Obrázky na stránke
PDF
ePub

sunt, unius igitur eiusdemque cum patre substantiae est, et ideo non tantum deus sed et uerus deus. quod idem Iohannes apertissime in epistula sua dicit: scimus, quod filius dei uenerit et dederit nobis intellectum, ut cognoscasmus uerum et simus in uero, filio eius Iesu Christo. hic est uerus deus et uita a eterna.

Hinc etiam consequenter intellegitur non tantummodo de patre dixisse apostolum Paulum: qui solus habet immor

talitatem, sed de uno et solo deo, quod est ipsa trinitas. 10 neque enim ipsa uita aeterna mortalis est secundum aliquam

mutabilitatem, ac per hoc filius dei, quia uita aeterna est, cum patre etiam ipse intellegitur, ubi dictum est: solus habet immortalitatem; eius enim uitae aeternae et nos

participes facti pro modulo nostro immortales efficimur. sed 15 aliud est ipsa cuius participes efficimur uita aeterna, aliud

nos qui eius participatione uiuimus in aeternum. si enim dixisset: quem temporibus propriis ostendit pater beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, qui solus

habet immortalitatem“, nec sic inde separatum filium oporteret 20 intellegi. neque enim, quia ipse filius alibi loquens uoce

sapientiae ipse est enim sapientia dei – ait: gyrum caeli circuiui sola, separauit a se patrem, quanto magis ergo non est necesse, ut tantummodo de patre praeter filium

intellegatur quod dictum est: solus habet immortali. 25 tatem, cum ita dictum sit: ut serues, inquit, mandatum

sine macula, inreprehensibile, usque in aduentum domini nostri Iesu Christi, quem temporibus pro

21 cf. I Cor.

3 I Io. 5, 20
Eccli. 24,

5

8 (et 12) I Tim. 6, 16
25 I Tim. 6, 14 sqq.

1, 24

1 substantiae] substantia V 2 iohannis A 5 simus (i esc U corr.) A 7 intelligitur A 11 aetena A 13 aeternae) ueternae A 14 modolo A immortalis A 15 efficimus v uita aeterna AGv: uitae aeternae V 16 uiuimus V: uiuemus A Gu 17 ostendit A'GV: ostendet A’G’v 19 sic) sit A 21 girum v 22 circuiui Vo: circuii A 24 solus) qui solus v 25 inquid A 26 inrepraehensibile A

priis ostendit beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest; cui est honor et gloria in saecula saeculorum. in quibus uerbis nec 5 pater proprie nominatus est nec filius nec spiritus sanctus, sed beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, quod est unus et solus et uerus deus, ipsa trinitas.

Nisi forte quae secuntur conturbabunt hunc intellectum, 10 quia dixit: quem nemo hominum uidit nec uidere potest, cum hoc etiam ad Christum pertinere secundum eius diuinitatem accipiatur, quam non uiderunt Iudaei, qui tamen carnem uiderunt et crucifixerunt. uideri autem diuinitas humano uisu nullo modo potest, sed eo uisu uidetur, quo 15 iam qui uident, non homines, sed ultra homines sunt. recte ergo ipse deus trinitas intellegitur beatus et solus potens, ostendens aduentum domini nostri Iesu Christi temporibus propriis. sic enim dictum est: solus habet immortalitatem, quomodo dictum est: qui facit mira- 20 bilia solus. quod uelim scire, de quo dictum accipiunt; si de patre tantum, quomodo ergo uerum est quod ipse filius dicit: quaecumque enim pater facit, haec eadem et filius facit similiter? an quicquam est inter mirabilia mirabilius quam resuscitare et uiuificare mortuos ? dicit autem 25 idem filius: sicut pater suscitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos uult uiuificat. quomodo ergo solus pater facit mirabilia, cum haec uerba nec patrem tantum nec

20 Ps. 71, 18

23 Io. 5, 19

26 Io. 5, 21

1 ostendet v potens] om. v 3 quem) que A 4 uidit Vo: uidet A 6 propriae A 10 sequuntur AGU conturbabunt] conturuabunt V perturbabunt AGU 11 uideri (ri ex re corr.) G 13 eius V: eiusdem AGO 15 humano uisu AGv: h. usu V eo) ideo v

uiso (o ex u corr.) A 18 ostendens) om. A 21 uelim AV: uellem Go dictum] dictum est G dictum esse G? accipiunt V: accipiant AGU 22 quomodo] modo A ergo) om. Gu 24 filius] filius similiter G' 25 autem) horn v

filium tantum permittant intellegi, sed utique deum unum, uerum, solum, id est patrem et filium et spiritum sanctum ?

Item dicit idem apostolus : nobis unus deus pater, ex quo omnia et nos in ipso, et unus dominus Iesus 5 Christus, per quem omnia et nos per ipsum. quis dubitet eum omnia quae creata sunt dicere, sicut Iohannes: omnia per ipsum facta sunt? quaero itaque, de quo dicit alio loco : quoniam ex ipso et per ipsum et in

ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula saeculorum? 10 si enim de patre et filio et spiritu sancto, ut singulis per

sonis singula tribuantur, ex ipso, ex patre, per ipsum, per filium, in ipso, spiritu sancto, manifestum, quod pater et filius et spiritus sanctus unus deus est, quando singulariter

intulit: ipsi gloria in saecula saeculorum. unde enim 15 coepit hunc sensum, non ait: o altitudo diuitiarum

sapientiae et scientiae „patris aut filii aut spiritus sancti“, sed sapientiae et scientiae dei; quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae ipsius.

quis enim cognouit sensum domini? aut quis con20 siliarius eius fuit? aut quis prior dedit illi, et

retribuetur ei? quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia; ipsi gloria in saecula saeculorum. amen. si autem hoc de patre tantummodo intellegi uolunt,

quomodo ergo omnia per patrem sunt, sicut hic dicitur, et 25 omnia per filium, sicut ad Corinthios, ubi ait: et unus

dominus Iesus Christus, per quem omnia, et sicut in euangelio Iohannis: omnia per ipsum facta sunt? si enim alia per patrem, alia per filium, iam non omnia per patrem nec omnia per filium; si autem omnia per patrem et

3 (et 25) I Cor. 8, 6

7 (et 27) Io. 1, 3

8 (et 15) Rom.

11, 33 sqq.

1 intellegi AV: intellegant v 7 omnia) om. G? 11 patre (om. ex) GʻPo 12 filium (om. per) G'PU spiritu APV: in spiritu Gv 16 fili V 18 inuistigabiles A ipsius AV: eius 20 prior dedit illi V: ei prior dedit AGU 24 patrem v: patre AV sunt] om. v 29 nec PVo: et A

autem) haec v

10

omnia per filium, eadem per patrem quae per filium. aequalis ergo patri est filius et inseparabilis operatio est patris et filii, quia, si uel filium fecit pater, quem non fecit ipse filius, non omnia per filium facta sunt; at omnia per filium facta sunt: ipse igitur factus non est, ut cum patre faceret omnia, 5 quae facta sunt. quamquam nec ab ipso uerbo tacuerit apostolus et apertissime omnino dixerit: qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo,hic deum proprie patrem appellans, sicut alibi: caput autem Christi deus est.

Similiter et de spiritu sancto collecta sunt testimonia, quibus ante nos qui haec disputauerunt abundantius usi sunt, quia et ipse deus, et non creatura. quod si non creatura, non tantum deus - nam et homines dicti sunt dii - sed etiam uerus deus. ergo patri et filio prorsus aequalis et in trinitatis uni- 15 tate consubstantialis et coaeternus. maxime uero illo loco satis claret, quod spiritus sanctus non sit creatura, ubi iubemur non seruire creaturae, sed creatori, non eo modo, quo iubemur per caritatem seruire inuicem, quod est graece dovhetev, sed eo modo, quo tantum deo seruitur, quod est 20 graece largeteiv; unde idololatrae dicuntur qui simulacris eam quae deo debetur exhibent seruitutem. secundum hanc enim seruitutem dictum est: dominum deum tuum a dora bis et illi soli seruies. nam hoc distinctius in graeca scriptura inuenitur: latpelgals enim habet. porro si tali serui

25

18 cf.

7 Philipp. 2, 6 10 I Cor. 11, 3

14 cf. Ps. 81,

6 Rom. 1, 25 19 cf. Gal. 5, 13 23 Deut. 6, 13

1 quae per filium] q. p filium A 2 ergo patri est V: est ergo p. A ergo patri v patris) patri A 3 uel filium] sine filio v 4 at omnia — facta sunt] om. A; add. Pin ras. 6 ipso Av: ipse V 9 propriae A patrem proprie v 10 est V: Om. AGU 12 usi Av: uisi V 13 qua V 14 tantum AV: tamen v

dii] di A deus uerus A 15 in) om. A 19 est] add. Asupr. uers. 20 40Y4EYEIN V: duleuin AGV quo] quod v 21 ΛΑΤΡΕΥΕΙΝ V: latreuin AGU idololatriae V idolatre AGV 22 seruitutem exhibent (exibent 4) quae debetur deo AGU 25 inuenitur] om. Glv AATPEYCIC V latreusis AGO

tute creaturae seruire prohibemur – quando quidem dictum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies; unde et apostolus detestatur eos qui coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori — non est utique creatura 5 spiritus sanctus, cui ab omnibus sanctis talis seruitus exhibetur dicente apostolo: nos enim sumus circumcisio, spiritui dei seruientes, quod est in graeco latgɛúovtes; plures enim codices etiam latini sic habent: qui spiritui

dei seruimus; graeci autem omnes aut paene omnes. in 10 nonnullis autem exemplaribus latinis inuenimus non spiritui

dei seruimus, sed spiritu deo seruimus. sed qui in hoc errant et auctoritati grauiori cedere detractant, numquid et illud uarium in codicibus reperiunt: nescitis, quia cor

pora uestra templum in uobis est spiritus sancti, 15 quem habetis a deo? quid autem insanius magisque

sacrilegum est, quam ut quisquam dicere audeat membra Christi templum esse creaturae minoris secundum ipsos, quam Christus est? alio enim loco dicit: corpora uestra mem

bra sunt Christi. si autem quae membra sunt Christi, 20 templum est spiritus sancti, non est creatura spiritus sanctus,

quia cui corpus nostrum templum exhibemus, necesse est, ut huic eam seruitutem debeamus, qua non nisi deo seruiendum est, quae graece appellatur larpeia. unde consequenter dicit: glorificate ergo et portate deum in corpore uestro.

13 I Cor. 6, 19

2 Deut. 6, 13 6 Philipp. 3, 3 18 I Cor. 6, 15 24 I Cor. 6, 20

[ocr errors]

V

1 seruire creaturae v seruire) om. G1 3 testatur G+ 5 omnibus) hominibus A 7 TATPEYONTEC V: latreuontes A Glatreuolentes Gʻu 8 sic] om. V 9 autem] autem haec 11 spiritux (i ras.) G 12 auctoritate A'G'v

detractant (e add. m. 3) G 13 repperiunt GVv 14 sancti] scs v

15 magisque) maiusque v 17 quam] qua v

20 sancti] scs v sanctus AGPv: sci V 23 quae] quod v MATPLA V latria AGU 24 corpore uestro AG’V: cordibus uestris G'y

« PredošláPokračovať »