Obrázky na stránke
PDF
ePub

quod si ita est, incertum est prius de quo dixerit: quaerebat eum occidere, quia ignoratur quem, nisi ex consequentibus reperiatur: mira sane locutione et inusitata, ut prius diceret: occurrit ei et quaerebat eum occidere, de quo nihil antea dixerat. sed talis est in psalmo: funda- 5 menta eius in montibus sanctis; diligit dominus portas Sion. inde enim psalmus incipit nec aliquid de illo uel de illa dixerat, cuius fundamenta intellegi uoluit dicens: fundamenta eius in montibus sanctis. sed quia sequitur: diligit dominus portas Sion, ergo fundamenta uel 10 domini uel Sion, ad faciliorem sensum magis Sion, ut fundamenta ciuitatis accipiantur. sed quia in hoc pronomine, quod est „eius“, genus ambiguum est — omnis enim generis est hoc pronomen, id est et masculini et feminini et neutri – in graeco autem in feminino genere dicatur autñs, masculino 15 et neutro avtoő, et habet codex graecus ar toŨ: cogit intellegere non fundamenta Sion, sed fundamenta domini, id est quae constituit dominus, de quo dictum est: aedificans Hierusalem dominus. nec Sion tamen nec dominum antea nominauerat, cum diceret: fundamenta eius in montibus 20 sanctis. sic et hic nondum nominato infante dictum est: occurrit ei et quaerebat eum occidere, ut de quo dixerit in consequentibus agnoscamus. quamquam et si de Mose quisque accipere uoluerit, non est magnopere resistendum. illud potius quod sequitur, si fieri potest, intellegatur, quid 25 sibi uelit ideo recessisse angelum ab interfectione cuiuslibet eorum, quia dixit mulier: stetit sanguis circumcisionis infantis; non enim ait: „recessit ab eo“, propter quod circum

5 Ps. 86, 1 sq.

18 Ps. 146, 2

1 dixerat v 2 ex] e v 3 repperiatur V sane) om. T 5 antea) ante ea P 8 uel de illa] om. V 13 est hoc] hoc est P 14 **masculini (et ras.) P et feminini) eras. in P feminini (ę a m. 2) V femini T 15 dicitur v cůrñs] aytec aytec MV autes avthc PT 16 aŭtoj] avtov autu MPTV gregus P 19 ante T 22 occurrit ei] om. V

23 mosen V moyse Ρυ 24 quisque accipere) 4. quisquam PTv

magno opere T 25 quod] om. v

26 uellit Pi 28 ait] aut MV

cidit infantem, sed quia stetit sanguis circumcisionis; non quia cucurrit, sed quia stetit: magno, nisi fallor, sacramento.

XCIIII.

5

DE, ID QVOD ASSIDVE DEVS DICIT, INDVRABO COR PHARAONIS. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE EXODO.

Assidue deus dicit: indurabo cor Pharaonis; et uelut 109 causam infert cur hoc faciat: indurabo, inquit, cor Pha

raonis, etiam implebo signa mea et portenta mea 10 in Aegypto, tamquam necessaria fuerit obduratio cordis

Pharaonis, ut signa dei multiplicarentur uel implerentur in Aegypto. utitur ergo deus bene cordibus malis ad id quod uult ostendere bonis uel quos facturus est bonos. et quam

uis uniuscuiusque cordis in malitia qualitas, id est quale cor 15 habeat ad malum, suo fiat uitio, quod inoleuit ex arbitrio

uoluntatis, ea tamen uoluntate mala, ut huc uel illuc moueatur, cum siue huc siue illuc male moueatur, causis fit, quibus animus propellitur. quae causae ut exsistant uel non exsistant,

non est in hominis potestate, sed ueniunt ex occulta proui20 dentia iustissima plane et sapientissima, uniuersum, quod

creauit, disponentis et administrantis dei. ut ergo tale cor haberet et Pharao, quod patientia dei non moueretur ad pietatem, sed potius ad impietatem, uitii proprii fuit; quod uero ea facta sunt quibus cor suo uitio tam malignum resisteret

5 (et 7) Ex. 7, 3

2 magnum Po 3 sacramentum Po 4 cap. CVI T CVIIII P CX v; om. G 5 id MV: eo GPTU 6 pharaoni P item (idem Pl) ex P Tv exodi (om. de) PTv 10 induratio Pv cordis] cor T 11 dei] om. v 13 bonis] bonos v quo* (s ras.) P bonus (u in o corr. m. 2) P 14 cordis) cordibus

quali corde v 15 inolebit V2 16 ea tamen (a ta a m. 2 in ras.) PT uoluntate) qualitate P’T ut] et v moueaturilluc om. T 18 ut] om. T 22 et] om. T patientia] poenitentia v 23 impietate V

V

iussionibus dei hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat dispensationis fuit diuinae, qua tali cordi non solum non iniusta, sed euidenter iusta poena parabatur, qua timentes deum corrigerentur. proposito quippe lucro uerbi gratia, propter 5 quod homicidium committatur, aliter auarus, aliter pecuniae contemtor mouetur: ille scilicet ad facinus perpetrandum, ille ad cauendum; ipsius tamen lucri propositio in alicuius illorum non fuit potestate. ita causae ueniunt hominibus malis, quae non sunt quidem in eorum potestate; sed hoc de illis faciunt, 10 quales eos inuenerint iam factos propriis uitiis ex praeterita uoluntate. uidendum sane est utrum etiam sic accipi possit: ego indurabo, tamquam diceret: quam durum sit demonstrabo“.

[ocr errors][merged small]

QVOD ABSORBVIT VIRGA AARON VIRGAS MAGORVM. EX EODEM

LIBRO QVAESTIONVM EXODI.

110 Et absorbuit uirga Aaron uirgas illorum. si dictum

esset: absorbuit draco Aaron uirgas illorum", intellegeretur uerus draco Aaron phantastica illa figmenta non absorbuisse, 20 sed uirgas; hoc enim potuit absorbere quod erant, non quod esse uidebantur et non erant. sed quoniam dixit: absorbuit uirga Aaron uirgas illorum, draco utique potuit uirgas absorbere, non uirga. sed eo nomine appellata res est, unde

18 (et 22) Ex. 7, 12

in mg.

2 sed — resistebat] om. MV 3 quua (i eras.) T corde P iniusta P’T: iniuste v iusta MPV 4 sed euidenter add. P?

iusta] om. P 6 commitatur P aliter - aliter) alter-alter T 8 propositio in alicuius) propositionali cuius T 9 ueniunt] fiunt Po 11 inuenirent pi preteritat T 13 indurabo) inindurabo T 15 cap. CVII T CX PCXI v; om. G 16 absorbit P 19 (et 20) dracho MV; sic semper

20 fantastica P fastastica T ficmenta P obsorbuisse v 24 nomina T

uersa est, non in quod uersa est, quia in id etiam reuersa est: et ideo hoc uocari debebat quod principaliter erat. quid ergo dicendum est de uirgis magorum? utrum et ipsae ueri dracones factae fuerant, sed ea ratione uirgae appellatae sunt, 5 qua et uirga Aaron? an potius uidebantur esse quod non erant, ludificatione uenefica ? cur ergo ex utraque parte et uirgae dicuntur et dracones, ut de figmentis illis nihil differat loquendi modus? sed demonstrare difficile est quomodo, etiam si

ueri dracones facti sunt ex uirgis magorum, non fuerunt tamen 10 creatores draconum nec magi nec angeli mali, quibus mini

stris illa operabantur. insunt enim rebus corporeis per omnia elementa mundi quaedam occultae seminariae rationes, quibus cum data fuerit opportunitas temporalis atque causalis, pro

rumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic non 15 dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut

nec agricolae segetum uel arborum uel quorumcumque in terra gigpentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles opportunitates et causas, ut illa nascantur.

quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; zo deus uero solus unus creator est, qui causas ipsas et rationes

seminarias rebus inseuit. res breuiter dicta est; quae si exemplis et copiosa disputatione explicetur, ut facilius intellegatur, longo sermone opus est, a quo se ratio nostrae festinationis excusat.

3 ipsae v: ipsi PTV ueri] uiri P: 4 facti PTV 5 an] om. P'T

7 út) et v defferat P 8 demontrare T 9 fuerint Ply 12 occulta seminaria v rationes) creatori v 15 qui ista) quę isti v 16 agriculae V quorumcumque V: quorumque PTV 18 oportunitates Tv oportunitatis P si) quasi o 22 ut] et P 23 longe Pi festinationes T 24 excusat) excurat T

21 quae

VIIII.

23

XCVI.

VNDE POTVERINT INCANTATORES AQVAM IN SANGVINEM VERTERE, SI IAM VBIQVE FACTUM ERAT. EX EODEM LIBRO

QVAESTIONVM EXODI. 111

Fecerunt autem similiter et incantatores Aegyp- 5 tiorum ueneficiis suis, et eduxerunt ranas super terram Aegypti. quaeritur undo, si iam ubique factum erat. sed similis quaestio est, unde et aquain in sanguinem uerterint, si tota aqua Aegypti in sanguinem conuersa iam fuerat. proinde intellegendum est regionem, ubi filii Israhel 10 habitabant, plagis talibus non fuisse percussam; et inde potuerunt incantatores uel aquam haurire, quam in sanguinem uerterent, uel aliquas ranas educere ad solam demonstrationem magicae potentiae. quamquam potuerunt etiam, posteaquam illa compressa sunt, facere; sed scriptura cito narrando con- 15 iunxit quod etiam postea fieri potuit.

XCVII.

ITEM DE INDVRATIONE CORDIS PHARAONIS. EX EODEM LIBRO

QVAESTIONVM EXODI. 112 Et uidit Pharao quoniam facta est refrigeratio; 20

et ingrauatum est cor eius, et non exaudiuit eos, sicut dixerat dominus. hic apparet non illas tantum fuisse causas obdurationis cordis Pharaonis, quod incantatores eius similia faciebant, uerum etiam ipsam dei patientiam, qua

5 Ex. 8, 7

20 Ex. 8, 15

1 cap. CVIII T CXI P CXII v; om. G 2 potuerunt GPTV sanguine P 3 conuertere P ubique P Vo: utique T erat) fuerat v 4 quaestionum) om. V 6 ueneficis P 8 et] om. Ply 9 uerterent P1 10 ubi GM’PTV: ibbi M'V 12 aurire P 14 potuerant Piy 17 cap. CVIIII T CXII P CXIII V; om. G

18 ex eodem - exodi om. T 21 ingratum (ua add. m. 2) T 23 fuesse P cordis pharaonis] om. v

cordis) cardis 24 etiam] etiam et T patientiam) patiendam P

« PredošláPokračovať »