Obrázky na stránke
PDF
ePub
[ocr errors][ocr errors]

præscientiam, non tunc electi, sed ante constitutio- iniquitate sive temeritate facientis, sive casu et fornem mundi, sicut idem dicit apostolus, quod elege.

tuito labentibus ullis partibus tam dispositorum rit nos ante mundi constitutionem (Eph.1, 4). Duo sub tanta sapientia Dei sæculorum. bus itaque modis, ipsi inimici qui dilecti : sive quia 23. In Epistola porro ad Colossenses quod scrip. in uno populo utrique fuerant; sive quia ex inimi tum est, Nemo vos seducat volens in humilitate cis sævientibus usque ad sanguinem Christi, quidam (Coloss. 11, 18), et cætera quae sequuntur,quousque eorum dilecti facti erant secundum electionem quae tibi obscura esse dixisti, nec ego adhuc sine calilatebat in præscientia Dei. Ad hoc enim addidit gine intelligo. Atque utinam præsens de me ista propter patres ; quia id quod patribus promissum quæsiisses : in eo quippe sensu, quem mihi in his est oportebat impleri, sicut circa quem Epistolæ ad verbis habere videor, adhibenda est quædam proRomanos ait: Dico enim Christum ministrum fuisse

nuntiatio in vultu et modo vocis, qui exprimi litcircumcisionis propter veritatem Dei, ad confirman

teris non potest, nt ex aliqua parte aperiatur;quod dus promissiones patrum. Gentes autem super mise ideo fit obscurius, quia non recte, sicut existimo, ricordia glorificare Deum (Rom. xv, 8, 9). Secundum pronontiatur. Quod enim scriptum est, Ne tetigeriistam misericordiam dictum est, inimici propter vos:

tis, ne gustaveritis, ne attaminaveritis ; tanquam quod et supra dixerat, Illorum delicto salus Gentibus. præceptum putatur Apostoli, nescio quid tangere,

21. Cum autem dixisset, secundum electionem di. gustare, attaminare probibentis. Contra est autem, lecti propter patres, addidit, Sine pænitentia enim si tamen in tanta obscuritate ista non fallor. Per sunt dona et vocalio Dei. Vides certe illos significari,

irrisionem quippe verba posuit eorum, a quibus qui pertinent ad numerum prædestinatorum. De eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes quibus alio loco dicit,Scimus quia diligentibus Deurn

cibos secundum culturam Angelorum, atque ita de omnia cooperantur in bonum, his qui secunduin hoc mundo decernentes, dicunt, Ne tetigeritis, ne propositum vocali sunt 1. Multi enim sunt vocati, gustaveritis, ne attaminaveritis ; cum sint omnia pauci vero electi (Malth. xxn1, 14) : qui vero electi, munda mundis (T'il. 1, 15), et omnis creatura Dei ipsi sunt secundum propositum vocati ; in quibus bona sit (I Tim. 1v, 4) : quod in alio loco ipse eviDei procul dubio præscientia falli non potest. Hos

denter commendat. præscivit el prædestinavit conformes imaginis Filii 24. Totam ergo ipsius sententiæ circumstantiam sui, ut sit ipse primogenitus in mullis fratribus. videamus: ita enim Apostoli intentione perspecta, Quos autem prædestinavil, illos el vocavit. Hæc vo sensum ejus, quantum valemus, fortasse tenebicatio est secundum propositum; hæc est sine peni mus. Quibus enim ista scribit, metuebat eos seduci tentia. Quos autem vocavit, illos el justificavit : umbris rerum, dulci nomine scientiæ, et averti a quos autem justificavit, illos et glorificavit. Si Deus luce veritatis quæ est in Christo Jesu Domino nostro. pro nobis, quis contra nos (Rom. V, 28-31) ? Hanc autem sub nomine sapientiæ vel scientiæ cu

22. Non suntin ista vocatione, qui in fide quæ per ram vanarum superfluarumve observationum, et dilectionem operatur (Galat. v, 6), etiamsi aliquan de superstitione gentilitatis, maximeque ab eis qui tum ambulant, non perseverant usque in finem. Et Philosophi sunt nuncupati, et a Judaismo, cavenutique potuerunt rapi, ne malitia mutaret intellec dam esse cernebat, uti erant umbræ futurorum retum eorum (Sap. iv, 11), si ad illam prædestinatio movendæ, quoniam lumen earum jam Christus nem et vocationem, quæ secundum propositum et advenerat. Cum ergo commemorasset et commensine poenitentia est, pertinerent. At ne quisquam dasset quantum certamen pro eis haberet, et pro præsumptor ita de occultis judicet alienis, ut dicat, his qui Laodiceæ fuerant, et quicumque non videIdeo non rapti sunt ex hac vita, antequam essent rant faciem ejus in carne, ut cordibus consolarenfidei desertores, quia in eadem vita non fideliter tur copulati in charitate, et in omnibus divitiis ple. ambulabant, et hac in eorum cordibus noverat Do. nitudinis intellectus, ad cognoscendum mysterium minus, quamvis hominibus aliter appareret : quid Dei, quod est Christus, in quo sunt omnes thesauri dicturus est de infantulis parvulis, qui plerique sapientiæ et scientiæ absconditi ; Hoc dico, inquit, accepto in illa ætate christianæ gratiæ Sacramento, ut nemo vos circumveniat in veri simili sermone : cum sine dubio pertinerent ad vitam æternam re quia veritatis amore ducebantur, veri similitudignumque cælorum, si continuo ex hac vita emi nem illis timuit, ne deciperentur. Et ideo commen. grarent, sinuntur crescere, et nonnulli etiam apos davit in Christo quod dulcissimum habebant thetatæ fiunt ? Unde, nisi quia non pertinent ad illam saurum, scilicet sapientiæ et scientiæ, cujus nomine prædestinationem, et secundum propositum ac sine et promissione induci poterant in errorem. pænitentia vocationem ? Cur autem ad eam alii per 25. Nam etsi corpore, inquit, absens sum, spiritu tineant, alii non pertineant, occulta causa esse po vobiscum sum : gaudens, el videns vestram ordinatest, injusta esse non potest. Numquid enim iniqui- tionem, et id quod deest fidei vestræ in Christo. Ideo tas apud Deum ? Absit (Rom. 1x, 14). Nam et hoc illis timebat, quoniam quid eis adhuc deessel, viad illam pertinet altitudinem judiciorum, quam mi debat. Sicut ergo accepistis, inquit, Jesum Christum rans tanquam expavit Apostolus. Ideo quippe illa Dominum nostrum, in ipso ambulate ; radicali et judicia vocat, ne quisquam talia fieri putet, sive superædificati in ipso, et confirmati in fide, sicut · Excusi post vocati sunt, addunt sancti , quæ vox

et didicistis, abundantes in ea gratiarum actione. abest ab omnibus Mss. et a græco textu Apostoli, Vult eos fide nutriri, ut capaces fiant participaudo

[ocr errors][merged small]

rum thesaurorum sapientiæ et scientiæ, qui sunt ergo vos, inquit, judicet in cibo, aut in polu, aut in absconditi in Christo ; ne antequam sint ad hæc parte diei fesli,aut neomeniæ,aut sabbatorum;quod idonei, veri simili sermone capiantur, et a veritatis est umbra futurorum : hoc propter Judaismum. itinere devient. Deinde apertius, quid eis timeat os. Deinde sequitur propter superstitiones Gentilium, tendens: Videte, inquit, ne quis vos decipiat per phi. Corpus autem Christi, inquit, nemo vos convincat : losophiam, et inanem seductionen, secundum tradi- turpe est, inquit, et nimisincongruum, el a generotion em hominum, secundum elementamundi, et non sitate vestræ libertatis alienum, ut cum sitis corpus secundum Christum:quia in ipso habitat omnis ple- Christi, seducamini umbris, et convinci videamini nitudo divinitatis corporaliter. Ideo corporaliter veluti peccantes, si hæcobservare negligitis. Corpus dixit, quia illi umbratiliter seducebant ; translato ergo Christi, nemo vos convincat volens in humiliverbo usus, sicut etiam umbræ nomen in his rebus tate cordis. Hoc si per verbum græcum diceretur, non est utique verbum proprium, sed quadam simi- etiam in latina consuetudine populari sonaret usilitudinis ratione translatum. Et estis in illo, inquit, tatius. Sic enim et vulgo dicitur qui divitem affectat, repleti, qui est caput omnis principatus et potesta- thelodives, et qui sapientem, thelosapiens, etcætera tis. Per principatus enim et potestates superstitio hujusmodi: ergo et hic thelohumilis, quod plenius Gentilium vel Philosophi seducebant, prædicantes dicitur thelohumilis, id est, volens humilis, affecillam quam vocant theologiam per elementa hujus tans humilitatem ; quod intelligitur, volens videri mundi.Caput autem omnium Christum, principium humilis, affectans humilitatem. Hoc enim talibus omnium voluit intelligi, sicut ipse, cum ei dictum observationibus agitur, ut cor hominis velut reliesset, Tu quis es ? respondit: Principium, qui et lo- gione humile reddatur. Addidit autem et culturum quor vobis (Joan. viii, 25). Omnia enim per ipsum Angelorum, vel sicut vestri codices habent, relifacta sunt, et sine ipso factum est nihil (Id. 1, 3). gionem Angelorum, quæ græce Oproxeiu dicitur ; Mirabiliter autem vult eos esse horum velut mira- Angelos volens intelligi Principatus, quos elemenbilium contemptores, cum eos ostendit corpus fac- torum mundi hujus præpositos, in his observatiotos illius capitis, dicendo : Et estis in illo repleti, nibus colendos esse arbitrantur. qui est capul omnis principalus et potestatis.

28. Nemo ergo vos, inquit, convincatcum sitis cor26. Hincjam ne umbris Judaismi seducantur, ad- pus Christi, volens videri humilis corde in cultura jungit : In quo etiam circumcisi estis, circumcisione Angelorum, quæ non vidit inculcans (a) : vel, sicut non manufacta in exspoliatione corporis carnis, vel, quidam codices habent, quæ vidit inculcans. Aut sicut aliqui habent, in exspoliatione corporis pecca- enim sic dicere voluit,quæ non vidit inculcans: quia torum carnis, in circumcisione Christi; consepultiei homines ista suspicionibus et opinionibus agunt; in Baptismo, in quo et consurrexistis per fidem ope- non quod viderint ista esse facienda. Autcerte, quæ rationis Dei, qui suscitavit illum a mortuis. Vide que- vidit inculcans : id est magna existimans, quia vidit madmodum et hic corpus Christi eos ostendit, utista ea quibusdam locis observari alibi ab hominibus contemnant, cohærentes tanto capiti suo, mediatori quorum auctoritati haberet fidem etiam ratione non Dei et hominum Christo Jesu, et nullum falsum vel reddita; et ideo sibi magnus videtur, quia ei contigit invalidum medium per quod Deo cohæreant, requi- quorumdam sacrorum videre secreta. Sed plenior rentes. El vos, inquit, cum essetis mortui in delictis et sensus est, quæ non vidit inculcans, frustra inflatus præputio carnis vestræ ; præputium vocavit quod mente carnis suæ. Mirabiliter ibi eum dixit inflatum significatur præputio, hoc est delicta carnalia quibus mente carnis suæ, ubi thelobumilem supra dixerat: exspoliandi sumus : vivificavit, inquit, cum illo, fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa donans vobis omnia delicta, delens quod adversus nos humilitate magis infletur, quam si apertius supererat chirographum in decretis,quod erat contrarium biret. Et non tenens, inquit, caput, quod vult Chrisnobis;quia reos Lex faciebat, quæ subintraverat ut tum intelligi, ex quo omne corpus compactum et conabundaret delictum. Tollens, inquit, illud de medio nexum, subministratum et copulatum crescit in et affigens illud cruci, exuens se carne, principatus incrementum Dei. Si ergo mortui estis cum Christo et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eos ab elementis hujus mundi :quid adhuc velul vivenin semetipso: non utique bonos, sed malos principa- tes de hoc mundo decernitis 9 tus et malas potestates, diabolicas scilicet et dæmo- 29. His dictisinserit verba eorum qui decernunt de niacas exemplavit(a); id est,exemplum de illis dedit, hoc mundo per has observationes quasi rationabiut quemadmodum ipse se exuit carne, sic suos les, affectata vanitate humilitatis inflati: Neletigeriostenderet exuendos carnalibus vitiis, per quæ illi tis, ne gustaveritis, ne atlaminaveritis. Recolamus eis dominabantur.

quod dictum est superius, ut hoc intelligamus. Non 27.Jam hic diligenter attende quamadmodum in- vult enim eos in his observationibus judicari, ubi diferat propter quod cuncta ista commemoravimus. citur, Ne tetigerilis, ne gustaverilis, ne altaminaveNemoergo vos, inquit, judicet in cibo: tanquam pro- rilis : quæ sunt omnia, inquit, in corruptionem per pterea omnia illa dixerit, quia isti per hujusmodiob- abusionem.Omnia hæc, inquit, magis ad corruptioservationes seducebantur a veritate, qua liberi fie- nem valent, cum superstitiose ab eis abstinetur, ut bant; de qua dictum est in Evangelio, El veritas libe- eis homo abutatur, id est, non eis utatur secundum rabit vos (Id. vin, 32), id est, liberos faciet. Nemo præcepta et doctrinas hominum. Hoc planum est; *(a) Edeigmatisen.

(a) Embaleuôn.

sed quod sequitur multum requiris : Quæ sunt qui. enim corpus ipsum erat, in quo resurrexit. Quid hoc dem rationem habentia sapientiæ in observatione, et ad rem ? Nam illud utique ipsum corpus erat in humilitate cordis, et vexatione corporis; vel, sicut alii quo in monte transfiguratus est ; et ipsum erat juinterpretati sunt, ad non parcendum corpori,non in venis in quo natus est : et tamen si quis eum rehonore aliquo ad saturitatem carnis.Cur,inquis, hæc pente juvenem vidisset, qui nonnisi infantulum dicit rationem habere sapientiæ,quæ ita reprehendit? nosset, non utique agnosceret. An vero ad linea.

30. Dicam, quod et ipse in Scripturis potes adver menta mutanda non potest celeriter Dei potestas, tere,sæpe sapientiam positam etiam in sedibus mun quod potest per annorum moras hominis ætas ? di hujus, quam dicit expressius sapientiam hujus 32. Quod autem Mariæ dixit, Noli me tangere, nonmundi.Nec moveat quod hic non addidit, Mundi.Non dum enim ascendi ad Patrem (Joan. XX, 17), nihil enim et alio loco, cum ait, Ubi sapiens? ubi scriba (I aliud meintellexisse noveris,quam tu.Ita enim sigoiCor. 1, 20) ? addidit, Hujus mundi; ut diceret, Ubi ficare voluit tactum spiritualem, id est, accessum sapiens bujus mundi:et tamen hoc intelligitur. Sic fidei se requirere, qua creditur eum excelsum esse et ista ratio sapientiæ. Nihil enim ab eis dicitur in cum Patre. Et quod ab illis duobus in fractione panis hujusmodi superstitiosis observationibus, ubi non est agnitus (Luc. XXIV, 30, 31), Sacramentum esse mundi hujus elementorum naturarumque rerum, quod ^ nos in agnitionem suam congregat, nullus ratio quædam sapientiæ reddi videatur. Nam etcum debet ambigere. dicit, Cavete ne quis vos decipiat per philosophiam; 33. De verbis Simeonis, ubi ait Virgini matri Dominon ait, Hujus mundi:et quid est philosophia latine, ni, Et tuam ipsius animam pertransibit framea,in alia nisi studium sapientiæ ? Sunt ergo, inquit, ista ra epistola cujus exemplum etiam modo misi, dixi quid tionem quidem habentia sapientiæ, id est, de quibus mihi videatur; quod etiam tibi inter cætera visum est. aliqua ratio reddatur, secundum elementa mundi Et quod adjunxit, Ut denudenlur multorum cordium hujus, et principatus ac potestates. In observatione cogitationes (ld. 11,35), hoc intelligendum puto, quia et humilitate cordis:id enim agunt ista, ut supers per Domini passionem, etinsidiæ Judæorum, et dititionis vitio cor humilietur. Ad non parcendum cor: scipulorum infirmitas patuit. Tribulationem igitur, pori : dum fraudatur istis escis quibus compellitur gladii nomine significataın esse, credibile est, quo abstinere. Non in honore aliquo ad saturitatem car materna anima vulnerata est doloris affectu.Ipse fuit nis : non quod honoratius illo magis quam illo gladius in ore persecutorum, de quibus in Psalmodicibo caro saturetur,cum ad ejus necessitatem non citur: Et gladius in ore eorum (Psal. Lvi, 8). Ipsi pertineat nisi quolibet valetudini apto alimento enim erant filii hominum,quorum dentes arma etsa. refici atque fulciri.

gittæ, et lingua eorum gladius acutus (Psal. Lv1, 5). CAPUT III.-31. De Evangelio.inquisitio tua solet Nam et ferrum quod pertransiit animam Joseph, pro multos movere,quomodo Dominus postresurrectio dura tribulatione positum mihi videtur : aperte nem, cum in eodem corpore surrexerit ', a quibus, quippe dicitur, Ferrum pertransiit animam ejus,dodam qui eum noverant, utriusque sexus hominibus, nec veniret verbum ejus; id est, tamdiu fuitio dura et agaitus non sit, et agnitus sit. Ubi primum quæri tribulatione, donec fieretquod prædixit. Hinc enim solet utrum in ejus corpore, an potius in illorum magnus est habitus, et ab illa tribulatione liberatus. oculis aliquid factum sit quo non posset agnosci. Sed ne humanæ sapientiæ tribueretur, quod venit Cum enim legitur, Tenebantur oculi eorum ne agnos. verbum ejus, id est, factum est quod prædixit, more cerent eum (Luc. XXIV, 16); impedimentum quod suo Scriptura sancta Deo inde dat gloriam, et contidam agnoscendi videtur in luminibus factum esse nuo subjungit: Eloquium Domini ignivit eum (Psal. cernentium : cum vero aperte alibi dicitur, Appa civ, 18, 19). ruit eis in alia effigie (Marc. vi, 12), utique in ipso 34. Ut potui non defui interrogationibus tuis adju. corpore cujus alia erat effigies, aliquid factum tus orationibus tuis, et ipsis quas misisti, disputatiofuisse, quo impedimento tenerentur, id est, moram nibus tuis. Cum enim interrogando disputas, et quæagnoscendi paterentur oculi illorum. Sed ego mi ris acriter et doces humiliter. Utile est autem ut de ror,cum duo sintin corpore quibuscujusque species obscuritatibus divinarum Scripturarum, quas exeragnoscatur, lineamenta et color, cur ante resurrec citationis nostræ causa Deus esse voluit, multæ invetionem, quodin monteita transfiguratus est ut fieret niantur sententiæ,cum aliud alii videtur, quæ tamen et vultus ejus splendidissimus sicut sol (Matth.xvii, omnes sanæ fidei doctrinæque concordent. Dabis 2), neminem movet eum usque ad tantam excellen sane veniam stilo meo multum festinanti, ut jam in tiam fulgoris etlucis colorem sui corporis mutare po naviconstituto occurrerem perlatori. Filium autem tuisse ; et post resurrectionem movet aliquatenus nostrum Paulinum, in Christi charitate dulcissimum, lineamenta mutata esse, ut non posset agnosci, et in hac potius epistola resaluto , et paucis ut festinus rursum eadem potentiæ facultate, sicut tunc pristi. exhortor, ut misericordiæ Dominiquisciens dare aunum colorem, sic et post resurrectionem pristina li xilium de tribulatione, eum turbulentissima tempesneamenta revocasse. Nam et illi tres discipuli, ante tate misitin portum, quo tu pelago tranquilliore perquorum oculos in monte transfiguratus est, non eum measti,ipsi marinæ tranquillitati minime credens,et agnoscerent, si ad eos talis aliunde venisset: sed quia qui ejus rudimentis excipiendis atque nutriendis te cum illo erant, ipsum esse certissime retinebant. At

· Bad. Am. et Er., quo nos, quibus suffragantur Mss.

quatuor Vatic. et e nostris totidem. Sic juxta omnes editos. lo B., surrezil. M.

* Mss. aliquot, recognosco.

dedit, gratias agas quantas potest, et omnia ejus ossa feliciores dextera Altissimi,dominæ honore dignissidicant: Domine, quis similis tibi (Psal. XXXIV, 10)? mæet præstantissimæ filiæ. Pignora Sanctitatis vesNon enim uberiore fructu legit vel audit me docen træ,præcipue ipsam sanctitate præcipuam, debito tem ac disserentem, vel quibuslibet exhortationibus vestris meritis officio, dilectione Domini salutamus. accendentem, quam inspicit te viventem. Resalutant Velationis apophoretum 1(a) gratissime accepimus. sanctam et sincerissimam Benignitatem tuam con

EPISTOLA CLI' (6). servi mei qui mecum sunt. Condiaconus autem nos Cæciliano significat sui erga illum animi studium, ter Peregrinus, ex quoa me profectus est cum sancto veteremque amicitiam nihil imminutam esse : fratre nostro Urbano, quando episcopatus sarcinam haudquaquam enim suspicari conscium ipsum subire perrexit, nondum remeavit Hipponem : sal fuisse impiæ crudelisque perfidiæ a viro præpotenvos eos tamen in nomine Christi, et litteris eorum et ti (Marino comite) perpetratæ in cæde duorum fama nuntiante cognoscimus. Compresbyterum fratrum, quorum alter (Marcellinus tribunus) Paulinum, et omnes qui tua præsentia in Domino integerrimis erat moribus præditus, et omnium perfruuntur, germano salutamus affectu.

christianarum virtutum splendore ornatissimus. EPISTOLA CL" (a).

Domino merito illustri, et debito a me honore diAugustinus Probæ el Julianæ nobilibus viduis gra gnissimo filio CÆCILIANO, AUGUSTINUS, in Domino

tulatur de plia earum Demetriade,quæ virginitatis salutem. velum acceperat; agens gratias pro munusculo 1. Querela de me apud te litteris tuis indita tanto misso.

est mihi gratior, quanto plenior charitatis. Si ergo Dominarum honore dignissimis, merito illustribus quod tacui purgare coner,quid canabor aliud quam et præstantissimis filiabus PROBæ et JULIANÆ, Au

ostendere te non habuisse causam qua mihi succenGUSTINUS, in Domino salutem.

sere deberes ? Sed cum id in te magis diligam,quod Implestis gaudio cor nostrum, tanto jucundius de mea reticentia es dignatus oftendi, quam inter quanto charius, tanto gratius quanto citius. Vestræ tuas curas nihil momenti habere credideram; caunamque stirpis sanctimoniam virginalem, quoniam sam meam deseram, si me purgare contendero. Si quacumqueinnotuistis,ac per hoc ubique, famacele enim indignari non debuisti, quia non ad te scripseberrima prædicat, velocissimum volatum ejus fide rim; nihil me pendis, qui loquarne an taceam inliore atque certiore litterarum nuntio prævenistis, et

differenter feras. Porro quia me tacuisse moleste prius nos fecistis exsultare de cognito tam excellenti

tulisti, indignatio ista, indignatio non est. Non itabono,quam dubitare de audito. Qui verbis explicet, que tam doleo menon præbuisse,quam gaudeo te qui digno præconio prosequatur, quantum incom

nostrum desiderasse sermonem. Nam veterem ami. parabiliter gloriosius atque fructuosius habeat ex ve cum, et quod abs te taceri, sed a nobis oportet stro sanguine feminas virgines Christus, quam viros

agnosci, talem ac tantum virum in'peregrinis posi. consules mundus ? nam volumina temporum, si tum, curisque publicis laborantem, quod memoriæ magnum atque præclarum est nominis dignitate si fuerim, honori mihi est,non memori.Ignosce igitur goare ; quanto est majus atque præclarius cordis agenti gratias quod me indignum non putasti cui et corporis integritate transcendere ! Magis itaque succenseres tacenti. Nunc enim inter tot et tanta gaudeat puella nobilis genere, nobilior sanctitate,

negotia, non tua, sed publica, id est omnium, non quod sit per divinum consortium præcipuam in cæ

solum onerosas non esse, verum etiam gratas esse lis consecutura sublimitatem, quam si esset per

posse litteras meas credidi benevolentiæ tuæ, qua humanum connubium prolem propagatura subli

exellentiam viacis. mem. Generosius quippe elegit Aniciana posteritas

2. Cum enim accepissem mihi a fratribus epistotam illustrem familiam beare nuptias nesciendo, lam missam sancti et præcipuis meritis venerandi quam multiplicare pariendo, etin carne jam imitari papæ Innocentii, quam per tuam Præstantiam ad vitam Angelorum, quam ex carne adhuc numerum me dalam certis declaratur indiciis ; ideo nullam augere mortalium. Hæc est uberior fecundiorque tuam paginam simul advectam esse pulaveram felicitas, non ventre gravescere,sed mente grandes. quod scribendiet rescribendicura nolueris, graviocere; non non lactescere pectore, sed corde candes ribus rebus occupatus, obstringi. Nam utique concere; non visceribus terram,sed cælum orationibus sentaneum videbatur ut qui mihi sancti viri scripta. parturire.Dominarum honore dignissimæ filiæ,per dignatus es mittere, ea sumerem adjuncta cum fruamini in illa quod defuit vobis ; perseveret us tuis. Hinc ergo statueram non esse oneri litteras que in finem, adhærens conjugio quod non habet meas animo tuo, nisi esset necesse commendandi finem. Imitentur eam multæ famulæ dominam, 1 Mss. plerique, apopheretum. ignobiles, nobilem fragiliter excelsæ excelsius hu (a) Hoc nomine significatur solemne aliquod munus.« In

« magnis votis, ait Ambrosius Comment.in Ephes.3, maxi. milem; virgines quæ sibi optant Aniciorum clarita

« ma dantur apophoreta. » Turnebus sic dicta putat mutem,eligant sanctitatem. Nlud enim quantalibet cu nera quæ darentur convivis, ut ea domum referrent; piditate quando assequentur? hoc autem si plene

quem in morem respiciens etiam Ambrosius, sic exor

ditur exhortationem ad virgines : « Qui ad convivium cupierint, mox habebunt. Protegat vos incolumes et magnum invitantur, apophoreta secum referre con

sueverunt, • etc. • Contulimus hanc cum a. bg. bl. bn. c. cc. ff.g.gv. n. Recognita ad Vaticanum exemplar, in quo solo rer. s. sb. duobus t. quator v, et cum Am. Bad. Er. Lov. perta est.

(a) Alias 179 : quæ autem 150 erat, nunc 242. Scripta (6) Alias 259 : quæ autem 151 erat, nunc 3. Scripta sub finem an. 413, aut init. 414.

exeunte an 413, aut ineunte 414,

alicujus gratia, cui hoc negare non possem inter dunt ista qui nesciunt quomodo, et quoties, et quæ cessionis officio ; quæ solet nostra esse omnibus nobis dixeris, cum anxia cura perageremus ut quanconcedendi consuetudo, et quædam, etiam impor to tibi familiariusinhærebat,quanto ad eum crebrius tuna, non tamen improbanda, professio. Itaque ventitabas, quanto sæpius cum solo colloquebaris, feci : nam amicum meum commendavi benignitati tanto magis curaret existimationem tuam; ne bis qui tuæ ; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente tui dicebantur inimici talem exitum daret, ut nihil gratias, quas et ipse ago.

cum illo aliud egisse putareris. Quod quidem nec 3. Si quid autem de te mali existimarem, præser ego credo, nec fratres mei quite in loquelis audietim in ea causa (a) quam etiam non expressam, ta runt, et auditu atque omni nutu viderunt signa bemen mihi tua epistola redolebat ; absit ut ad te tale nigni pectoris tui. Sed, obsecro te, ignosce credenaliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam tibus : homines enim sunt, et in animis hominum beneficium postularem. Autenim conticesrerem,ob tantæ latebræ sunt, et tanti recessus, ut omnes susservans tempus ubi te possem habere præsentem; piciosi cum merito culpentur,etia mlaudariarbitrenaut si litteris agendum putarem, illud potius age tur se debere, quod cauti sint. Causæ stabant; ab rem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix pos uno eorum quos teneri ille repente præceperat,gra. ses. Nam ideo post illius impiam crudelem que per vissimam te passum fuisse injuriam noveramus. fidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam Frater quoque ejus, in quo Ecclesiam maxime persollicitudinem frustra vehementerinstitimus,ne illo secutus est, nescio quid duriter quasi proferens tibi cor nostrum dolore percelleret,suam vero conscien respondisse dicebatur. Putabantur tibi ambo esse tiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Car suspecti. Postulaticum abiissent, te illic remanente, thagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot et cum illo secretius, ut ferebatur, loquente, subito ac tanti qui ejus intra ecclesiam gladium formida jussi sunt detineri. Amicitiam vestram non recentem bant, violentis fletibus et gemitibus me tenerent, sed veterem, homines loquebantur.Famam confirputantes meam sibi aliquid posse prodesse præsen mabat tanta conjunctio, et tam assidua solius cum liam, ut quem satis digne pro ejus anima objurga solo sermocinatio. Potestas illius magna tunc erat. re non possem, pro illorum corporibus etiam roga Calumniæ facilitas radiabat. Non erat grande negore compellerer. Quam tamen eorum corporalem sa tium procurari aliquem, qui diceret quod salute lutem satis parietes ecclesiæ muniebant.Ego autem promissa dicendum ille mandasset. Omnia in temduris coarctabar augustiis, quod neque ille me pa poreiste suffragabantur, ut etiam uno teste,tanquam teretur, qualem oporteret; et insuper facere cogerer invidioso et credibili crimine, sine jubentis disquod non deceret. Dolebam etiam graviter vicem ve crimine quilibet de medio tolleretur. nerabilis coepiscopi mei tanlæ rectoris Ecclesiæ,ad 5. Nos interea, quoniam rumor erat quod ecclesiacujus pertinere dicebatur officium, post hominis tam stica manus posset eos eripere, falsis promissioninefariam fallaciam adhuc se præbere humilem, quo bus ludebamur; ut illo non solum quasi volente, cæteris parceretur. Fateor; cum tantum malum sed etiam instante, pro eis ad Comitatum episcopus nullo pectoris robore potuissem tolerare, discessi. mitteretur, ea pollicitatione interposita episcopali

4. Hæcessetet nunc silentii mei causa apud te,quæ bus auribus, quod donec aliquid pro eis illic agefuit tunc discessionis meæ, si te apud illum egisse retur, nullum causæ illorum excitaretur examen. crederem, ut tam nefarias ulciscereturinjurias.Cre Postremo pridie quam ferirentur, venit ad nos (a) Loquitur de causa Marcellini, qui, uti Hieronymus

Præstantia tua ; spem dedisti, qualem nunquam versus finem lib. 3 adversus Pelagianos scribit, « sub in antea dederas, quod eos tibi posset concedere pro« vidia tyrannidis Heraclianæ ab hæreticis innocens cæa sus est : Sive quem, teste Orosio in lib 7, c. 42, « Ma

fecturo, cum illi graviter prudenterque dixisses, to« rinus comes apud Carthaginem (incertum est zelo sti. tum quod tecum tam assidue familiarius secretius« mulatus an auro corruptus) occidit : » impellentibus que loqueretur, non te honorare potius quam graprocul dubio Donatistis, quorum odium incurrerat integerrimus judex sententia adversus ipsos dicta in Car vare, ' atque ad id valere, quod communicato et thaginensi collatione ; quam sententiam videlicet dum pertractato inter vos mortis eorum consilio, nemo imperatorum decreto roborandam curat, mortem ipsius moliuntur hæretici hacce oblata occasione. Heraclianus

dubitaret quid post hæc omnia sequeretur. Quæ Africæ comes deficiens ab Honorio, navigavit in Italiam cum te dixisse nobis indicares, inter narrandum cum ingenti classe, anno Christi 413 :qui ad Urbem deposito exercitu contendens, Marini comitis occursu ad

namque tendens in eum locum ubi celebrantur saUtriculum superatus fugam arripuit, rediitque Cartha cramenta fidelium, stupentibus nobis ita jurasti te ginem ; ubi captus demum, et capite punitus fuit. Tum ista dixisse, ut non solum tunc, verum etiam nunc vero perduellionis socios in Africa persequente Marino, comprehenditur Marcellinus una cum suo fratre et securi post tam horrendum inopinatum exitum, cum tuos percutitur, falso insimulatus Heracliano favisse, uti satis omnes nutus recolo, nimis mihi impudens videar, intelligitur ex Hieronymo supra laudato, nec non istis Augustini verbis hic, n. 4 : « Omnia in tempore isto suf

si de le aliquid malicredam. Quibus tuis verbis sic « fragabantur, ut etiam uno teste, tanquam invidioso eum permotum fuisse dicebas, quod velut familia« et credibili crimine, sine jubentis discrimine quilibet

re viaticum tibi eorum donaturus esset salutem. « de medio tolleretur. » Cæterum Marinus continuo revocatus ex Africa, munere omni exutus fuit et vitam

6. Unde testor Dilectioni tuæ, postero die, quo ilprivatam inglorie agere jussus est, ex Orosio. Contra vero sex ab Honorio data est die 30 aug.an, 414,præcipiens ut

lius parturitionis nefarius fetus est ortus,cum esset quæ a notione et sollicitudine Marcellini spectabilis me

nobis repente nuntiatum illos e carcere ad eum judia moriæ viri contra Donatistas gesta sunt, perpetuam ba cem ductos, quanquam perturbati fuerimus, tamen « beant firmitatem : » in lib. 16 Cod. Theod., tit. 5 de Hæreticis, leg. 55.

Lov., Loqueremur,non te honorari potius quam gravari.

[ocr errors]

1

« PredošláPokračovať »