Obrázky na stránke
PDF
[merged small][merged small][ocr errors]

CAPUT PUIMUM. — \. Jam nunc, quia sine dubio lot lantoriinique sanctorum , ct in sacris Liltcris eraditoruin, el in Ecclcskc rcgimine lam clara memoria el laude pollcnliuiii aiictorilati si non cesseris, нес acquieveris, sive couiumeliosissimc sicul me, sive illos verecundias ct mitius cum aliqua personarum accepiione tractavcris, lamen ctiam ipsos errasse diciurus es : ila tibi, dilecte Tili Juliane, Domino donante responderé debeo, ct sic luos libros alque argumenta refeilere , ut si possis, inielligas, male tibi fuisse persuasum, quod alus persuádele moliris; le<;ue salubriler pœnileat incauls ac temeraria; juvenilis progressions cl prolapsionis lui«, non tanlum tibi tua correciionc, verum cliam pliiribus prelatura, cognosccnlibus vobis atquc fatentibus quam non inaniler qiiainque veraciler loi el lanti cbrislianorum redores doclorcsquc populornm hoc in Ecclesia Del didicerint ct docuerinl, quod veri simili noviiaic decepli cupiebatis cverlcre. Si autem, quod abs le Dominus avertat, vel sic tenebraluin cor habueris , ut intelligere ista non possis; vcl ex со numero fiieris, quos in sanclis Psalmis Veritas notai dicens, Noluit intelligere, ut bene agerel (Psal. xxxv,4); vcl ex со, de qualibus item scriptum est, Verbis non emendabilur servus durut ; si enim et inlellexerit, non obauilici (l'rot. xxix, 19) :nec sic eril isle infructuosos labor vel meus, vet aliorum fratrum, qui per Christi graliam contra liunc errorem calbolicam defendant Tideni. Mullo amplius enim erunt quos antiqua verilas vel ¡nslruat defensa, vel corriga!, si non defueruiit quos irrepens error insólitas ' aul subverteret, aul movere!. Ac ne longum faciam. non omnia verba tua ponam; scd si Dominus adjuverit, luarum velu! acularían argumeniationuin nihil non solutum destrucluinque diniiliain.

2. De jtidicibus, « apad quos propterea i dicis < non potuissc vos ngere causam vesiram, quia nenio

* bdili, iusolttliu. dûmes Mss., intoltlus.

[ocr errors]

Cliriäliim negaveril; et qui niiqtum in line vita justo aliquam in domiuïca oralicne polilionem, non propter ipsum dixeril necessariam; ipse hujus errons accipit nomon , quia errore communical crimen.

3. Jam vero Manichieoriim crimine, qua: catholica lumina árnicas, vel te nescias , vel neseirc le tingas, infamare, non opus est hic dicere. Sane, ut dicis, «i « pro voliis polius al) Imperatore responsum est, » cur non in medi..in prosililis, et hoc ullro publieis potesiatibus allegalis, vos esse monstranles, quorum chrislianus princeps approbavit fidemí Verum si Dci legem non sicnt sesc liabct, sed sicul vobis placel, intelligitis; quid mirum si et de lege Imperaloris hoc facilis? Sed bree le alias exseculurum plenius polliceric. Qnod si feceris, aut redarguctur sicut insiiliosum; nul coiilemnctur sicut inane, qnod feceris '.

4. Quam vero lauta el lepida est gratulado tua. qnod < unimi i dicis « egressum, qui in se sumraam pra'Iii silani optai intelligi ; i videlicet ul Pelagianis" lu vidcaris David , ego autem Golias. Videris, si lu hoc iuduxisli pactum et placitiim cum Pelagianis. m si victos fiieris, nihil ulleriusilli audeanl. Ego autcmabsit ul ad inononiacbiam vos provocem , quos uhicunique appariierilis , ubique diffusus Christi deliellat exercilus; qui debellavil apud Cartbagincm Crercstium, quandoillic ipse non eram ; ct rursus Constanlinopoli (a) lam longe a regionibus Africains : qui debellavil in Palestina Pclagium, ubi causam veslram sua; dainiiaiionis limore damnavit : ibi enim omniuo cccidil ha-resis vestía. Kt quia ille, cujus figura erat David, contra suos adversarios in suis omnibus niilitihus pugnal, errorem vesirum ctiam Pclagii lingua tanquam * prostrali el jacentis gladio delruncavil. Nam quod lu dedignaris, < propterca vos novos heréticos dici, quia опте malum quod peccalum definiiur, asserilis non in natura, sed in sola volúntale consisiere, » jam vobis Pelagius , imo per linguam Pelagii Dominus amputavit. Tim ens quippe ille damnari, damnavit eos qui dicuut, infantes eliamsi non baptizculur, habere vitam ;rlcrnam. Qui ergo negatis esse in párvulo malum , quod Baptismale dilualur; dicite (¡uo merilo parvulus non bapiizalus a'lerna morte plecialur. Sed quid eslis dicturi, nisi forte Pelagio inaledicluri ? Qui lamen si vobis maledicentibus dicat, El quid vellctisul faccrem? an dicenlcClnisio, Si non manducateritis meam carnem, ct bibcritit meum sangitinem, »ion habebitts vitam in vobis (Joan, vi, S4); diclurus fueram parvulum habiturum vitam, qui sine islo Sacramento (missel banc vitam? pulo quod vos inaledixisse horniui pœnilebit. Jam vos ergo loiius pœniteal bujus erroris.

5. Ne argumento misérrimo utamini, quo iinivcrsi utunlur harclici, quos a perniciosa licenlia leges iin

1 sie Mss. Edili vero, qnod faleris.

» lTcs Mss., Pelaginnus.

• Am., pugnat errorem vestrum, etiam relagii lingvam tanquam. Erratum secutus Erasmus, iiiulavit laulummodo, fitigimt, ia,oppugnat.

(a) \icle iul'ra, in secunda parle Appcndicis, de synedo CouslanlinoroUlana suh Allico habita anno 417.

peralorum oalholicorum premuní. Omnes quippe hujusmodi diciint, quod ipse dixisli, i Laborare Шаги partem rationis inopia, qua- in disserendo cum terrorem subrogat, nullum a prudentibus impelrat, sed cecum a nicliculosis exiorquei assensum. » Novi quidem hinvtici ros eslis. sed islam pene omnium ha;relicorum veterem vocem cum caeieris agnovistis atque lenuisiis. Ncc vos пес alios decipialis, velut lalem vocem habcnies adversnm nos, qualcm nos a.lversum Donalisias, quos ad Collalionem nobiscuin venire |>er imperialia jussa compulimus (illorum enim furor oicupaverat Africain totim, net prxdicari a Catliolicis vcrilalcm contra suum paticbantur errorem, violentis aggressionibus, latrociiiationibus', ilinerum obsidionibus, rapinis, ig ni bus, caîdibus mulla vastantes, cuneta lerrentes): cumquibus apud episcopos, qnos communes non habebamus, niliil agere poteramus; quod vero ame Гегшв centum anuos majores nostri cum eis cgeranl, jara populorum memoria non lenebal. lla-c igitur nécessitas compnlit, ut saltern gestis nostra Collaiioneconfoclis, eorum coiiiundcremus iiiverecundiam, el reprimeremus audaciam. Veslra vero apud competen« judicium communium episcoporum modo causa finita ost: пес aniplius vobiscum agendum esl, quantum ad jus examinis perlinel, nisi ut prolaiam de hac re aenteniiam cum pace sequamiui : quod si noluerilis, a turbulenta vel insidiosa inquietudine cohibeamini. Similes autem polius estisMaximianislis, qui copíenles exiguitateui siisHii nomine sallem cerlainiíiis consolari, ct ideo videri aliquid apud eos , quibus contcmptibilcs erant, quia inire nobiscum sinerenlur examen; interpellantes eos el libellum danles provocanlesque contempsimus. Magis enim de cerlamine nominan desiderabant, quam formidabanl in certamine superan : пес sperabanl victoria; glorian), sed famam requirebant Collalionis, quia muliiludiuis non liabebant. Si ergo pulalis ideo vos esse viclores, quia non vobis datum est quale desiduralis examen; Maximianistx vos ad isla vaniloquia prxcesserunt: quamvis dederit vobis Ecclesia catholica Judicium, quale debuit, ubi causa veslra finita est : ¡lus aulcni nullum dare dignala est; quia non a nobis sicul vos, sed a Donatistis fucrant segregati. Si autem in Maximianistis videtis non esse cnnseqiiens, ut qui conferre in aliquo judicio non sinunlur, pulari debeanl de veritate confidere : nnlile nllerius hire vana jactare ; vobisque sufficiat, quod vos Ecclesia calholica el materna lenilate suslinuit, et judiciaria severiiale, vel potius medicinali necessitate damnavit.

C. Scd ne superOuis immoremur, omitto tumiillus malediciorum ct convicinrum tuorum, sive qua' in principio congessisti operis lui, sive qua? per omnes cosdem quatuor libros pene nusquam spargere desiilisti, ne gravions boniinibus neuter nostrum dispuiator gravis,seil levis uterque litigator appareat. \ idcamus jam polius quid afferas, unde me, sicut pmmillis, oslendas homines cl nuptias diabolo aucteri 1 Am. sc Mss. пяШслш ci valicani. latrxinantibtu.

[ocr errors]

tribucre.

CAPUT II. — 7. Certe rcdargucnda libi moa verba proponis; quibus proposais velul respóndeos, persuadere conaris, « contra me ¡psum locnlum me fuisse : nui cum propier incani defensioncm dixerim, ab hrercticis novis dici nos damnatores es>c tiuptiarum , operisque diviui, posica id abslulerim, dicendo in semis uncus' possideri bominein nasceniem a Deo et a diabolo, vcl potins lolum a diabolo possideri, prorsus excluso Deo velul ab universa sua possessione, qnnd est iioiui). i Ubi est acumen luum, quo libi videris el categorías Aristotélicas assecutus, et aliam dialéctica: artisasluiiain? liane non attendis hoc, quod mihi de parvulis objecisli, de quibuslibel majoribus malis bominibiis ulrique nostrum objici posse ab aliquo adversario veritalis? Interrogo enim le, quid de nondum regenéralo liomine pessimo quoeumque respondeas. Sallein ¡slum confileris esse sub diabolo, nisi renasealur in Cliristo : an et hoc negns? Si negas, qui sunt ergo quos Deus ernil de polcstale lencbrarum, el transferí ad regnum Filii ebaritalis su:c? Si autem confiions, quœro ulrum in tali h omino in poieslale adhuc pósito lenebrarum babeat Deus alignant potestalem. Si dixeris. Non habet : respondebilur tibi. Ergo Ueus de sua possessione a diabolo exclusos est. Si dixeris, Habet : respondehitur libi, Ergo Deus et diabolus in semis uncus boniinem possident; et tibi ab imperilis talis invidia concitahilur, qualem lu mihi, qui vis peritos putar!, de parviilis ab ortu recentibus concitare voluisli. Ecce primum argumentum luum quanta facilitate desimanto est, dum ajlendere negligis, sic esse homines sub diaholi potentate, anlequam red imán tur a Christo, ul lamen Dei polcslati, non solum hi, sed ne ipse quidein diabolus subtrahatur.

CAPUT III. — 8. Dc Baplismi sane quxstionc, quam voliis apud ignaros invidiosam mendaciis noslris faclam fuisse conquestus es, vix dici potest, quam eleganter existí, banc a voliis amolitus invidiam, eo quod párvulos baplizandos esse fateamini, quia i graliam Bapiismalís i dicilis, < non pro causis esse mtiiandam, quod ipsa dona sua pro accldentium capacitate dispensât. Ideoquc Christus qui est sui operis redemptor, auget, i inquis, » circa ¡maginem suam continua largilale beneficia; et quos fecerat condendo bonos, fácil innovando adoptandoque menores. > Hoccinc est lotiiiii, cur vobis de Baptismale parviilorum faciendam non existimalis invidiam? quasi quisqtiam nostrum vos dixeril negare, baptizari párvulos oportere. Non eos dicilis non deberé baptizan ; sed pro mngnimdine sapienliae vestra:, res mirabiles dicilis : In Sacramcnlo Salvaloris baptizantur, sed non salvantur; redimuntur, sed non liberanlur; lavantur, sed non abluuniur ; exorcizantur el exsufflantur, sed a polcstale diaboli non erutinlur. ll.ee sum sentcntiurum pórtenla veslrarum, h;ec in

opinala mysteria d»gmntiim uovorum, b.ec paradoja Peiagianorum ii.i reticoimu, mirabiliorn quam Sloicoi uní philosophoruni. Ul enim lia:c dicalis, tiuiclis audire, Si salvantur, quid in eis .Tgrolabal ? si liberanlur, quid in eis servilulis vincido leiiebalur? si abluuniur, quid in eis latebal iuimundum? si eruuiilur, i|Uo mérito eranl sub diaboli polcstale,qui propria iniquilale non eranl rei, nisi quia Iraliunl, quod negatis, originale peccaium? El ad hoc negatis, non ut eos salvos, liberos, mundos, nulli hosli subditos asseratis ; non enim aliquid eis opilulatur vestrum testimonium falsum, ante judieem verum : sed ut illis in mala veiustaie remanentibus, vos novata seelemini vanitatem. Non enim vcslra , sed illius est ▼era sentenlia, qui dixit, Nisi quis renalus fueril ex aqua el spiritu, non potest inirare in regnuiu Dei (Joan. ni, 5).

9. Verum vos excellentissimi amatorcs illius vitjo, qua: futura est ,-eierna cum Christo, nullaui peenani pntalis esse imaginis Dei, in au-rnum exsulare a regno Dei' : cum si parvam poenam esse diceretis, non esset h.ee vox beau amatoris illius regni, sed niíseri contemplons. Porro autem, si quod huic snffleit causa:, parvam saltern peenam falemini esse, qua' magna est, ul imago Dei non sinatur inirare in regnum Dei ; obsecro, aperile qualescumquc oculos, et videte qua justilia peana isla infligeiida sil párvulo, quem clausis oculis originali obnoxium negatis esse percato. Omino commemorarc quse mala in bac ipsa transitoria vita pene nmnes patianlur infantes, el quomodo expliectur quod dictum est, Grove jugum super filios Adam a die exitus de venire malris eortim, usque in diem sepultura; in matrem omnium (Eccli. xi., 1). Qua: ulique mala sub justo et omnipotente Deo non ¡rrogarenlur ejus imagini, quibus mails in virtulo rxorren infantilis actas non potesl dici, si nulla ex parcnlihus mala mérita irabcrcnlur. Пае autcin mala parvulorum, non ca qua? habere neganlur a vobis, sed qua? pcrpeti cernunlur ab omnibus nobis, in pneteitniiiis omnino, nee respicis: sed spoliai is libi' vir diserlissimus, et exerces ingenium ас lmguaui luain in laude natura:. Natura isla in tantas el lam manifestas collapsa miserias, salvaiorcm, I iberaIn гсш , mundatorem , rcdemplorcm Christum babel necessarium; non Juliauum, non Cœlesiitim, non Pelagium laudalorem. Quam quidem redimi non fa lercris in pan ulis, nisi quia hoc Conleslius apud Cartbagincm geslis eeclesiasiicis, ora Christiana nim suslinens, fassus est. Ca'lerum, rogo to, quomodo polest ¡nlclljgi isla redemplio, nisi a malo, redoliente ¡lio qui redimit Israel ab omnibus iniquilatiLiis ejus (Psal. cxxix, 8)? Ubi enim redemplio souai, intelligitur el prelium : et quod est hoe, nisi prêtions sanguis agni inimaculaii Jisu Christi (I Petr- i. 18, 19)? De hoc autcin prelio quarc sil fusum, quid in

[ocr errors][ocr errors]

terrogamiis alium? Redemplor ipse respondeat, clivât ipse mercalor. Hic est, itiquit, sanguis meus qui pro mullís effnndetm in remissionem peccaiorum (Mtilth. xxvi, 28). Peigite adhuc, pergitc, ct sicul dicitis, In Sacramento Salvaioris baplizantur, sed non salvantur; rcdimuiilur, sod non liberantnr; lavaniur, sed non ahliiiintiir; exnrcizaniur et oxsufflaniur, sed a poleslale diaboli non criiunlur : sic etiain «licite. Fundi tur pro eis sanguis in remissionem peccaioruin, sed nullius peccati remissinne mundantnr. Mira sunt qua? dicilis, nova sunt qua! dicitis, falsa sunt quae dicitis: miraslupcnius,novacarenius, lalsa convinciinus.

CAPUT IV. — 10. Nonne ipse dixisti,« Administrationen! corporis sic animo esse commissam, ul fructus operis (ierel nlriipie comnuinis, el vel virlutis cxercitre gaudia, vel insolentia? * pœnas cum ejus quam hic non bene rexerat, earnis affliclione senliret? » iU-spondeigitur, quare in liac ipsa vita ufDiclione earnis anima criicielur infaniis, cujus ei mer'uum, quia non bene rexerit carnem, adhuc non polest imputari, i Naluram > dicis i bumanam in exordiis nascenlium iniioceulhc dote locnplelem. i Falemur sane, qiianluin ad peccata periinet propria :cum autcm etiam originali negatis obnoxios, respóndele, quo mérito tanta iunoceiitia unnuunquaní caica, nonnunqiiam surda nascaliir. Quod viiiuin cliain ipsain impedií !idem, Apostólo lestante qui dicit, ¡gitur fules ex audilu (Нот. x, 17). Jam vero quis feral, quod ad ipsum special aninium, imaginent Dei < innoceulia?, » sicut asseris, dole locuplciem, falnam nasci, si nulla ex parenlibus mala meriia in párvulos transeunl ? An ila est qui-quaui vesirum faluus, ul fatuilalein nullum malum putei;cumScripluradicat, Uortuum seplem diebus, faluum vero omnibus diebus esse lugendum (Eccli. xxn, 13)? Quis aulem nescial, quos vulgo mariones vocant, natura ila faluus, i:i qnibusdam eorum pene sciisus pecorum ciuiferaiur? Et non vullis faleri gemís humanuni ex initio quo deseruil Dcum, irahere daiiinaU; originis noxam his omnibus diguissimam pœnis, nisi ubi pareil ratione disposilionis occultée inscriitabilis sapicnlia Condiloris. Qui nee ab ipsa universa massa perdiiionis alistiuet sui operis bonuin: ut ex inalis viiioruin condat, licet cum malts, in quantum bona est, rationalem morlalemipie naturam, cujus nemo esse polest condiior, prater ipsum , cl in gcueralione damnala, prxbeat vasis misericordia: regcneralionis anxilium.

CAPUT V. — II. Frustra ¡taque pulas, i ideo in parvulis non esse delictum , qiih sine volúntale, qua? in eis nulla est, esse nun potest. > Hoc enim recle diciiur propter proprium cujusque pcecatum, non propter prinii porcati (iriginalc conlagiuni : quod si nulluni esset, profcclo nulli malo parvuli obsiricti, iii.nl malí vel in corpore, vel in anima, sub lanta jtisii Dei poleslale palerenlur. Quod tarnen et ipsum a

[ocr errors]

mala volúntale priorum hominum sumpsit exordium1. Ila nisi voluntas mala, non est cujusquam ulla origo peccati. Hx-csi sapias, simplicilerel veraciler graiiari Christi crga párvulos confileberis, nee cogens res ¡mpiissiinas atipic absurdissimasdieere, am bapiizai:dcs non esse párvulos, quod qiiidetu postea eslis furtasst dictuii, aul tain magnum Sacramcnlum sic in eis esse ludibrium, ut in Sa I valore bapiizentur, sed non salvonliir; a liberalere rcdimantur, sed non Iiberenlur, lavacro regenerationis lavenlur, sed non abluaiitur; cxoicizcnlur el exsufflcntur, sed a potestate lenebraruni non eruaiiliir ; sit eorum pretium sanguis, qui in remissionem fusus est peccaiorum, sed nullius peecaii icniissione purgenlur. Hoc lotum proplerea, quia tinictis dicere, Nun bapiizentur; ne non solum faciès vesii'ii! sputis oblinantur virorum, verum eliain capita samlaliis mulicrcularum conimiligcntiir.

12. Nos eerie causam cur sub diabolo sil qui nascilur, donee renascatur in Chrhto, peccati ex origine dic'imus cs>e contagium. Vos autcm qui hoc negaiis, ea sallem qu;r; aperta sunt inlucmini; cur noiinulli cliain damioncm patiantur infantes: nisi fort«et ipsos, aut esse, ant sub diabolo esse, negabilis; nee vo« Evangelium commonebit, ubi forsitan propter vos inlerrogavit Dominus quod sciebat, ul paler pueri respondoret, (ilium siiuui ab infaulia sua a d.-cmonio lam gravi graviteripie vexari, ut a Christi discipiilis non posset expelli (Marc, ix, 16-20). Ecce ego, ut sint parvuli in diaboli poleslale, causam nuptias esse non dieo, quod me dicere calumniarás. Nuptias quipp« habent ordinem suum et bencdiciionem suain, bonumque suum nec subintrante peccalo amittere potucrunl. Tu autcm quare sit sub diabolo ¡Ile sallem infans, qui manifestissime vexatur a diabolo, ila ut aliquando ipsa vexatione morialur, responde si potes. Non vis enim, quemquain ullam pœuam pro a lien is subiré peccalis, ne bine fiat credihile, etiain contagia peccaiorum iniiasccutes ex gigneniibus posse transiré.

CAPUT VI. — 13. Sed videlicet, ul cgregius dialeclicus, i non me palieris elabi, sed presse interrogabis cl breviler, lu parvulis actionem ream, an naluram .pulcm. > El ad uirumqtie rcsjiondens, « Si ■ actionem, i inquis, i oslcnde quid feceriut : si naluram, oslende quis earn fecerit. i Quasi el actio mala facial nisi naturam ream. Actione quippe qui reus est hominis*, homo csl ; homo autem nalura esl. Homines igiiur, sicut peecaii actione majores, ¡la minores n ajoruni conlagione sont rei : isii ex со quod faciunl, illi ex quibtis originen) ducunl. Qnocirea in parvulis* boniim est, quod homines sunt; quod omnino non esseiil, nisi cos ¡lie qui summe bonus est creavisset.

1 rost, snmpsil exordium, in edillsaddllur: sicut voluntas main ipsa est oiigo percali, id esl, a volúntate mata pecciilimi exormm est, cl peccati origo volimttis nuila est. Hoc glossemale e-ireul duo e quoique Valioauis »Iss. Tros vero, alii рго:мси( voluntas nwlu, terual : i olunlas enim mala :1'loriacensis Ms., (juod voluntas mala, etc

J Post, qui reus est, addimus, hominis, ex lloriacor.si manusci'i; lo, qui lamen codex postea ouiiitit,/юшшм, aoie verba, i;/tii<r strut.

• Editi, quocirca parvuli. At Floriaceusis Ms., quocirca in parvulis.

Malum vero si nullum ex origine inherent, nuuquaní ruin vitiis vel corporalibus nascerentur. Dens enim tuiest animanim, ipse est eliam corporum condilor, qui uiique humana: in ipsa conditione natura: vilia non infligit immeríue. Ñeque enim de innumerabilihus parvulis, qui et in animo et in corpore cum tanta vitioruni varielalc nascuniur, hoc dici polest, quod Dominus ait de illo qui etcus uatus est; non propter pcccaiuin ipsius, vel parentum, id esse factum, sod ut manifesiarentur opera Üei in illo {Joan, ix, 5). Mullí quippe nee sananlur omnino, sed cum eisdem viüis, sive qualibct ' aMate, sive in ip-sa moriunliir infamia. Nonnullis eliam parvulis jam renalis, vel permanent cum quibus sunt naii, vel acciduni hujusmodi mala, absil ul dicamus indigne : sed line pulios intelligamus eis ad allerum sxculum prodesse, quod renascuoiur; hujus autem sx-culi disposilionem'propter Vitium* snperbix hominis, per quod apostaiavit a De« [EccH. x, 1 i, 15), diversis nialis lioniinum peragi in jugo gravi super ßlios Adam, и die exiiu$ de venire malris evrum, usque in dient sepullurœ in mulrem omnium (Id. XL, i).

CAPUT VII. — 14. Quod autem in hoc opere luo, qiiomodo fiant a dialeclicis syllogisnii, unde qmcsliooeni tibi nulliis objeeit, docereconaris; quantum tibi places, tanlum gravibus lerlnribiis disputes. LI, quod eslpejus.lingismedicerequod non dico.concluderesicul non concludo, concederé quod non concedo, el concluais tibi ipse quod rcnuo. Quando enim ego negavi, с naturam bominumesse laudabilem, > in quantum homines sunt? Quando dixi, < ob hoc ipsuin reos esse, quia sunt; i cum profecloessenl, necreicssent.sineino peccasset? Quando dixi, t fecumlitatem esse rcprobandam; i cum ad bcnediclioncm perlineat nupiiaruin? Quomodo a le pelcrem ul hoc ipsum concederes, quod ipse non dixi?

IS. Jam veto quod me dicis assumere, « Omnia commixlio enrporum mala; > nihil minus est, quam ui dicas, me eliam vini el aquae accusasse coinmixlioncm, quando nobis polio lemperalur : quia el ibi corporum esi sine dubiiatione commixlio; et si omnein couiinixlioncui corporum nialam dixi, neque banc uiique pnciermisi. Sed nee ipsam commixtionem sexes ulriusque reprehendí, si legiiima alque nuplialis est. Sine hac cnini non lieret hominum gcncr.itio, eliam uullo ciijusquam precedente peccaio. Pi-oiiule illud aliud quod nie dicerc adjungis, « Filii anlem de corporum conimixtionc nascunlur, > dico ta ne : sed conclusio, quam velut ineam inferió vo- , luisli, non est mea. Non enim ego dico, « Nequani igilur filii, qui de mala operatione procedunl; > quandoquidem ipsam conjugum opcralioncm , qua: fit giguemloruni gralia filiorum, non dico malam, sed potins bonam : quia bene uliliirlibidinismalo, per ipíod generanlur homines bonuin opus bei ; non sine malo, prop'.cr quod regenerandi sunt, ut libcrenlura malo

[ocr errors]

16. Dcinde conlexis allerum syllogismum tnum; quoniam luus est et prior isle ', non meus. Dicis ergo, с Causa sexuum commixlio enrporum : »et vis ut hoc concedan) tibi. Ecee concedo. Pergis inde, el adjuii gis : cSi mala semper commixlio, defonnis eliam conditio corporum in sexuum diversilale posiloruui. i Hoc si esset consequens, me non premerel, qui conimixtioneni nuptialem, id est, liberorum procreandorum causa*, non solum malam non dico, verum eliam bonsm dico. Hue accedit, quia et consequens non esl, nt si semper est mala sexus un ¡usque commixlio, proplcrea sil defnrmis ctiam conditio corporum in sexuum diversilale positorum. Prefecto enim si in tanttim homines essent malo lihidinis siibjugati, ut remola honéstale nuptiarum, omnes indifferenter ас passim canino more concuiiibcreiil, non ideo deformis csscl conditio corporum, cujus Deus auctor est, quoniam mala esset omnium hominum maris feminaeque commixlio : sicul eliam nunc de adulterina cominixlione uiique mala, honum est in corporum comlitione opus Dei. Vides nempe, quam dialcctice nihil dixeris, el nulla quidem culpa dialéctica! discipline, tu quantum a tramite ejus exorbitaveris. Vides illius arlis verbis ad hoc te mi », ut eis inflains aiioniios facias imperitos, volcndo videri esse quod non es. Quod el si esses, ad eum moduin quo isla dispnlanda sunt, nihil esses. Sed plane nunc et ineplus et imperilus, tunc autem ineplus arlifex esses. El lamen diabeticorum quasi jaculis oueralus aculis, in certamen procedis, el jactas plúmbeos pugiones, dicens, « Si mala semper commixlio, deformis etiam conditio corporum in sexuum diversilale positorum. > Nee viclens quam non sit consequens, quod pro argumento nccessario posuisli, adjungis et dicis, i Quod cum negare nequiveris. »Quid est quod ncqueo negare, homo inconsiderate?quid est quod nequeo negare? Hoc nempe, quod lu jam, si vel sero sapis, non poles nisi negare : quia non uiique si mala est commixlio adulteroriim, proplcrea ex illis nascenlium conditio deformis esl hominum. lila quippa csl hominum maleoperanliuin de meuihris bonis : isla vero Dei esl bene operantis de kominibus nialis. Quod si dixeris, Eliam cum /it adulterium, bona est per se ipsa commixlio, quia naturalis est, sed ea male uluntur adulleri ; cur non vis acquiescera, ita posse esse libidinem inalam, qua tarnen bene ulaulur gignendi gralia conjugati ? An polest bonorum esse usus malus, et non potest malorum bonus? cum invemamus ipso galana quam bene usus fiierit Apostolus, leadens ei bomineni in inlcrilum caruis ul spirilus salvos esset in die Domini ( 1 Cor. v, 5), el alios ul disceeent nun blasphemare (I Tim. i, 4 ■).

CAPUT VIII. — 17. Quod vero superadd», ct dicis, i 1'ii'i autem malas Deus auctor esse non polest; »

[ocr errors]
« PredošláPokračovať »