Obrázky na stránke
PDF
ePub

tus est. sexto die in Genesi formatur homo ad imaginem dei: sexta aetate saeculi manifestatur reformatio nostra in nouitate mentis secundum imaginem eius qui creauit nos, sicut dicit apostolus. fit uiro dormienti coniunx de latere: fit Christo morienti ecclesia de sacramento sanguinis, qui de 5 latere mortui profluxit. uocatur Eua uita, mater uiuorum, quae de uiri sui latere facta est: et dicit dominus in euangelio: si quis non manducauerit carnem meam et biberit sanguinem meum, non habebit in se uitam. et omnia, quae illic intelleguntur, enucleate minutatimque 10 tractanda, Christum et ecclesiam praelocuntur siue in bonis christianis siue in malis. neque enim frustra dixit apostolus : Adam, qui est forma futuri; et illud: relinquet homo patrem et matrem et adha ere bit uxori suae, et erunt duo in carne una. sacramentum, inquit, 15 hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in ecclesia. quis enim non agnoscat Christum eo modo reliquisse patrem, quo, cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? reliquisse 20 etiam matrem, synagogam Iudaeorum ueteri testamento carnaliter inhaerentem, et adhaesisse uxori suae sanctae ecclesiae, ut pace noui testamenti essent duo in carne una ? quia cum sit deus apud patrem, per quem facti sumus, factus est per carnem particeps noster, ut illius capitis corpus esse 25 possimus.

1 cf, Gen. 1, 27 3 cf. Coloss. 3, 10 4 cf. Gen. 2, 22 6 cf. Io. 19, 34 8 Io. 6, 53 13 Rom. 5, 14 Eph. 5,

18 Philipp. 2, 6 sq.

31 sq.

1 est om. V

3 nouitatem DPv menti* (s ras.) P 4 sicuti D uiro] uero D'M'V? dormiente Dv coniux DPT 5 moriente Dv 6 proflixit T uocatur) uocauit D' 8 et] et non DPV 10 minutamque P 11 xpo D1 praeloquuntur DT 13 et] ut T 14 uxore D 15 duae P hoc inquit DPTv 18 quo D’MP?TVo: qui D'P rapinam (m del. m. 2) D 19 esse se aequalē P 22 adhasisse Thesisse v

sca T

25 nostri Di PIT

26 possemus DPTU

XLV.

QVOD CAIN ET ABEL DVOS POPVLOS FIGVRAVERINT, ET QVI OCCIDERIT CAIN SEPTEM VINDICTAS EXSOLVET; VEL DE SIGNO, QVOD POSVIT DEVS IN CAIN. ITEM EX EODEM

LIBRO XII CONTRA FAVSTVM.

5

Itaque occiditur Abel minor natu a fratre maiore natu: 60 occiditur Christus, caput populi minoris natu, a populo Iudaeorum maiore natu; ille in campo, iste in Caluariae loco. inter

rogat deus Cain non tamquam ignorans eum a quo discat, sed 10 tamquam iudex reum, quem puniat, ubi sit frater eius. re

spondit ille nescire se nec eius se custodem: usque adhuc quid nobis respondent Iudaei, cum eos de (dei) uoce, hoc est de sanctarum scripturarum uoce, interrogamus de Christo, nisi

nescire se Christum quem dicimus? fallax enim Cain ignoratio 15 Iudaeorum est falsa negatio. essent autem quodam modo

Christi custodes, si christianam fidem accipere et custodire uoluissent. nam qui custodit in corde suo Christum, non dicit quod Cain: numquid ego custos sum fratris mei?

dicit deus ad Cain: quid fecisti? uox sanguinis fratris 20 tui clamat ad me de terra: sic arguit in scripturis

sanctis uox diuina Iudaeos. habet enim magnam uocem Christi sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibus gentibus respondetur: amen. haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemtorum.

Dicit deus ad Cain: et nunc maledictus tu a terra, quae aperuit os suum accipere sanguinein fratris

25

2 Gen. 4, 15

10 cf. Gen. 4, 9 sq.

25 Gen. 4, 11 sq.

1 cap. LVIII T LX DLXI v; om. GP 2 figurauerunt D 3 soluit Di 4 item om. DPT 6 (et 7) occidetur D maiori P1 8 maioris p? caluario T 10 rexum T 11 eius esse (om. se) D'v; se esse D? 12 quid] qd v de dei scripsi: de libri

13 sanctarum (de om.) DPTv 14 xpo D 15 negotio P1 ipsi post autem add. DPTv 18 custus D 19 deus] dus T 22 responderunt Ply 24 expraemit D sanguine] D? in ras. sanguinem V 25 deus] dns P eris ante tu add. DPo

dei a

tui de manu tua; quoniam operaberis terram, et non adiciet dare uirtutem tibi suam; gemens et tremens eris in terra. non dixit: „maledicta terra“ sed maledictus tu a terra, quae aperuit os suum excipero sanguinem fratris tui de manu tua. maledictus 5 est enim populus Iudaicus infidelis a terra, id est ab ecclesia, quae aperuit os suum in confessione peccatorum accipere sanguinem Christi, qui fusus est in remissione peccatorum de manu persecutoris nolentis esse sub gratia, sed sub lege, ut esset ab ecclesia maledictus, id est ut eum intellegeret et 10 ostenderet ecclesia maledictum dicente apostolo: quicumque enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt legis. deinde cum dixisset: maledictus tu a terra, quae aperuit os suum accipere sanguinem fratris tui de manu tua, non dixit: quoniam operaberis eam“ sed 15 ait: quoniam operaberis terram et non a diciet uirtutem suam dare tibi. unde non est necesse eandem terram intellegere operari Cain, quae aperuit os accipere sanguinem fratris de manu eius; sed ideo maledictus intellegitur ab hac terra, quoniam operatur terram, quae non adiciet uir- 20 tutem suam dare illi; id est, ideo populum Iudaeorum maledictum agnoscit et ostendit ecclesia, quoniam occiso Christo adhuc operatur terrenam circumcisionem, terrenum sabbatum, terrenum azynum, terrenum pascha. quae omnis terrena operatio habet occultam uirtutem intellegendae gratiae Christi, 25 quae non datur Iudaeis in impietate et infidelitate perseuerantibus, quia nouo testamento reuelata est; et non transeuntibus ad dominum non eis aufertur uelamen, quod in

11 Gal. 3, 10

1 operaueris P?T 2 uirtutem suam dare tibi DPTv 5 maledictus - confessione p? in ras. 7 confessionem D'v 8 fusus] effusus M remissionem DPT, 9 persecutores D' nolentes Du gratiam V 11 maledictam D1 post dicente ras. 5 litt. in T 12 prius sunt om. T 15 tui] tua T operaueris DP’TV 16 operaueris DP?T adicietur v 17 eadem T D 21 pupulum P1 22 ecclesiam Di 24 azimum Tv azymam v

omnes Pl 25 intellegentiae D'

18 operare

lectione ueteris testamenti manet, quia in solo Christo euacuatur, non ipsa lectio ueteris testamenti, quae habet absconditam uirtutem, sed uelamen, quo absconditur. unde Christo in cruce passo uelum templi conscissum est, ut per Christi passionem 5 reuelentur secreta sacramentorum fidelibus ad bibendum eius sanguinem ore aperto in confessione transeuntibus. propterea populus ille sicut Cain adhuc operatur terram, adhuc exercet operationem legis carnaliter, quae non ei dat uirtutem suam,

quia in ea non intellegit gratiam Christi. propterea et in ipsa 10 terra, quam Christus portauit, id est in eius carne, ipsi operati

sunt salutem nostram crucifigendo Christum, qui mortuus est propter delicta nostra. nec eis dedit eadem terra uirtutem suam, quia non iustificati sunt uirtute resurrectionis eius qui

resurrexit propter iustificationem nostram; quia etsi cruci15 fixus est in infirmitate, sed uiuit in uirtute dei,

sicut dicit apostolus. haec ergo est uirtus terrae illius, quam non ostendit impiis et incredulis. unde nec resurgens eis a quibus erat crucifixus apparuit, tamquam Cain operanti terram, ut granum illud seminaretur, non ostendens eadem terra 20 fructum uirtutis suae: quoniam operaberis, inquit, terram et non adiciet uirtutem suam dare tibi; gemens et tremens eris in terra.

Nunc ecce quis non uideat, quis non agnoscat in tota terra, quacumque dispersus est ille populus, quomodo gemat mae25 rore amissi regni et tremat timore sub innumerabilibus popu

lis christianis? ideoque respondit Cain et dixit: maior est causa mea; si eicis me hodie a facie terrae, et a facie tua abscondar, et ero gemens et tremens

1 cf. II Cor. 3, 14 sqq.

4 cf. Matth. 27, II Cor. 13, 4

[blocks in formation]

26 Gen. 4, 13 sq.

4, 25

2 quae] qui P 3 quo) quod DPTO 6 confessionem DPU 9 ea] eo P 10 carnem DPT 12 dilecta Di terram D 13 suam om. T: uirtute+ (m eras.) P 14 quia] qui P etsi] et sic v 18 operantem Di 19 illum D? terram V; m del.

20 uirtutes D' operaueris D 23 quis alterum om. P 24 qacumque D 25 amisi P 27 causam meam Di 28 abscondas Pi

m. 1

super terram, et erit omnis, qui inuenerit me, occidet me. uere inde gemit et tremit, ne regno etiam terreno perdito ista uisibili morte occidatur. hanc dicit maiorem causam quam illam, quod ei non dat terra uirtutem suam, ne spiritaliter moriatur. carnaliter enim sapit et abscondi a facie 5 dei, id est iratum habere deum, graue non putat nisi ne inueniatur et occidatur. carnaliter sapit tamquam operans terram, cuius uirtutem non accipit. sapere autem secundum carnem mors est; quam ille non intellegens amisso regno gemit et corporalem mortem tremit. sed quid ei respondit 10 deus? non ste, inquit; omnis qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet; id est, non sic, quomodo dicis; non corporali morte interibit genus impium carnalium Iudaeorum. quicumque enim eos ita perdiderit, septem uindictas exsoluet; id est, auferet ab eis septem uindictas, quibus alligati 15 sunt propter reatum occisi Christi, ut hoc toto tempore, quod septenario dierum numero uoluitur, magis quia non interit gens Iudaea satis appareat fidelibus christianis, quam subiectionem meruerint qui superbo regno dominum interfecerunt.

Et apposuit dominus deus Cain signum, ne eum occidat omnis, qui inuenerit. hoc re uera multum mirabile est quemadmodum omnes gentes, quae a Romanis subiugatae sunt, in ritum Romanorum sacrorum transierint eaque sacrilegia obseruanda et celebranda susceperint, gens autem 25 Iudaea siue sub paganis regibus siue sub christianis non amiserit signum legis suae, quo a ceteris gentibus populisque

8 cf. Rom. 8, 6

21 Gen. 4, 15

1 occidit Doccidat Pi 4 terra non dat DPTv 5 abscondit D 6 iratom om. T' 7 enim ante sapit add. DPTv 8 accepit P1 ñ post autem eras. in D 10 corporali morte Р 11 in post Cain eras. in D. 12 (et 14) exsoluit D 14 ita om. V 15 auferit Di allegati P 16 quod] quo D 17 septinario DPT uoluetur D 19 meruerunt DT suit P’T Cain) in cain P'T 23 omnis gentis D' & om. V 24 ir ritum V transierunt D'pi 25 susciperint v

21 po

« PredošláPokračovať »