Obrázky na stránke
PDF
ePub

inuenta est in utero habens de spiritu sancto; quamquam et apud Esaiam prophetam de aduentu suo futuro ipse Christus intellegitur dicere: nunc dominus misit me et spiritus eius.

Fortasse aliquis cogitat, ut dicamus etiam a se ipso missum 5 esse filium, quia ille Mariae uirginis conceptus et partus operatio trinitatis est, qua creante omnia creantur, et „quomodo iam" inquit „pater eum misit, si se ipse misit?“ cui primum respondeo quaerens, ut dicat, si potest, quomodo eum pater sanctificauit, si se ipse sanctificauit. utrumque enim idem 10 dominus ait: quem pater, inquit, sanctificauit et misit in hunc mundum, uos dicitis, quia blasphemat, quoniam dicit: filius dei sum. alio autem loco ait: et pro his sanctifico me ipsum. item quaero, quomodo eum pater tradidit, si ipse se tradidit. utrumque enim dicit apo- 15 stolus Paulus: qui filio, inquit, suo proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. alibi autem de ipso saluatore ait: qui me dilexit et tradidit se ipsum pro me. credo, respondebit, si haec probe sapit, quia una uoluntas est patris et filii et inseparabilis operatio. 20 sic ergo intellegat illam incarnationem, ex uirgine natiuitatem, in qua filius intellegitur missus, una eademque operatione patris et filii inseparabiliter esse factam, non utique inde disparato spiritu sancto, de quo aperte dicitur: inuenta est in utero habens de spiritu sancto. nam etiam, si ita 25 quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: quomodo misit deus filium suum ? iussit, ut ueniret, atque ille iubenti obtemperauit, an rogauit, an tantummodo admonuit? sed quodlibet horum sit, uerbo utique factum est; dei autem 5 uerbum ipse est dei filius. quapropter dum eum pater uerbo misit, a patre et uerbo eius factum est, ut mitteretur. ergo a patre et filio missus est idem filius, quia uerbum patris est ipse filius. quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut

1 (et 24) Matth. 1, 18 13 Io. 17, 19 16 Rom. 8, 32

3 Es. 48, 16 11 Io. 10, 36

18 Gal. 2, 20

1 in utero PV: om. Go 2 ipse christus intellegitur de aduentu •suo f. GPv 3 nunc V: et nunc GPO 5 cogitat V: cogit G'P cogat G*; abros. in v 6 filium esse v uirginis V: om. GPU operatio) opera v 8 ipse se GPv 9 pater eum GPU 14 his V: eis GPv 15 si ipse se tradidit V: om. GPV

16 inquit suo V: suo inquit P inquit Gu 19 se V: semet Go credo V: credo pro me v

si haec sapit V: om. v 21 uirgine V: uirginis GPv natiuitate GPU 22 operatione GPv: om. V 23 inseparabiliter] et inseparabiliter v inde GPv: in V 24 disparato scripsi: disperato V separato GPv

putet temporale uerbum a patre factum esse, ut aeternus 10 filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? sed utique

in ipso dei uerbo, quod erat in principio apud deum et deus erat, in ipsa scilicet sapientia dei sine tempore erat quo tempore eam in carne apparere oporteret. itaque cum sine

ullo initio temporis in principio esset uerbum, et uerbum 15 esset apud deum, et deus esset uerbum, sine ullo tempore in

ipso uerbo erat quo tempore uerbum caro fieret et habitaret in nobis. quae plenitudo temporis cum uenisset, misit deus filium suum factum ex muliere, id est ut

incarnatum uerbum hominibus appareret; quod in ipso uerbo 20 sine tempore erat quo tempore fieret. ordo quippe tem

porum in aeterna dei sapientia sine tempore est. itaque hoc a patre et filio factum esset, ut in carne filius appareret, consequenter dictus est missus ille qui in eadem

carne hic apparuit, misisse autem ille qui in ea non apparuit. 25 quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur ab

interiore apparatu naturae spiritalis exsistunt, propterea conuenienter missa dicuntur. forma porro illa suscepti hominis

cum

15 cf. Io. 1, 1. 2. 14

17 Gal. 4, 4

1 enodatius V: enucleatius v 2 misit V: om. V

3 obtemperauit V: obtemperans uenit GPU 5 dum V (cf. Ennod. p. 222, 19; 436, 13 ed. Hartel): cum Gv 8 enim] om. v 12 tempore erat V: t. quae erat v

18 id est V: om. GPU id est] id est factum in tempore a 20 quo PV: in quo Gv 22 a patre et V: apparet v filio) filium v esset] esse v 23 consequenter] alibi congruenter Gsupr. uers. 24 hic scripsi: hoc V; om. GPU misisse -non apparuit V: om. v 26 naturae) natura V propterea V: et propterea v 27 porro V: quippe P; abros. in v

filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et 5 transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab in- 10 uisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est : ego non iudico quemquam.

Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in crea- 15 tura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in promtu est intellegere etiam de spiritu sancto, cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua uisibiliter ostenderetur spiritus sanctus, cum super ipsum dominum cor- 20 porali specie uelut columba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque eorum. haec operatio uisibiliter expressa et oculis 25 oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut

14 Io. 8, 15

21 cf. Matth. 3, 16

22 cf. Act.

12 Io. 8, 42 2, 2 sqq.

bi

1 pater GPv: om. V 2 una] unam V 4 substantiam v 5 inuisilis (bi add. m. 2) v mutata Gu: mutatam V 6 missus Gv: missum V a patre] apparere v

10 aparentibus v 12 iam om. V 16 spiritali Gv: spiritalis V 17 promptum v 18 missus etiam ipse V: et ipse missus Gu enim est v 20 cum V: siue cum GPU 21 descendit Vo: discendit P decim P 22 die GPv: diem V factus] om. v

23 uisae V: uisi o 24 quasi V: sicut GPU consedit V: et insedit o

appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exterioribus uisis hominum corda commota a temporali manifestatione uenientis ad occultum aeternitatis semper praesentis conuerterentur.

5 [QVOD OPERE DEI OMNIS CREATVRA ADMINISTRETVR, ET QVOD MIRA MVLTA ORDINE CONSVETVDINIS INSERANTVR. EX LIBRO

DE TRINITATE III, CAPITULO V. Quis attrahit humorem per radicem uitis ad botrum et 255 ninum facit nisi deus, qui et homine plantante et rigante in10 crementum dat? sed cum ad nutum domini aqua in uinum

inusitata celeritate conuersa est, etiam stultis fatentibus uis diuina declarata est. quis arbusta fronde ac flore sollemniter uestit nisi deus? uerum cum floruit uirga sacerdotis Aaron,

conlocuta est quodam modo cum dubitante humanitate diuini15 tas. et lignis certe omnibus et omnium animalium carnibus,

gignendis atque formandis communis est terrena materies, et quis ea facit nisi qui dixit, ut haec terra produceret, et in eodem uerbo suo quae creauit regit atque agit? sed cum ean

dem materiam ex uirga Moysi in carnem serpentis proxime 80 ac uelociter uertit, miraculum fuit rei quidem mutabilis, sed

13 cf. Num. 17, 8

9 cf. I Cor. 3, 7 10 cf. Io. 2, 9 17 cf. Gen. 1, 24 19 cf. Ex. 4, 3

4 OC

1 quia V: qua Go que et Pl qua et P? incommutabilis GPU: commutabilis V 2 sed ut v: sed V 3 corda V: om. V cultum aeternitatis V: Occultam aeternitatem Gv 5 quae uncinis inclusi desunt in MV cap. CCL P CCLII Gv

omne P amministretur Go: cum ministretur P et quod scripsi : quod et GPo 6 mira multa Gu: miranda P inseratur G 7 V GP: 8 attrait Pio amorem P

bůtrum (o add. m. 2) P 9 homine G3: hominem Ghomini G?v plantanti G'v rigante G3: rigantem Griganti G'v 13 uerum (u ex a corr. m. 2) G 14 conlocuta G3: conlocata G'y cum G3: om. Gʻv diuinitas G+: diuinitus G'y 17 et G3: om. Giv 18 quae G+: qui Głu quo G

G° atque G'v: eaquę Gs 19 materiam — Moysi in abrosa in v proxime ac uelociter) abros. in o

II v

tamen inusitata mutatio. quis autem animat quaeque uiua nascentia nisi qui et illum serpentem ad horam, sicut opus fuerat, animauit?

Et quis reddidit cadaueribus animas suas, cum resurgerent mortui, nisi qui animat carnes in uteris matrum, ut oriantur 5 morituri? sed cum fiunt illa continuato quasi quodam fluuio labentium manantiumque rerum ex occulto in promtum atque ex promto in occultum usitato itinere transeuntium, naturalia dicuntur; cum uero admonendis hominibus inusitata mutabilitate ingeruntur, magnalia nominantur.]

10

CCXXXIIII.
QVOMODO IN TRINITATE ET PATER AD FILIVM PRINCIPIVM
SIT ET PATER ET FILIVS AD SPIRITUM SANCTVM. EX LIBRO

DE TRINITATE V, T. XIIII. 256 Vtrum autem et ad spiritum sanctum principium sit pater 15

quaestio est, quia, ita si est, non iam principium ei tantum rei erit, quam gignit aut facit, sed etiam ei quam dat. ubi et illud elucescit, ut potest, quod solet multos mouere, cur non sit filius etiam spiritus sanctus, cum et ipse a patre exeat, sicut in euangelio legitur. exit enim non quomodo natus, 20 sed quomodo datus, et ideo non dicitur filius, quia neque natus est sicut unigenitus, neque factus, ut per gratiam in adoptionem nasceretur, sicuti nos. quod enim de patre natum est, ad patrem solum refertur, cum dicitur filius; et ideo filius patris est, non et noster. quod autem datum est, et ad eum 25 qui dedit refertur et ad eos quibus dedit. itaque spiritus

[blocks in formation]

1 quaeque) quaequi G uiua nascentia G' in mg.: uana scientia G'v 6 fiunt G?v: fident G'(?) 7 manantiumque G': manentiumque Glv promptum G': promptu G'v 8 occultum G:: occulto Gʻv 11 cap. CCXXXIIII MV: deest in GPv

14 V XV (corr. m. 1) V 20 enim) enī| enim V 23 nasceretur a: sceretur V

no

« PredošláPokračovať »