Obrázky na stránke
PDF
ePub

loqueretur cum eo. sed multo maioris miraculi est, quod ipse satanas, princeps immundorum spirituum, potuit loqui cum deo et petere temtandum Iob iustissimum uirum; qui etiam apostolos temtandos petiuit. aut si hoc ideo non habet difficilem quaestionem, quia per quam uoluerit creaturam cui 5 uoluerit creaturae ubique praesens ueritas loquitur nec propterea magni meriti est cui loquitur deus; interest enim, quid loquatur, quia et imperator cum multis innocentibus non loquitur, quibus prouidentissime consulit ad salutem, et cum multis nocentibus loquitur, quos iubet interfici — si ergo hinc 19 propterea nulla quaestio est, nulla sit quaestio, quomodo etiam immundus spiritus cum anima sancti uiri loqui potuerit. omnibus enim dei sanctis deus creator et sanctificator longe utique maior est. quod si hoc mouet, quod licuerit maligno spiritui excitare animam iusti et tamquam de abditis mortuo- 15 rum receptaculis euocare, nonne magis mirandum est, quod satanas ipsum dominum assumsit et constituit super pennam templi? quolibet enim modo fecerit, ille etiam modus, quo Samuheli factum, ut excitaretur, similiter latet. nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad dominum uiuum a unde uoluit assumendum et ubi uoluit constituendum quam ad Samuhelis defuncti spiritum a suis sedibus excitandum. quod si illud in euangelio ideo nos non perturbat, quia dominus uoluit atque permisit nulla deminutione suae potestatis et diuinitatis id fieri, sicut ab ipsis Iudaeis, quamquam per- 25 persis atque immundis et facta diaboli facientibus, et teneri scilicet et uinciri et inludi et crucifigi atque interfici passus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione diuinae uoluntatis permissum fuisse, ut non inuitus nec dominante

3 cf. Iob. 1, 11

4 cf. Luc. 22, 31

17 cf. Matth. 4, 5

2 spirituum V: omnium spirituum GP 3 peteret P 4 temptandos (s del. m. 1) P petiuit V: petiit GP 5 questionem V

9 prouidentissime GP: prouidissime V 11 questio V 13 dei V: om. GP 17 pennam V: pinnam P 19 factum V: factum est P 23 nos ideo P 24 diminutione P 26 diaboli P?V: diabolica Pi 27 scilicet PV: se a

10

atque subiugante magica potentia, sed uolens atque obtemperans occultae dispositioni dei, quae pythonissam illam et Saulem latebat, consentiret spiritus prophetae sancti se ostendi aspectui regis, diuina eum sententia percussurus. cur enim 5 anima boni hominis, a malis uiuis euocata si uenerit, amittere uideatur dignitatem suam, cum et uiui plerumque boni uocati ad malos ueniant et agant cum eis quod officium postulat aequitatis, seruato atque inconcusso decore uirtutis suae et illorum uitiis pro rerum praesentium uel usu uel necessitate tractatis?

Quamquam in hoc facto potest esse alius facilior exitus et expeditior intellectus, ut non dere spiritum Samuhelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam

propterea scriptura nomine Samuhelis appellat, quia solent 15 imagines earum rerum nominibus appellari, quarum imagines

sunt: sicut omnia, quae pinguntur atque finguntur ex aliqua materie metalli aut ligni aut cuiuscumque rei aptae ad opera huius modi, quae etiam uidentur in somnis et omnes fere

imagines earum rerum, quarum imagines sunt, appellari no20 minibus solent. quis enim est, qui hominem pictum dubitet

uocare hominem? quando quidem et singulorum quorumque picturam cum aspicimus, propria quaque nomina incunctanter adbibemus; uelut cum intuentes tabulam aut parietem dici

mus: „ille Cicero est, ille Sallustius ; ille Achilles, ille Hector; 25 hoc flumen Simois, illa Roma", cum aliud nihil sint quam

picturae, imagines. unde cherubin cum sint caelestes potestates, fictae tamen ex metallo, quod imperauit deus, super

27 cf. Ex. 25, 18

2 dispositionis P 3 sanctae P 5 uiuis P: uisis V 7 postulat aequitatis GʻP: postulat " aequitas G? postulatae quietis

9 praesentium PIV: sententia p? 13 macinationibus V 15 rerum PV: rerum omnium GP 17 materie V: materia P aut cuiuscumque V: uel cuiusque P

19 nominibus G’PV: in omnibus G1 22 quaque V : quoque P quaeque a 23 aut V: от. Р

24 Sallustius GV: sallustius est P 26 picturae V: pictae G’P picti G' cherubim GP 27 finctae V ex] ** ex (et ras.) P VIIII.

61

apte v

arcam testamenti magnae rei significandae gratia non aliud quam cherubin illa quoque figmenta uocitantur. item quisquis uidet somnium, non dicit: „uidi imaginem Augustini aut Simpliciani,“ sed: quidi Augustinum et Simplicianum“, cum eo tempore, quo tale aliquid uidit, nos ignoraremus. usque adeo 5 manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum uideri. et Pharao spicas se dixit uidisse in somnis et boues, non spicarum aut boum imagines. si igitur liquido constat nominibus earum rerum, quarum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est, quod scriptura dicit Samuhelem 10 uisum, etiam si forte imago Samuhelis apparuit machinamento eius qui transfigurat se uelut in angelum lucis et ministros suos uelut ministros iustitiae.

Iam uero si illud mouet, quomodo et a maligno spiritu Sauli uera praedicta sunt, potest et illud mirum uideri, quo- 15 modo daemones agnouerint Christum, quem Iudaei non cognoscebant. cum enim uult deus etiam per infirmos infimosque spiritus aliquem uera cognoscere, temporalia dumtaxat adque ad istam mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipotens et iustus ad eorum poenam quibus » ista praedicantur, ut malum, quod eis impendet, antequam ueniat, praenoscendo patiantur, occulto apparatu ministeriorum suorum etiam spiritibus talibus aliquid diuinationis impertiat, ut quod audiunt ab angelis praenuntient hominibus. tantum autem audiunt, quantum omnium dominus atque moderator 95 uel iubet uel sinit. unde etiam spiritus pythonicus in Actibus apostolorum attestatur Paulo apostolo et euangelista esse

12 cf. II Cor. 11, 14 sq.

16 cf. Matth.

7 cf. Gen. 41, 18 sqg.

26 cf. Act. 16, 17

8, 29

6 homines V: om. P 10 samuelem P 11 samuelis (uisa add. m. 2) P 12 in V: om. GP 15 sunt P?V: sint Pi 16 cognoscebant V: agnoscebant P 17 infirmos GPy: infirmis infimosque G?: infirmosque PV infirmusque GʻP

18 spiritus V: spiritus ** (et ras.) P xps et G xpianos et G? P 21 praedicantur V: praedicuntur P 22 ministeriorum V: mysteriorum P 24 praenuntiant P 26 sinit P: sinet V

[ocr errors]

atque G

conatur. miscent tamen isti fallacias et uerum, quod nosse potuerint, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant: et forte hoc est quod, cum illa imago Samuhelis Saulem praediceret moriturum, dixit etiam secum futurum, quod utique 5 falsum est. magno quippe interuallo post mortem separari malos a bonis in euangelio legimus, cum dominus inter superbum illum diuitem, cum iam apud inferos tormenta pateretur, et illum qui ad eius ianuam ulcerosus iacebat, iam in

requie constitutum magnum chaos interiectum esse testatur. 10 aut si propterea Samuhel Sauli dixit: mecum eris, ut non

ad aequitatem felicitatis, sed ad parem condicionem mortis referatur, quod uterque homo fuerit, uterque mori potuerit, iamque mortuus mortem uiuo praenuntiabat: perspicit, quan

tum opinor, prudentia tua, secundum utrumque intellectum 15 habere exitum illam lectionem, qui non sit contra fidem. nisi

forte profundiore et perplexiore inquisitione, quae uel uirium mearum uel temporis excedit angustias, inueniatur ad liquidum, uel posse uel non posse animam humanam, cum ex hac uita

emigrauerit, magicis carminibus euocatam uiuorum apparere 20 conspectibus, etiam corporis liniamenta gestantem, ut non

solum uideri ualeat sed et agnosci. et si potest, utrum etiam iusti anima non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus imperiis summae legis obtemperans, ut,

si fieri non posse claruerit, non uterque sensus in huius scri25 pturae tractatione atque expositione admittatur, sed illo excluso

imaginaria simulatio Samuhelis diabolico ritu facta intellegatur. sed quoniam, siue illud fieri possit siue non possit, tamen fallacia satanae atque imaginum simulandarum callida operatio decipiendis humanis sensibus multiformis inuigilat, pedetemtim quidem ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, sed tamen potius existimemus tale aliquid factum maligno pythonissae illius ministerio, quamdiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur.“

9 cf. Luc. 16, 26

10 I Reg. 28, 19

рі

2 decipiendi GP: desipiendi V 6 malos V: bonos GP2 bonis

a GP?V: et pi bonis V: malis GP 12 uterque V : et uterque GP 16 perplexiore GV: prolixiore P 17 mearum V: suarum P ad GV: a P 19 euocatum V 20 lineamenta Р gestantem GP: testantem V 25 amittatur V

27 posset siue non posset P

Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuhele rescripsi. 5 sed quam non frustra dixerim, pedetemtim non in hoc genere simulatam Samuhelis imaginem malignae pythonissae ministerio praesentatam existimare debere, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, mea posterior inquisitio declarauit, quando inueni in libro Ecclesiastico, ubi patres laudantur ex 10 ordine, ipsum sic fuisse laudatum, ut prophetasse etiam mortuus diceretur. sed si et huic libro ex Hebraeorum - quia in eo non est - canone contradicitur, quid de Mose dicturi sumus, qui certe et in Deuteronomio mortuus et in euangelio cum Helia, qui mortuus non est, legitur apparuisse uiuen- 15 tibus?

CCXCVIIII.

QVIBVS SACRIFICIVM PROSIT AVT LOCVS MARTYRVM, IN QVO QVISPIAM SEPELITVR. EX LIBRO DE CVRA PRO MORTVIS GE

RENDA AD PAVLINVM EPISCOPVM NOLANVM.

324 Scripsisti mihi quaerens à me, utrum prosit cuique post

mortem, quod corpus eius apud sancti alicuius memoriam sepelitur. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ita curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunctis 25 ecclesia supplicare consueuit, ut hinc et illud conici possit,

10 cf. Eccli. 46, 20

14 cf. Deut. 34,

15 cf. Matth. 17, 3

1 ne GP: de V 3 maligno V: malignae P 4 explicare GP: explere V 6 generi G 7 malignae V: maligno GP 8 praesentatam praesentata PV praenotantum pl 12 et] del. P2 haebreorum V 13 capone GP: chanon V P 14 deutheronomio V 17 cap. CCCXIIII P CCCXVỊ G 18 quibus) de cura pro mortuis gerenda uel q. G Plo 19 (et 23) sepilitur V 23 nam PV: certe. nam GP: 24 ita V: ista P 26 hinc et illud V: illud hinc P

moyse G

« PredošláPokračovať »