Obrázky na stránke
PDF
ePub

rae nunc dictos esse inferos, hoc est in inferioribus terrae partibus. uarie quippe in scripturis et sub intellectu multiplici, sicut rerum, de quibus agitur, sensus exigit, nomen ponitur inferorum et maxime in mortuis hoc accipi solet. sed quoniam istos uiuentes dictum est ad inferos descendisse, et s ipsa narratione quid factum fuerit satis apparet; manifestum est, ut dixi, inferiores terrae partes inferorum uocabulo nuncupatas in comparatione huius superioris terrae, in cuius facie uiuitur; sicut in comparatione caeli superioris, ubi sanctorum demoratio est angelorum, peccantes angelos in huius aeris detrusos caligine scriptura dicit tamquam carceribus inferi puniendos reseruari. Si enim deus, inquit, angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit in iudicio puniendos reseruari, cum apostolus Paulus principem potestatis aeris 15 diabolum dicat, qui operatur in filiis diffidentiae.

10

ITEM DE EADEM RE. EX PSALMO LXXXV.

101" Et eruisti animam meam ex inferno inferiori.

quid dicimus fratres ? hoc si non uobis tamquam certus exposuero, ne suscenseatis; homo sum enim et quantum conici 20 datur de scripturis sanctis, tantum audeo dicere, nihil ex me. infernum nec ego expertus sum adhuc nec uos. et fortassis alia uia erit et non per infernum erit. incerta sunt haec. uerum quia dicit scriptura, cui contradici non potest: eruisti apimam meam ex inferno inferiore, intellegimus tam - 25 quam duo inferna esse, superius et inferius. nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius ? aliud non diceretur infernum nisi in comparatione illius superioris partis. uidetur ergo, fratres, esse habitatio quaedam caelestis angelorum: ibi gloria ineffabilium gaudiorum, ibi immortalitas 30 et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam

12 II Petr. 2, 4

15 cf. Eph. 2, 2

18 (et 24) Ps. 85, 13

2 uariae T 11 24) scribtura T 30 mortalitas (in add. m. 2) T 31 et incorruptio (et in a m. 2 in ras.) T

permanentia illa pars rerum superna est. si ergo illa superna est, haec terrena, ubi caro et sanguis, ubi corruptibilitas, ubi natiuitas (et mortalitas), ubi decessio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, 5 cupiditates, horrores, laetitiae incertae, spes fragilis, caduca substantia, puto, quia omnis ista pars non potest comparari illi caelo, de quo loquebar paulo ante. si ergo illi parti haec pars non comparatur, illa superna est, haec inferna. et post

mortem quo hinc, nisi sit infernum inferius hoc inferno, in 10 quo sumus in carne et ista mortalitate? corpus enim mor

tuum est, ait apostolus, propter peccatum. ergo et hic sunt mortui, ut non mireris quia infernum dicitur, si mortuis abundat. non enim ait: „corpus moriturum est“ sed: corpus

mortuum est. adhuc habet uitam utique corpus nostrum ; 15 et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia

sunt angelorum corpora, inuenitur corpus hominis mortuum, quamuis adhuc habens animam. sed rursus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est aliud inferius, quo eunt

mortui; unde uoluit deus eruere animas nostras etiam illuc 20 mittendo filium suum. etenim, fratres, propter ista duc in

ferna missus est filius dei undique liberans; ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. propterea uox eius est in illo psalmo, non quoquam homine coniciente, sed apo

stolo exponente, ubi ait: quoniam non derelinques ani25 mam meam in inferno. ergo aut ipsius uox est et hic:

eruisti animam meam ex inferno inferiore, aut nostra uox per ipsum Christum dominum nostrum, quia ideo ille peruenit usque ad infernum, ne nos remaneremus in inferno.

Aliam etiam opinionem dicam. fortassis enim apud ipsos 30 inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii, qui

plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et 5 quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut inting uat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic 10 requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uenire ad nos. ergo inter ista fortasse duo inferna, quorum in uno quieuerunt animae iustorum, in altero torquentur 15 animae impiorum, attendens quidam orans hic, iam hic in corpore Christi positus et orans in uoce Christi, eruisse deum animam suam ab inferno inferiore dixit, quia liberauit se a talibus peccatis, per quae posset deduci ad tormenta inferni inferioris. quemadmodum si medicus uideat tibi imminentem 20 aegritudinem forte ex aliquo labore et dicat: „parce tibi, sic te tracta; requiesce, bis cibis utere; nam si non feceris, aegrotabis“; tu autem si feceris et saluus fueris, recte dicis medico : ,,liberasti me ab aegritudine", non in qua iam eras, sed in qua futurus eras. nescio quis habens causam mole- 25 stam mittendus erat in carcerem. uenit alius, defendit eum ; gratias agens quid dicit? „eruisti animam meam de carcere“. suspendendus erat debitor; solutum est pro eo; liberatus dicitur de suspendio. in his omnibus non erant. sed quia talibus meritis agebantur et, nisi subuentum esset, ibi essent, inde so se recte dicunt liberari quo per liberatores suos non sunt per

10 Rom. 8, 10

24 Ps. 15, 10 et Act. 2, 27

26 Ps. 85, 13

3 et mortalitas a: om. T erupt T 23 conitiente T

6 qua (i add. m. 2) T 18 eunt a: 32 fuissent (n expunxit m. 2) T

6 Luc. 16, 24 sq.

om. T

9 percipisti T 15 torquentur a: torquetur T 21 ex a: 25 qua a: quam T 26 carcerem a:

carcere T 28 debitur (u in o corr. m. 1) T 30 agebantur a: agebatur T 31 liberari (ri a m. 2 in ras.) T

missi perduci. ergo, fratres, siue illud siue illud sit, hic me scrutatorem uerbi dei, non temerarium affirmatorem teneatis. et eruisti animam meam ex inferno inferiore.]

LXXXVII.

6 QVOD IN GENESI TERTIO INSINVETVR SPIRITVS SANCTVS. EX

EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE GENESI. Numquid inuenimus hominem talem, qui habeat 102 spiritum dei in se ? ecce iam, nisi fallor, tertio insinuatur nobis in hoc libro spiritus sanctus, id est spiritus dei. primo, 10 ubi dictum est: spiritus dei super aquam; secundo, ubi dixit deus: non permanebit spiritus meus in hominibus istis, propter quod carnes sunt; et tertio nunc, quod Pharao dicit de Ioseph, esse in illo spiritum dei. nondum tamen legimus spiritum sanctum.

[blocks in formation]

QVOMODO INTELLEGENDVM SIT TOT ANIMAS EXISSE DE FEMO

RIBVS IACOB. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM. Quod dicit scriptura tot animas peperisse Liam uel tot aut 103 tot animas exisse de femoribus Iacob, uidendum est quid hinc 20 respondeatur eis qui boc testimonio confirmare nituntur a

parentibus simul animas cum corporibus propagari. animas enim dictas pro hominibus a parte totum significante locutione nullus ambigit. sed quomodo ipsam partem, ex qua totum commemoratum est, hoc est animam, cuius nomine

10 Gen. 1, 2

11 Gen.

3 Ps. 85, 13 7 Gen. 41, 38

16 cf. Gen. 46, 15

6, 3

10 aquas

4 cap. C T CII P CIII v; om. G 7 qui* (d eras.) T 8 insunuator (o in u corr. m. 2) T 9 dei (spiritus om.) Pv PTV 13 pharao) parco P1 de] ad v at P 15 cap. CI T CIII P CIIII v; om. G 16 sit] est P 19 quid] quod T 20 respondeaxtur (n ras.) P 22 significande locutionis v 23 ipsū P1 qua) quo PTV 24 totum] tantum v

totus homo significatus est, alienemus ab eo quod dictum est: exierunt de fe moribus eius, ut carnes tantum ex illo natas, quamuis solae animae nominentur, accipiamus, quaerendi sunt locutionum modi secundum scripturas.

[blocks in formation]

QVOD AIT IACOB AD IOSEPH: PONE MANVM SVB FEMVR MEVM, ET FACIES IN ME MISERICORDIAM ET VERI

TATEM. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE GENESI.

104 Moriturus Iacob filio suo Ioseph dicit: si inueni gratiam

in conspectu tuo, subice manum tuam sub femore 10 meo, et facies in me misericordiam et ueritatem. ea filium iuratione constringit, qua seruum constrinxerat Abraham: ille mandans unde uxor ducatur filio suo, iste sepulturam commendans corporis sui. in utraque tamen causa nominata sunt duo illa, quae magni habenda atque pendenda 15 sunt in scripturis omnibus, quacumque dispersim leguntur, misericordia et iustitia uel misericordia et iudicium uel misericordia et ueritas, quando quidem quodam loco scriptum est: uniuersae uiae domini misericordia et ueritas. ita haec duo multum commendata multum consideranda sunt. 20 seruus autem Abrahae dixerat: si facitis in dominum meum misericordiam et iustitiam; sicut et iste filio suo dicit: ut facias in me misericordiam et ueritatem. quid sibi autem uelit tanto uiro tam sollicita corporis commendatio, ut non in Aegypto sepeliatur, sed in terra 25

12 cf. Gen. 24, 2

19 Ps. 24, 10

6 (et 9) Gen. 47, 29 21 Gen. 24, 49

V; om. G

1 alienamus v
2 eius om. V

5 cap. CII T CIIII P CV 6 manum] manum tuam P

femore meo v 7 facias P 11 facie*s T 12 constrinxerat] constrinxit T 14 utroque P 15 pendenda) petenda P appetenda v 16 quęcumque Pv legitur Ppr. 17 misericordiam et iustitiam P 20 sunt) sit P 23 in me] om. Pv 24 tanto) a tanto T

« PredošláPokračovať »