verisimilitudine juxta modum connexio- sensio intervenire, vel permitti. Et ita in ea nis effectus cum causa, vel secundum alias cir- consentiunt D. Thomas, supra, et quæst. 16, cumstantias occurrentes.Denique homines pos- de Malo, art. 8, et quæst. 9, de Verit., art.13, sunt hoc facere, ut experimento constat, ergo et 3, contr. Gent., cap. 154, ubi late Ferrarienmulto subtilius id possunt facere Angeli virtute sis, et Cajetanus, et alii expositores, dicto art. 4, naturali, seu dæmones.

Alensis, 2 part., quæst. 26, in 3, Bonaventura, Animadversio circa citatum locum ex Augus- in 2, d. 8, part. 2, art. 1, quæst. 6, et ibid. tino.—Et ita docet D. Thomas, 1 part., q. 57, Capreolus, Richardus et alii theologi, quos in art. 4, et aliis locis infra citandis. Et Hiero- discursu hujus, et sequentis capitis referemus. nymus in id Matth. 15. De corde exeunt cogi- Et probatur primo ex Scriptura, in qua protationes. Non debemus (ait) opinari, dæmonem prium Dei esse dicitur occulta cordium intueri. occulta cordis rimari, sed ex corporis habitu, Testatur hoc Paulus 1, Corinth. 14, dicens : et gestibus æstimare, quid versemus intrinse- Si omnes prophetent, intret autem quis infidecus. Idem Augustinus, 1. 12 Genes. ad litter., lis, vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicap. 17, et lib. de Divinat. dæmon., cap. 5. catur ab omnibus, occulta enim cordis ejus maNeque in lib. 2 Retract., cap. 5, assertionem nisesta fiunt, et ita cadens in faciem adorabit hanc retractavit, quoad substantiam ejus, sed Deum, pronuntians, quod vere Deus in robis quoad specialem modum ibi obiter dictum, ut sit. Quam asseverationem ita Paulus refert, ut D. Thomas supra notavit. Nam rem ipsam po- etiam approbet, et prophetiæ necessitatem, et tius in dict. cap. 5, confirmat, dicens : perde- efficacitatem commendet. Occulta ergo cordis

« PredošláPokračovať »