Obrázky na stránke
PDF
ePub

baptizabimini, siue dicatur incipietis baptizari, ad rem nihil interest; nam in quibuscumque codicibus inueniuntur baptizabitis aut incipietis baptizare, mendosi sunt: qui ex graecis facillime conuincuntur. si autem dicimus aqua non fuisse baptizatos, metuendum est, ne grauiter in eis 5 erremus, ne demus hominibus auctoritatem contemnendi baptismum, quem usque adeo non contemnendum ipsa apostolica disciplina commendat, ut Cornelius centurio et hi qui cum illo erant etiam accepto spiritu sancto fuerint baptizati.

Sicut antiqui iusti si non circumciderentur, non erat eis 10 peccatum, postea uero quam iussit deus, ut circumcideretur Abraham eiusque posteritas, iam, si non fieret, graue peccatum fuit: sic etiam antequam dominus Christus in ecclesia sua sacramentum noui testamenti pro circumcisione carnis sanctum baptismum dedit et apertissime dixit: si quis non renatu s 15 fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum, iam non debemus quaerere, quando quisque fuerit baptizatus, sed quoscumque legimus in corpore Christi, quod est ecclesia, pertinere ad regnum caelorum, non nisi baptizatos intellegere debemus, nisi forte quos angustia 20 passionis inuenit et nolentes negare Christum, antequam baptizarentur, occisi sunt; quibus ipsa passio pro baptismo deputata est. sed numquid hoc possumus de apostolis dicere, qui usque adeo largum tempus habuerunt, quo baptizarentur, ut alios etiam baptizauerint? sed non omnia, quae facta sunt, 25 etiam scripta inueniuntur, uerum tamen facta esse ex ceteris documentis probatur. scriptum est, quando baptizatus est apostolus Paulus, et scriptum non est, quando baptizati sunt

8 cf. Act. 10, 48

15 Io. 3,

5

27 cf. Act. 9, 18

bi

2 inuenitur v 3 baptizatis (bi add. m. 2) P 4 qui PVv: quia A grecis Av conuincontur A dicimus Av: dicis V 5 meduendum A 6 ne demus) et ne d. v 7 contempnendum A 9 etiam Vo: etiam iam A fuerant v 12 eius" (q. add. m. 2) A

21 negare] necare A 24 adeo] adeam (ma del. m. 2) A 26 tamen] etiam v 27 probatur Vo: probantur A 28 sunt) sint v

apostoli alii; uerum tamen etiam ipsos baptizatos intellegere debemus, quemadmodum scriptum est, quando baptizatae sunt plebes ecclesiarum in Hierusalem et in Samaria; quando autem baptizatae sint aliae plebes gentium, quibus apostoli 5 epistulas miserunt, non est utique scriptum, et tamen etiam ipsas minime dubitamus propter illam domini sententiam: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum.

Vtrumque autem de domino scriptum est, et quia bapti10 za bat plus quam Iohannes, et quia ipse non bapti

zabat, sed discipuli eius, ut intellegeremus et ipsum quidem baptizasse praesentia maiestatis, non tamen ipsum baptizasse manibus. ipsius enim erat baptismi sacramentum,

ad discipulos autem baptizandi ministerium pertinebat. tunc 15 ergo, quando dicit Iohannes euangelista in euangelio suo:

post haec exiit Iesus et discipuli eius in Iudaeam terram et illic morabatur cum eis et baptizabat, tunc paulo post de ipso loquens ait: ut ergo cognouit

Iesus, quod audierunt pharisa ei, quod Iesus plu20 res discipulos haberet et baptizaret plures quam

Iohannes — quamquam Iesus ipse non baptizaret, sed discipuli eius - reliquit Iudaeam terram et abiit iterum in Galilaeam: tunc ergo, quando ab Hiero

solymis exiit cum discipulis suis in Iudaeam et illic mora25 batur cum eis, baptizabat non per se ipsum, sed per discipulos

suos, quos intellegimus iam fuisse baptizatos siue baptismo Iohannis, sicut nonnulli arbitrantur, siue, quod magis credibile est, baptismo Christi. neque enim ministerium baptizandi defugeret, ut haberet baptizatos seruos, per quos ceteros baptizaret, qui non defugit memorabilis illius humilitatis ministerium, quando eis lauit pedes et petenti Petro, ut non tantum pedes, uerum etiam manus et caput ei lauaret, respondit: qui lotus est, non indiget, nisi ut pedes lauet, 5 sed est mundus totus; ubi intellegitur, quod iam Petrus fuerat baptizatus.

7 Io. 3, 5

16 Io. 3, 22

3 cf. Act. 2, 41 et 8, 12 18 Io. 4, 1-3

1 alii apostoli APV 3 sunt PVO: sint A hierusalem (om. in) v 6 ipsas MV: ipsas baptizatas Av 10 iohannis a ipse non PVo: non ipse A 11 ut Pit: ut et AP' 13 manibus V: manibus suis Av 15 quando P’V: om. APL iohannis A 17 terram] suam v 18 ipso V: illo Av 19 quod aud. V: quia a. Av audierant Av 20 discipulus A baptizare v quam Iohannes

22 reliquid V 23 galileam Av quando quando (corr. m. 1) V 28 enim] enim ei v

om. V

[EX LIBRO DE CIVITATE DEI XIIII INTER CETERA ET AD LOCVM. QVOD SVPERBIS VEL OCCVLTE PECCANTIBVS VTILE SIT CADERE IN ALIQVOD APERTVM MANIFESTVMQVE

PECCATUM.

10

241 Manifesto ergo apertoque peccato, ubi factum est quod deus

fieri prohibuerat, diabolus hominem non cepisset, ni iam ille sibi ipsi placere coepisset. hinc enim et delectauit quod dictum est: eritis sicut di. quod melius esse possent summo 15 ueroque principio cohaerendo per oboedientiam, non suum sibi exsistendo principium per superbiam. di enim creati non sua ueritate, sed dei ueri participatione sunt di. plus autem appetendo minus est qui, dum sibi sufficere delegit, ab illo qui ei uere sufficit defecit. illud itaque malum, quo, cum sibi 20 homo placet, tamquam sit et ipse lumen, auertitur ab eo lumine, quod ei si placeat et ipse fit lumen illud, inquam, malum praecessit in abdito, ut sequeretur hoc malum, quod

5 Io. 13, 10

15 Gen. 3, 5

1 defugeret AV: defuerat v 2 difugit v memorabile v 4 capud A 6 totus mundus o 8 cap. CCXXIIII A CCXLI P CCXLII Gv; deest in MV inter-locum A: om. GPU 10 aliquod) aliquo A apertum] aptum A 13 homine A coepisset AP ni A: nisi GPv sibi ille Go 14 ipsi] ipse Gv 15 di] di A dii GPU possent] possit Go 16 coberendo AGO 17 per superbiam di A: per superbiendi Gsuperbiendo G?! p supbiä quando GS enim] om. Gv 18 di AG: dii G'Pv 19 delegit A: diligit Gu 20 defecit AG”: deficit G?! quo) quod A 22 ei AGS: et Go illum A cessit) percessit G1

23 prae

perpetratum est in aperto. uerum est enim quod scriptum est: ante ruinam exaltatur cor et ante gloriam humiliatur. illa prorsus ruina, quae fit in occulto, praecedit ruinam, quae est in manifesto, dum illa ruina esse non pustatur. quis enim exaltationem ruinam putat, cum iam ibi sit defectus, quo est relictus excelsus ? quis autem ruinam esse non uideat, quando fit mandati euidens atque indubitata transgressio ? propter hoc deus illud prohibuit, quod cum

esset admissum, nulla defendi posset imaginatione iustitiae. 10 et audeo dicere superbis esse utile cadere in aliquod apertum

manifestumque peccatum, unde sibi displiceant, qui iam sibi placendo ceciderant. salubrius enim Petrus sibi displicuit, quando fleuit, quam sibi placuit, quando praesumsit. hoc

dicit et sacer psalmus : imple facies eorum ignominia, 15 et quaerunt nomen tuum, domine, id est, ut et tu eis

placeas quaerentibus nomen tuum, qui sibi placuerant quaerendo suum.

Sed est peior damnabiliorque superbia, qua etiam in peccatis manifestis suffugium excusationis inquiritur; sicut illi primi 20 homines, quorum et illa dixit: serpens seduxit me, et

manducaui, et ille dixit: mulier, quam dedisti mecum, haec mihi dedit a ligno, et edi. nusquam hic sonat petitio ueniae, nusquam imploratio medicinae.

14 Ps. 82,

2 Prou. 18, 12

20 Gen. 3, 13

12 cf. Matth. 26, 33 et 75
21 Gen. 3, 12

17

2 exaltatar A' 9 ammissum A amissum Gi possit A 10 audeo] audio Gi 11 displiciant A iam sibi) iam ipsi G1 iam sibi ipsis Gov 13 praesumpsit libri 15 quaerunt A: quaerant G quaerent G'll tu (om. et) G’P; om. v eis] om. Go 16 placoerant A quaerendum A 18 qua] quae G'v 19 inquiritur AG': inquirit G’v 21 mecum AG: mihi G'y AP: de Go 23 nusquam] numquam G'

22 a 19 uideri v 21 et] er v

CCXXIII.

EX EPISTVLA DE TRINITATE AD CONSENTIVM.

242 Cogitationis carnalis compositionem uanumque figmentum

ubi uera ratio labefactare incipiet, continuo intus illo adiuuante atque inluminante qui cum talibus idolis in corde 5 nostro habitare non uult, ita ista confringere atque a fide nostra quodam modo excussare festinamus, ut ne puluerem quidem ullum talium phantasmatum illic manere patiamur.

Quam ob rem nisi rationem disputationis, qua forinsecus admoniti ipsi intrinsecus ueritate lucente haec falsa esse per- 10 spicimus, fides in nostro corde antecessisset, quae nos indueret pietate, nonne incassum quae uera sunt audiremus? ac per hoc, quoniam id quod ad eam pertinebat fides egit, ideo subsequens ratio aliquid eorum quae inquirebat inuenit. falsae itaque rationi non solum ratio uera, qua id quod credimus 15 intellegimus, uerum etiam fides ipsa rerum nondum intellectarum sine dubio praeferenda est. melius est enim quamuis nondum nisum credere quod uerum est, quam putare te uerum uidere quod falsum est. habet namque fides oculos suos, quibus quodam modo uidet uerum esse quod nondum uidet, 20 et quibus certissime uidet nondum se uidere quod credit. porro autem qui uera ratione iam quod tantummodo credebat

cetera

1 cap. CCXXV A CCXLII P CCXLIII Gv 2 ex] om. P de trinitate ex epistola A consentium A

post Consentium add. MV: et si non nocet quomodo eis prosit cum baptizantur parentum fides quorum eis non potest obesse perfidia; cf. cap. CCXXI 3 cogitationes V carnales AVO figmentum) firmamentum 4 uera ratio) ueneratio v labefactari v incipiet V: incipit Pv coeperit A 6 confringere (r ras.) P atque) om. A a APły: ad PIV fidem nostram PV 7 excussare scripsi (cf. Rönsch l. c. p. 215): excusare V excutere Av festinemus v puluere V 8 fantasmatum v manere V: remanere APV 9 ratione v forensecus A 10 ueritatis v lucente) luce ne v praespicimus A 12 audirem v 15 rationi) ratione (corr. m. 2) A ratio V 16 intellecturum A 18 te) om. v

[ocr errors]
« PredošláPokračovať »