Obrázky na stránke
PDF

Hebræis prætermissum esse doceremus. Tanquam illi audiantur, qui sub nomine quasi sccrelæ el apoenim esset consequens, ut Judæis in sua cæcitale de- cryphuc veritatis et hominum paucitatis dicunt, Ecce monstralis , hoc illi veniret in mentem , quod etiam in cubiculis , ecce in deserlo (Malih. xxiv, 23, 26) : multi sub nomine Christiano ab ipsa Christiana so- quia non potest abscondi civitas super montem consticietale deviarent , ipse Jeremias , velut catechizandi tula, quia sedes gloriæ exaltata esl, sanctificatio nostra. ordinem nobis insinuans, continuo subjecit : Clamavit CAPUT XIV. - Cum crgo gentilis iste his atque perdix, congregavit quae non peperil, faciens divilius hujusmodi aliis lestimoniis Prophetarum de persccusuas non cum judicio. Perdix enim nimis contentiosum tione regum el populorum, de fide regum et populoanimal, notum est quanta aviditale ipsius couilentio- rum, de abolitione idolorum, de cæcilate Judæorum, nis currat in laqueum. Non enim dispulare amant de probatione codicum ab ipsis custoditorum, de hæretici, sed quoquo modo superare impudentissima amentia hæreticorum, de excellentia sanctæ Ecclesize pervicacia , ut congregent, sicut hic dixit , quæ non verorum et germanorum Christianorum, ante prædicla pepererunt. Christianos enim , quos maxime Christi et nunc impleta conspiceret; quid inveniret lide dinomine seducunt , jam per ipsius Christi Evangelium gnius, quam illos Prophetas, quibus de divinitate natos inveniunt, et faciunt illos divitias suas : Don Christi eligeret credere ? Elenim si antequam ista fiesane cum judicio , sed cum lemeritale inconsiderata. rent, ingererem gentili Prophetas Hebræos, quibus Non enim intelligunt ibi esse veram salubrem , et ea futura crederet, quæ facta nondum videret, merito quodam modo germanam atque radicalem christianam fortasse diceret : Quid mihi est cum istis Prophetis, societatem , unde istos separaverunt , quos ad suas quos unde veraces probem, non mihi ostenditur? divitias congregarunt. Et quia de talibus dicit Apo- Cum vero tam magna et lam multa que prædixerunt, stolus, Sicut enini Jamnes et Mambres restiterunt jam ad effectum manifestationemque perducla sint; Moysi , sic el isli resistunt veritati; homines mente cor- plane ille, si perversus esse nollel, nec isla ullo modo rupli , reprobi circa fidem : sed ulira non proficient, contemneret, quæ tanto ante, et lanto apparatu, prædementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et videnda et prænuntianda commendari meruerunt, illorum fuil (11 Tim. m, 8, 9): sequitur et hic Prophe. nec illos a quibus previderi el prænuntiari poluela, et dicit de perdice, qui congregavit quæ non pe runt. Nullis enim prudentius credimus, vel de praterperit , In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in iis quæ olim facta sunt, vel de futuris quæ nondum novissimis suis erit insipiens : id est, qui primo lan- facta sunt, quam eis qui nobis fidem verborum suoquam per pollicitationem el ostentationem excellen- rum tam multis lamque magnis, quae ab cis prædicta tis sapientiæ seducebal, erit insipiens, id est, appare- jam facta sunt, probavcrunt. bit insipiens. Eis quippe quibus primo sapiens erat, CAPUT XV. — Sibylla porro, vel Sibyllæ , et Orlunc erit insipiens , cum apparebil , quia dementia pheus, et nescio quis Hermes, et si qui alii vales vel ejus nola erit omnibus.

theologi , vel sapientes, vel philosophi Gentium de CAPUT XIII. — El tanquam ille quem catechiza- Filio Dei, aut de Patre Deo vera prædixisse seu mus, quærerel et diceret , Quo ergo signo manifesto dixisse perhibentur, valet quidem aliquid ad Paganoadhuc parvulus, et nondum valens liquidam discar- rum vanitalem revincendam, non tamen ad istorum nere a tot erroribus veritatem ; quo manifesto indicio auctoritatem amplectendam; cum illum Deum nos lenebo Ecclesiam Christi, in quem jam credere lanta colere ostendimus, de quo nec illi tacere potuerunt, rerum antea prædictarum manifestatione compellor? qui suos congentiles populos idola et demonja coscquitur idem propheta, et tanquam molus animi lenda partim docere ausi sunt, partim prohibere ausi ejus ordinalissime excipiens , docet cum Ecclesiam non sunt. At illi sancti auctores nostri eum populum, Christi ipsam esse prædictam, quæ omnibus cminet cam rempublicam, lale regnum, imperante el adjuel apparet. Ipsa enim est sedes gloriae, de qua dicit vante Deo, propagaverunt atque rexerunt, ubi saApostolus : Templum enim Dei sanclum est, quod estis crilegium esset, quod istis religio fuil. Itaque si qui vos (1 Cor. m, 17). Unde istc dicit : Sedes autem glo. illic in culturn simulacrorum et dæmonum laberenriæ exaltala est , sanctificatio nostra (Jerem. XVII, 10. nr, aut pæna plectebantur, ipsis sur reipublicæ le: 12). Propter hos enim motus parvulorum, qui possunt gibus, aut liberrimo tonitru ` coercebantur prophetiseduci ab hominibus, manifestationem claritatis Ec- cis vocibus. Unus enim ab eisdem colebalur Deus, qui clesiæ Dominus quoque prævidens, ait, Non potest fecit cælum el terram, prophetico sane ritu, hoc est, civitas abscondi supra montem constilula (Mallh. V, significativo futurorum; qui ritus aboleretur, cum 14): quia ulique sedes gloriæ exaltala e$t, sanctifica illa venissent que per eum significabantur esse ventio nostra , ut non audiantur illi qui ad religionum lura : quandoquidem ipsum regnum magnus quidam scissuras traducunt, dicentes, Ecce hic est Christus, propheta fuit, ubi rex, et sacerdos mystica significaecce illic. Parles enim ostendunt, dicentes, Ecce hic, lione ungebantur (Deut. XVIII, 15; Psal. 11, 6; Psal. ecce illic. Cum illa civilas super montem sit; quem cix, 4; 1 Reg. x, 1, et Exod. xxx); quod non ante, montem, nisi eum qui secundum prophetiam Danielis

ipsis quoque Judæis ignorantibus , ac per hoe invilis ex parvo lapide crevit, et factus est mons magnus, ila ablatum est , nisi cum renisset ille gratia spirituali ut impleret universam terram (Dan. 11, 34, 35)? Nec

* Sic Am. et Siss. Al Er. et Lov., aut liberrime ; omissa "In Lugd. et ven., quia. M.

voce, tonitra.

unclus Deus præ participibus suis, ille sanctus san- gloriæ exallata est , sanctificatio nostra. Deinde quasi clorum (Dan. ix, 24; et Psal. xliv, 8), idem verus veniret in mentem, Quid ergo facimus de tam multis rex consulendo nobis, et idem verus sacerdos se malis, qui tanto amplius ubique permixti sunt, quanto ipsum osferendo pro nobis. Quamobrem quantum di. excellentior est Christi gloria in unitate omnium genstal de Christi adventu inter prædicationem Ange- tium? subjecit slalim, Patientia Israel, Domine. Palorum et confessionem dæmonioruin, tantum inter tienter enim ferendum est quod ait, Sinile ulraque auctoritatem Prophctarum et curiositatem sacrile- crescere usque ad messem (Mallh. xin, 30): ne impa

tientia tolerandi malos, relinquantur boui, qui progorum.

CAPUT XVI. - His et talibus , quæ nunc breviter prie sunt corpus Christi; el ideo cum ipsi relinquunlangimus. tunc forte pro necessitate depellendi vc- tur , ille relinquitur. Unde subjecit atque addidit. terposi erroris aliquanto latius disputatis, et robore Universi qui le derelinquunt, lerreantur : confundantur uberioris probationis assertis, ille gentilis quem nobis qui recesserunt in terram. Terra est enim homo de se catechizandum Faustus proposuit, si salutem suam præsumens, atquc alios uit de ipso prxsumatur indu. peccatis suis præponeret, profecto moveretur ad cens : el ideo sequilur, Everlentur, quoniam dereliquefidem : qua imbulus et in Ecclesiae catholicae gremio runt fontem vilæ Dominum. Quid enim aliud clamat fovendus collocatus, consequenter etiam moneretur perdix, nisi apud se esse el a se dari fontem vitæ, ad quos mores tenere deberet. Neque perturbaretur eo quem congregati recedant a Christo, Christi promisrum multiludine, in quibus ea non inveniret quæ ob sione decepli , cujus nomine jam ten bantur imbuti ? servare juberetur : quamvis cum eo corporaliter con- Non enim quos peperil, congregal: sed ut congreget gregarentur in Ecclesiam, et cadein Sacramenta per quos non pepcrit, dicit, Salus quam Christus promisit. ciperent. Sciret cum paucis liæreditatem Dei , cum apud me cst; ego dabo. Sed vide quid iste dicat. multis autem signacula cjus participanda : cum paucis Sana me, Domine, et sanabor ; salvum me fac, et salvus communicare sanctitalem vitæ, et donum charitatis ero. Unde Apostolus dici!, Nemo glorietur in homine diffusa in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui (1 Cor. III, 21) : et isle subjungit, Quoniam gloriario dalus est nobis (Rom. v, 5), ad quem fontem interio. mea lu es (Jerem. XVII, 13, 14). Ilis modis nos instruirem nullus alienus accedit; cum multis autem sancti- mus hominem ex apostolica propheticaque doctrina , Walem Sacramenti, quod qui manducal et bibit indi. ul edilicclur super fundamenta Apostolorum et Progne , judicium sibi manducal et bibil (1 Cor. xi, 29), phelarum (Ephes. 11, 20). qui autem inanducare contemnit, non habebit in se C APUT XVII. - Faustus autem quomodo persuavilam (Joan. vi, 54), el ideo non perveniet ad vitam deret divinitatcm Christi, homini gentili, quem conæternam. Eosdemque paucos , in comparatione mul

stiluit dicentem, Nec Prophetis credo de Christo; nec titudinis malorum , paucos dici; esse autem per se Christo de Prophelis? An Christo crederet de se ipso ipsos consideratos in magno numero, diffusos tolo

dicenti, cui non crederet de aliis festificanti? Vere orbe terrarum, crescentes inter zizania, et cum

ridiculum est hoc pulare. Qliem semel enim dignuin palea usque ad diem messis et ventilationis (Matth.

fide non duceret, aut omnino nibil ei crederet, aut XIII, 25, 26, el 11, 12). Hoc in Evangelio dictum

potius pro aliis quam pro se ipso lestificanti crederet. est, hoc a Prophetis ante prædictum. Anle enim

Hic forle Fauslus irrisus, Sibyllas homini legeret, et prædictum cst, Sicut lilium in medio spinarum, ila

Orpheum, et cæteros hujusmodi, si quos alios Gentiproxima mea in medio filiarun (Canl. 11, 2). Ante

lium reperiret de Christo aliquid prænuntiasse ? Sed

lium prædictum est, Inhabitavi in tabernaculis Cedar ; cum non facerel : cos quippe sibi incognitos fassus esi, dihis qui oderanı pacem, eram pacificus (Psal. cxix, 5,

cens, Sane si sunt aliqua, ul fama esl, Sibyllæ de 7). Antc prædictum est, Signa in fronte eos qui ge

Christo præsagia, aut Hermelis, quem dicunt Trismegimuni et mæreni ob iniquitates populi mei, quæ fiuni in

slum, aut Orphei aliorumque in Gentilitale vatum. llomedio eorum (Ezech. ix, 1). Itaquc iste gentilis, quem rum ergo iste litteras nesciens, quandoquidem per lali alloquio firmaremus, jam faclus civis sanctorum famam Dulal es el domesticus Dei, nec jam alienus ab Israel (Ephes. ret illi dicenti, Nec Prophetis credo, nec Christo. 11, 19, 12), sed verus Israelita, in quo dolus non es- Quid igitur facerel? An proferret Manichæum, el ex set (Joan. 1, 47), disceret eliam i la verba ex corde illo commendarel Christum? Nunquam hoc fecerunt : simplici dicere, quæ subsequenter conlexit idcm ipse sed potius de Christo, cujus jain nomen ubique dul: Jeremias : Patientia Israel, Domine; universi qui le

citer clarum est, Manichæum semper commendare derelinquunt, lerreantur. Cum enim de perdice dixis

conati sunt, ut hoc melle scilicet venenati sui poculi sel, quiclamat et congregat quae non peperit, com

labra perungerent. Cum enim Christus promiserit mendavit excellentiam civi:atis super montem positæ

suis, missurum se Paracletum, id est, consolatorem quæ abscondi non potest, ut ab Ecclesia catholica ho

vel advocatum, Spirilum veritatis (Joan. xiv, 16) ; minem hæretici non separent , dicens, Sedes autem

per hanc promissionis occasionem , hunc Paracletum i lov.: signa Thau in fronte eos. Abest, thau, ab edit's

dicentes esse Manichæum, vel in Manichæo, subrealiis et a Mss. necnon a græco LXX.

punt in hominum mentes ignorantes ille a Cliristo 9 Er., quæ. M. 3 Am. Er., hominem hæreticum non separaret. Plures promissus quando Sil MISSUS. Quantem legerunt Call

promissus quando sit missus. Qui autem legerunt caMss., hominem hæreticum separarel.

nonicum librum, qui Actus Apostolorum inscribitur,

ne

vident illam Christi promissio em illic rursiis com- ca quæritis testimonia librorum, ut in rcbus superQuis memoralam, et illic manifestissime implclam (Acl. I, et conficiendis codicibus vestris aliena substantia 8, el vi, 1-4). Sed modo quærimus, unde illi gentili consumatur, et Dei vestri ligala lencatur "? Incendile lidem faceret de Christo? Pulo enim neminem esse omnes illas membranas , elegantesque lecturas decolam cæcum , qui velit dicere, Manichæo credo : cum ris pellibus exquisitas , il nec res superflua vos oncdicat, Christo non credo. Deinde si non ridens, sal ret, et Deus vester inde solvatur, qui tanquam pæna tem stomachans diceret, Ilane Persicis libris nie jubes servili etiam in codice ligatus lenelur. Nam si possecredere, qui Hebræis me dixisti' non credere ? Quo- lis libros vestros vel elixatos comedere, quantum modo ergo capturus es, hæretice, islum homincm, membris Dei vestri beneficium præstarelis ? An ct si nisi jam nomini Christi aliquo modo subditum inve- fieri possel, carnis immunditia prohiberel paginas ab neris; ut quia ille jam Christo credendum esse non epulis vestris ? Impulci crgo sibi encausti munditia, dubitat, lanquam mclius prædicanti Christum Mani. quæ corio inliasit againo. Sed et hoc vos fecistis, chzeo dcccptus acquicscai? Ecce est illc perdis con- qui tanquam primo bello vestro, id quod mundum gregans qu: non peperil. Ilane eum nondum dere erat in calamo, immunditiæ membranarum scriJinquitis, ros quos congregat, el nondum vobis appa- bendo affixistis : nisi quod colores contrario lestimoret insipicns, qui dicit llebræorum testimonia nobis , nio vos arguunt. Vos enim potius ad lucem candidaeliam si vera sint, antc lidem inutilia esse, post fidem rum paginarum, cum tenebris alrainenti venistis. supervacua.

Nobis debetis irasci talia dicentibus, an vobis lalia CAPUT XVIII. -- Abjiciant ergo qui crediderunt, credentibus, ut, velitis, nolitis, isla consequantur? omnes libros per quos factum est ut crederent. Nam Nos autem et ad commemorationem fidei nostra, et si hoc verum est , cur vel ipsum Evangelium Christi ad consolationem spei nostra, el ad exliorlationem à fidelibus legatur, non video. Ante lidem quippe charitatis nostræ , Libros propheticos et apostolicos inutile est, quia ille gentilis, quem ridentem riden- legimus altcrulris vocibus sibimet concinentes; el ea dus, vel potius flendus Fauslus inducit , non credit concinentia, tanquam cælesti luba, et a lorpore morChristo. Post lidem autem supervacuum, si etiam talis vil:e nos excitantes, el ad palmam supernæ voveris de Christo præconiis jam superfluo creditur, cationis extendentes. De Libris enim prophericis cum in eum creditum fuerit. Ilic forle dicetis : Sed quiddam cum commemorasset Apostolus, sicut scriEvangelium debet legere jain fidelis, ne obliviscaliir plum est , Opprobria exprobrantium libi ceciderunt quod credidit. Sic ergo, insani, etiam Prophetarum vera super me (Psal. LxvII, 10); continuo subjungit utililestimonia , ne obliviscatur quare crediderit : quod si talem divinae lectionis : Quæcumque enim anle scripla oblitus fuerit, firnium apud eum non poterit esse quod sunt, inquit, ut nos doceremur, scripta sunt ; ut per credidit. Aut projicite jam libros Manichii, quibus patientiam el consolutionem Scripturarum spem hubeatestibus credidistis lucem pugnasse cum tenebris, quie mus ad Deum ( Rom. xv, 4). Sed contradicit Faustus · lux ipse Deus erat; et ut posset ligare lus tenebras, Fial ergo illi quod dicit Paulus : Si quis vobis evangeprius esse lucem a tenebris devoralam, et ligatam, lizaverit præterquam quod accepistis, anathema sil et inquinatam , et dilaniatam : quam vos mandu. (Galal. 1, 9). cando recreatis, et solvitis, et purgatis, el sanatis, ut vobis merces retribuatur, ne cum illa quæ liberari non

· ! Lov., membra ligata teneantur. Superfluo addita vox, polucrit , in globo wleruo damncmini. Hanc falellam

membra, qua carent edili alii et Mss. cujusque loco subinquotidie et moribus et vocibus cantalis : cur adhuc in telligitur, substantia.

. Sic Am. Er. et Mss. At Lov., exæquatas. Sic Am. et plerique Mss. At Er. el Lov., dixi.

8 Editio Lov., lanquam primo libello vestro id quod im * Am. et Er., vobis.

munduin eral. Castigatur ex editionibus aliis et Mss.

LIBER QUARTUS DECIMUS.

CAPUT PRIMUM. - FAUSTUS dixit : quare Moy- casu, lu videris. Neutro enim horum excusatus erit sen non accipitis? Amoris pietatisque causa , qua co- aul commendatus, ut debeal accipi. Ait enim malelimus Christum. Quis enim irreligiosus adeo est, ut dictum esse omnem qui pendet in ligno ( Deul. XXI, eum libentcr aspiciat ? qui suo maledixerit patri? 23 ). Hunc ergo lu vis ut accipiam , huic ut credam : Quapropter el nos Moysen, quanquam humanorum cum si divinus suit, conslet eum scientem volentemnulli unquam divinoruinque pepercerit blasphemarido, que maledixisse Christo; si vero nolens nesciensplus tamen hinc exsecramur , quod Christum Filium que maledixerit, constet eum non fuisse divinum. Tu Dei, qui nostræ salutis causa pependit in ligno , diro ergo elige utrumvis, aut Moysen prophelam non fuisse, devolationis convicio lacessivit : utrum volens, an · et imprudentia pecca'sse, ut dum aliis ex more suo aliquot Mss., accipial.

maledicit, nesciens blasphemavcrit et Deum; aut . am. Er. et quidam Mss. constanter habent, devotionis. suisse quidem divinum, nec fulura hæc ignoravisse, Itemque paulo post, col. 295, non tam crudee devotionis contumelia. - Editio PP, Benedictinorum Antuerpiana

sed invidentem tamen nostræ saluti, quæ futura erat bubet, devotionis. N.

ex ligno, in ejus auctorem maledici oris sui ven na prompsisse. El quis ergo credai hunc vidisse aut co- dium vobis defensionis solelis assumere; conmemis gnovisse Patrem, qui sic laceraverit Filium : hunc hisce vestris Paulum audias præscribentem, Christus adventum Filii poluisse prædicere, qui ascensionis nos redemit de maledicto Legis, faclus pro nobis male ejus ignoraverit exitum? Huc accedit, quod illud etiam dictum : quia scriptum est, Maledictus omnis qui pendet considero, quam late hoc sit sparsum convicium, in ligno ( Galal. ii, 13 ). . quamque multa comprehendat et violet : ut omnes CAPUT II. – AUGUSTINUS respondit : Pius homo etiam langat justos el martyres, quotquot similis pas- Faustus dolet Christum esse malediclum a Moyse, ct sionis exitu defuncti sunt vita, ut Petrus, et Andreas, ob hoc odit Moysen, quia diligit Christum. Interim , ac reliqui ejusdem sortis. Quos nisi Moyses aut ut non anlequam aperiam in quam magno sacramento, et propheta , nescisset , aut ut malignus odisset , si fuit quam pie dictum sit , Maledictus omnis qui in ligno prophela , non tam crudelis devolationis contumelia pependerit (Deut. XX1, 23), istos pios homines interlacerasset. Neque enim vulgo saltem eos maledictos rogo, cur irascantur Moysi , quandoquidem maledidicit, id est, apud homincs tantum , sed maledictos ctum ejus ad Christum istorum non pervenerit. Si Dco. Quod si ita est, unde jam benedictionis relin enim Christus pependit in ligno, clavis utique affixus quelur spes vel Christo, vel Apostolis, vel ipsis nobis, est. Unde etiam ipsas cicatrices post resurrectionem si nominis ejus causa · crucifigi contingat? Quam de- discipulo minus credulo demonstravit (Joan. xx, 27). nique imprudens erat et vacans inspiratione divina, Quod si ita est, utique vulnerabile atque mortale uit cogitare nequiverit diversis ex causis homines in corpus habuit, quod isti nolunt fatcri. Si ergo el illa ligno suspendi ; alios quidem ob iniquum facinus, vulnera, ct illic cicatrices falsæ erant , falsum est et quosdam vero justiliæ causa , et propter Dcum : id-, quod pependit in ligno. Non itaque poluit ad eam circoque confusc omnes et sine discretionc ulla sub illa maledictio pervenire, non est quod succenseant idem coniccit malediclum : cum esset dicendum, si ei a cujus ore processit. Itaque si ipsi irasci se fingunt ei prudentia inesset ulla, non dicam divinatio, 'et si ei qui maledixerit falsæ morti Christi, quod seculladco crux offenderat eum, ut sola excepta abdicata- dum ipsos dixerim ; quomodo fugiendi sunt, qui non que esset ex omni genere punitionum, malcdictum maledicunt Christum, sed quod est exsecrabilius , esse sceleratum et impium omnem qui pependissel in criminanlur? Si enim non est accipiendus qui maleligno; ut esset discretio aliqua inter juslos ct inju- dictum ingerit mortalitati ; quomodo cst delestandus slos : quanquam ne sic quidem vera dixissct, cum qui fallaciam objicit veritati? Sed jam videamus ex latronem Christus de ligno secum introduxerit in pa- occasione calumniantium hæreticorum, quomodo illud radisum Patris sui (Luc, XXIII, 43 ). Ubi est ergo, sacramentum fidelibus cxponatur. Maledictus onnis qui pendet in ligno ? An Barabbas CAPUT III. — Mors hominis ex pena peccati cst, latro ille insignis, qui non solum in ligno suspensiis unde ct ipsa peccatum dicitur : non quia pcccat homo minime est, sed etiam Judæorum rogalu emissus c dum moritur, sed quia ex peccato factum est ut mno. carcere (Matth. XXVII, 26), magis fuit benedictus, quam riatur. Sicut alio modo dicitur lingua proprie caro ille qui cum Christo de cruce ascendit in coelum ? quæ intra dentes sub palalo movelur; el alio modo Quid denique, quod etiam eum maledictum vocat, dicitur lingua, quod per linguam fit; secundum quem

dicitur lingua, quod per linguam fit: qui solem adoraverit, aut lunam (Deut. XVII, 3)? Si modum dicitur alia lingua greca, alia latina : et maergo sub gentili posilas rege, solem adorare cogar, nus alio modo dicitur ipsum proprie corporis memet cum restitero, maledictum hoc meluens jubear cru- brum quod movemus ad operandum , el alio modo cifigi, in aliud ejus incurram malediclum , quod ad- manus dicitur scriptura quæ fit per manum. Dicimus versus eum deprompsit qui pendel in ligno ? An ipsi cnim , Prolata est manus ejus : Lecia est adversiis quidem bonis omnibus maledicere consuetum est? cum manus ejus : Habeo manum tuam : RicNos vero tanti devolationes ejus æstimare debemus, cire manum tuam. Manus ulique proprie memquanti sunt slomachantium velularum. Sic enim ct brum est hominis : non autem opinor illam scriptuDci omnes pueros ac virgines pari dcvolatione pro ram membrum esse hominis, et lamen dicitur manus, sequitur dicens , malcdictum esse omnem qui non eo quod manu facta sit, Sic et peccalum, non tantum suscilaverit semen in Israel (Id. xxv, 5-10). Quod

ipsum opus malum, quod pena dignum est; sed etiam æque convicium principaliter quidem Jesum tangit, ipsa inors, quze peccato facla est, peccatum appellata qui orlus el ipse, ut dicitis, ex Judæis, nullam tamen

est". Illud ilaquc peccalum, quo reus esset mortis , inler eos servandæ posteritatis causa sobolem susci non commisit Christus : illud autem alterum , id est, Lavit. Deinde et discipulos ejus, quorum nonnullos mortem , quæ peccato inflicta est humanæ natur:2, quidem ab uxoribus sejunxit, quos copulalos invene- suscepit pro nobis. Hoc suspcndit in ligno, hoc marat : quosdam vero el conjungi veluit, quos depre ledictum est per Moysen : ibi mors damnata cst ne hendit intactos. Qua de re Moyseos impunitam hanc regnaret, el maledicta est ut periret. Quapropter per linguam, maledictorum jaculis Christum lunien, san

Christi tale peccatum, damnatum est el nostrum pecclimoniam, divina omnia petentem, jure nos cogno.

calum ut nos liberaremur, ne regnante peccato nos veris exsecralos. Ac ne forte mullum interesse pules

damnati remaneremus. inter suspensum el crucifixum; nam et hoc in præsisola fere editio Lov., si omnes nos ejus causa.

Er. et plerique Mss., appellatum sit.

CAPUT IV. - Quid ergo miratur Faustis male- prævidit hæreticos veran mortera Domini negaturos, dictum esse peccatum , malediciam esse morlem, el ideo volenles ab hoc maledicto Christum sejunmalcdictam esse mortalitatem carnis sinc peccalogere, lit a mortis etiam verilale sejungerent. Si Christi , ex peccalo tamen hominis etiam in Christo enim vcra illa mors non erat , nullum maledicium faciam ? Ex Adam quippe corpus assumpsit, quia ex Christo crucifixo pependit in ligno, quia nec vere cru. Adam virgo Maria , quæ peperit Christum. Dixerat cilixus est. Sed conlra longe fuluros hæreticos, quam autem Deus in paradiso, Qua die teligeritis, morte mo- de longe clamat Moyses , Sine causa tergiversamini, ricmini (Gen. 11, 17) : hoc est maledictum, quod pc- quibus displicet veritas mortis Christi, Maledictus pendii in ligno. Ille negct Christum malediclum, qui omnis qui pendet in ligno : non ille aut ille, scd omnis negat el mortuum. Qui autem confitetur et morluum, omnino ! Etiamne et Filius Dei ? Etiam prorsus. Nam et negare non potest mortem de peccato esse , et hoc cst quod non vultis : inde salagitis, inde seduci. ob hoc etiam ipsam peccatum vocari, audiat Aposto. tis. Displicet enim vobis maledictus pro nobis, quia lum dicentem , Quoniam vetus homo noster simul cum displicet mortuus pro nobis. Tunc enim extra maleillo crucifixus est (Rom. vi, 6); el intelligat quem ma- dictum illius Adam, si extra illius mortem. Cum vero ledictum Moyses dixerit. Ideoque securus ' Aposlo. ex homine et pro homine mortem suscepit, ex illo et lus ait de Christo, Factus pro nobis maledictum (Galat. pro illo eliam maledictum quod morti comitalur, sus!I , 13) : sicut non limuit dicere, Pro omnibus more cipere non dedignalus est etiam illc , prorsus cliam. (uus est (II Cor. v, 15). Iloc est enim, mortuus est, quod ille Filius Dei semper vivus in sua justitia , mortuus maledictus : qnoiam mors ipsa ex maledicto est, et autem propler delicta nostra (Rom. IV, 25), in carne maledictum est onine peccatum , sive ipsum quod fit, suscepta ex poena nostra. Sic et semper benedictus ut sequatur supplicium , sive ipsum supplicium, quod in sua justitia, nialedictus autem propler delicta noalio modo vocatur peccatum, quia fit ex peccato. Sus stra , in morte suscepta ex poena nostra : ac per hoc ccpit autem Christus sine realu supplicium nostrum, additum est, omnis, ne Christus ad veram mortem ul inde solveret réalum nostrum , et finirel etiam non pertinere diceretur, si a maledicto, quod mort, supplicium nostrum.

conjunctum est, insipienti honorificentia separarelur. CAPUT V. - Ex ingenio meo isla dixerim , si non CAPUT VII. - Qui aulem ex vcritale evangelica Apostolus lolies hoc inculcat, ut et dormientes exci- fidelis est , intelligit lam non esse conturneliam Chri lel, et calumniantes offocet. Misit , inquit, Deus Fi. sli ex ore Moysi , cum eum dixit maledictum, non lium suum in similitudinem carnis peccati, ut de pec. ex divinitale majestatis sum, sed ex conditione penze calo damnarel peccalum in carne (Rom. vui, 3). Non nostræ, ex qua in ligno suspensus est; quam non est eral crgo illa caro peccati , quia non de traduce mor- laus Christi ex ore Manichæorum , cuin eum negant talic.itis in Mariam per masculum venerat : sed tamen carnem babuisse mortalem , in qua vcram mortem quia de peccato est mors, illa autem caro quamvis pateretur : quia ex illo prophetico maledicto laus inex virgine, lamen mortalis fuit; eo ipso quo mortalis telligitur humilitatis, ex isto hæretico quasi honoro erat, similitudinem habebat carnis peccati. lloc ap- crimen objicitur falsitatis. Si ergo negas malcdictum, pellat ctiam peccatum, consequenter dicens, Ui de nega mortuum : si negas mortuum , non jam contra peccato damnaret peccatum in carne. Item alio loco, Moysen, sed contra Apostolos diniicas. Si autem conEum, inquit , qui non noverat peccalum , peccatum pro literis mortuum , confitere suscepisse pænam peccati nobis secit , ul nos simus justitia Dei in ipso (II Cor. v, nostri sinc peccalo nostro. Jam vero ubi audis pe21). Cur crgo timeret Moyses dicere maledictum, nam peccali , aut ex bencdictione crede venientem, quod Paulus non limuil dicere peccalum ? Plane hoc aut ex maledictione : si ex benedictionc venit pæna Prophela et prævidere debuit , el prædicere, paratus peccati, opta esse semper in poena peccati; si autem ab hereticis cum Apostolo reprchendi. Quisquis enim oplas inde liberari , crede per divinc sententiæ justireprehenderit Prophetam dixisse , maledictum ; cogi- tiam ex maledictione venisse. Confitere ergo malelir reprehendere Apostolum dixisse, peccatum : nam dictum suscepisse pro nobis , quem confiteris morulique malediclum comes peccati est. ' tuum esse pro nobis; nec aliud significare voluisse

CAPUT VI.— Nec idco major invidia est, quod ad Moysen , cum diceret , Maledicius omnis qui in ligno dideril, Deo, ut diceret, Malediclus Deo omnis qui pe- pependeril; nisi, Mortalis omnis el moriens omnis henderit in ligno. Nisi enim Deus odisset peccalum, qui in ligno pependerit, Polerat enim dicere, Male. et mortem nostram , non ad eam suscipiendam atque diclus omnis mortalis ; aul, Maledictus omnis modelendam Filiuni suum mitteret. Quid ergo mirum, riers : sed hoc est quod asserit Propheta, quia sciesi maledictum est Deo, quod odit Deus ? Tanto enim bat Christi mortem in cruce pensuram, el futuros hiclibentius nobis donat immortalitatem , qux futura est reticos qui dicerent, Pependit quidem in ligno , sed Christo veniente, quanto misericordius odit mortem specie quadam , non ut vere moreretur. Clamando nostram , quæ in ligno pependit Christo moriente. ergo, Maledictus, nihil aliud clamavit , nisi quia vero Quod autem additum est, omnis, ut diceretur, Male- morluus , sciens morlem hominis peccaloris , quam dictus omnis qui in ligno pependeril , non sane Moyses sine peccato ipse suscepit, de illo maledicto venienminus prievidit etiam justos in cruce futuros, sed bena

" YSS., o quibus displicet. ' plurcs Mss., secutus.

" In Mss., prophetiil. Sanct. August. VIII

(Dir.)

« PredošláPokračovať »