Obrázky na stránke
PDF

Virorum tam illustrium, lainque in Ecclesia et pietate ct dignitate præstantium auctoritas eorum errorcm cum sibimetipsis, tum aliis magis periculosum reddebat : debita enim eisdem veneratio et rudes in imitationem pertrahebat, et simul peritiorum linguas inutili silentio cohibebat; ita ut vix reperiretur ullus, qui vel ipsos admoneret, vel errori quem docebant, occurreret, præter paucos perfectæ gratiæ intrepidos amatores (Epist. 225, n.7). Horum e nuk mero fuere Prosper et Hilarius quidam , alius ab episcopo Arelatensi, cum illc ordinis esset laicorum (Epist. 226, n.9). Hic certe consuetudinis Augustini deliciis politus aliquando fuerat, doctrinæque cjus salubri lacte nutritus : ac proinde licet id temporis, ut credibile est, patria et consanguineorum conspectu frueretur; se tamen tanquam extorrem reputabat. Videtur autem ab Augustini convictu eo consilio discessisse, ut fratris sui conjugali vinculo alligati salutem procuraret. Hoc nutu divino faclum fuisse probavit eventus. Etenim præter ab eo susceptam gratiæ defensionem in Galliis, ipsius frater de consensu uxoris continentiam amplexus est, quam uterque se ad extremum usque spiritum perfecte servaturos Deo voverunt (ibid., n. 2). Nihil autem, nostra quidem opinione, prohibet, quominus Hilarium hunc existimemus eumdem esse, qui circiler annum quadringentesimum decimum quartum e Sicilia epistolam Augustino de erroribus Pelagianorum scripsit. Præterquam quod animo torquebatur ille ob amissam sancli Doctoris præsentiam, summo quoque dolore ipsum afficiebat, quod non solum dogmata tam manifesta, quæ idem Sanctus tradiderat, respuerentur, sed etiam ab iis qui illa minime caperent, reprehenderentur. Quocirca etsi venerationem, quam ex ecclesiastica consuetudine viris ejusmodi superioris ordinis laici debent, religiose exhiberet; tamen oblata occasione non lacebat, sed catholicam doctrinam pro datis sibi a Deo viribus tuebatur.

Prosper autem, qui Augustino in defendendæ gratiæ munus ac laboren successit, Aquitanus erat, sermone scholasticus (cx Gennadio), hoc est, egregie lilleratus, et omnino vir tum moribus, tum eloquio et studio clarus (Epist. 226, n. 10), nec sancti Antistitis nolilia indignus : quamvis sc ipse tantum ex ordine laicorum suisse quodam modo indicet, ubi profilelur minime se parem auctoritati memoratorum Semipelagianorum, a quibus multum et vila meritis, et summo sacerdotii honore superalur. Augustinum nunquam viderat, sed tantummodo officiosis salutaverat lilleris, quas per Lcontium diaconum direxerat, per quem et sancti Antistilis acceperat responsionem. Verumtamen et Augustini lectione et Dei revclatione doctus perversissimum esse , negata prædestinatione ac præveniente gratia, dicere quod initium salutis ex eo qui salvatur, non ex eo slet qui salvat, quodque voluntas hominis divinæ gratiæ parial opem, non gratia sibi humanam subjiciat voluntatem (Id., 225, nn. 6, 7): sprelis aliorum adversis conatibus, non modo hac in fide perstitit, sed et eamdem contra impugnantes propugnavit, tum sancti Doctoris operibus atque illic allatis Scripturarum testimonjis usus, tum argumentis quæ per se ipse a positis per Augustinum fundamentis ducebat; pugnans videlicet validis ratiociniis , et nervosis illis assertionibus , quibus idem ipse, juxta Gennadii quoque attestationem, pollebat.

Inter prima hujus disputationis exordia Massilicnscs aliquantisper maluerunt vitium imputare suæ tarditali, quam dogma a se non intellectum damnare : imo fuere inter eos nonnulli, qui Augustinum consultum vellent, rogatumque ut lucidiorem atque apcrtiorem super hoc expositionem ederet. At vero contigit Dei miserentis nutu, ut Massiliam per id temporis deferretur liber de Correptione et Gratia, quo libro monachis Adrumetinis , ad eadem ipsa quæ Massiliensibus facessebant negotium, tam plene respondebalur, tamque absolute , ut idem liber ad componendas, quæ in Galliis excitatæ erant, contentionum turbas conscriptus viderelur. Verum conspecto libro, qui apostolicam Augustini doctrinam sequebantur, ipsi quidem novum inde lumen et majora ad eam defendendam præsidia traxerunt : alii autem, quorum mentes error ante occupaveral, caligine propria impediti, nihil aliud illic, nisi offensionis adhuc et ardentioris in veritatem odii materiam invenerunt (Ibid., n. 2).

Opinionem suam vetustatis nomine defendentes, prædestinationis dogma nota novitatis inurebant. In Augustini scriptis adversus Pelagianos conditis, contrarium asserebant Patrum opinioni el ecclesiastico sensui, quidquid in eis de vocatione eleclorum secundum Dei propositum sanctus Doctor disputaverat. Locos Pauli huc pertinentes dicebant a nemine unquam sic intelleclos : cumque rogarentur, quonam ipsi modo exponi eos vellent; nullum revera, qui placeret, sensum sibi occurrere fatebantur; sed de his taceri jubebant, quorum altitudinem nullus attigisset. Sententias Augustini ex operibus ante Pelagianam hæresim ab eo compositis producebant, tanquam suæ ipsorum opinioni plane congruentes. Quin etiam quæ idem ex adversa parte sibi opposuit in libro de Correptione et Gratia , hæc omnia pro se isti magna contentione replicabant. At plurimum ipsis displicebat institutum ibidem discrimen inter gratiam quæ Adamo data fuerat, et quæ nobis nunc datur. Denique prædeslinationis exemplum nolebant sumi ex parvulis, de quibus nempe alia prius fuisset opinio ipsius quoque Augustini in libris de Libero Arbitrio (ibid., n. 3)."

Cum autem illorum, quibus spiritus Pelagianæ impietatis sic illudebat, auctoritate premerentur veritatis defensores; compulsi sunt ab sancto Antistite poscere, ut suam ipse auctorilalem illis objiceret. Hac de re duas ad ipsum epistolas scripsit Hilarius : quarum priore, quæ excidit, fortasse referebatur odiosa illa prædicandæ prædestinationis formula, quam ex adversariis objectavit sibi Augustinus (Infra, de Dono Perseverantiæ, n. 58). Posteriore vero Hilarius postquam de adversariorum qucrelis egit : Quidquid, ait, pro ca gratia, quam in te pusilli cum magnis miramur, volueris aut valueris, gratissime accipiemus, lunquam a nobis charissima et reuerentissima auctoritate decretum. Ac significat se Prosperum quoque impuJisse ad scribendum proprias in camdem rem litteras , quas ei cum suis conjunctim dirigit (Epist. 226, n. 10).

Exstant etiamnum hæ Prosperi litteræ, quarum ille exordio testatur se sancto Doctori non solo salutandi eum, ut in priore quadam epistola fecerat, studio, sed etiam fidei , qua Ecclesia vivit, affectu scribere. Excubante enim, inquit, pro universis membris corporis Christi vigilantissima industria tua , et adversus hærcticarum doctrinarum insidias veritatis virtute pugnante, nullo modo mihi verendum putavi, ne onerosus tibi aut importunus essem in eo, quod ad multorum salutem , ac perinde ad pietatem tuam pertinet; cum polius reum futurum esse me crederem, si ea quæ valde perniciosa esse intelligo, ud specialem patronum fidei non referrem (Epist. 223, n. 1). Et post expositam, quæ in illis Pelagianæ pravitatis reliquiis ineral, non mediocrem virulentiam, subjicit : Speramus non solum tenuitatem nostram disputationum tuarum praesidio roborandam, sed etiam ipsos, quos merilis atque honoribus claros caligo istius opinionis obscurat, defæcalissimum lumen gratiæ recepturos (Ibid., nn. 6. 9).

Augustinus , quanquam moleste ferebat quod catholico dogmati divinis testimoniis tam multis tamquc manifestis confirmato quisquam adhuc adversari auderet, Prosperi tamen et Hilarii, virorum, uti diximus, laicorum, quos ipse filios charissimos appellat (Infra, de Prædestinatione Sanctorum , n. 1); horum ergo et studio et pia erga errantes sollicitudine permolus, duos ipsorum nomini, id est, ad Prosperum et Hilarium, scripsit libros, ulrosque in vetere Noallicnsi codice, in Pratellensi ac Melensi, et ab ipso Prospero de Prædestinationc Sanctorum nuncupatos (Vide infra, Admonitionem in librum de Dono Perseverantiæ ; Append. parte 3, Prosperi Responsiones ad Genuensium Excerpta, init. et in tomo 1, variam lectionem ad finem Retractationum) : sed posterior tamen jam olim, titulo forsilan per amanuenses mutalo, de Dono Perseverantiæ vocitatur.

Priore libro mopstral donum Dei csse non solum incremenlum, sed initium quoque fidei. Hac de re se aliter sensisse aliquando, et in opusculis a sc nondum episcopo scriptis errasse, non diflitetur : at postea convictum se indicat hoc præcipue testimonio, Quid autem habes, quod non accepisti (I Cor. iv, 7)? quod testimoniuin de ipsa etiam fide accipiendum probat. Fidem docct inter alia numeranda esse opera , quibus Dei gratiam præveniri negat Apostolus. Gralia duritiam cordis auferri; et ad Christum venire omnes qui a Patre docentur ut veniant : quos autem docet, misericordia docere; et quos non docel, judicio non docere. Locum ex sua ipsius epistola centesima secunda objectatum, posse recle salvo gratiæ c' prædestinationis dogmate explicari. Observat quid inter gratiam intersit ac prædestinationem. Porro prædestinatione Dcum ea præscivisse quæ fuerat ipse facturus. Prædestinationis adversarios , qui ad inccrtum voluntatis Dei deduci se nolle dicuntur, miratur malle se sua ipsorum infirmitati, quam firmilati promissionis Dei committere. Eosdem hac auctoritate, Si credideris, salvus eris (Rom. X, 9), abuti commonstrat. Gratim ac prudestinationis veritatem relucere in parvulis qui salvantur, nullis suis meritis discreti a cæteris qui percunt : non enim inter cos discerni ex præscientia meritorum, quæ si diutius viverent. fuerant habituri. Præclarissimum vero exemplum prædestinationis et gratiæ esse ipsum Salvatorem , qui ut Salvator et Filius Dei unigenitus esset, nullis præcedentibus vel opcrum vel fidei meritis comparavit. Prædestinatos yocari certa quadam electorum propria vocatione; cosque ante mundi constitutionem esse electos, non quia credituri præsciebantur et fuluri sancti, sed ut lales essent per ipsam electioncm gratiæ.

Posterioris libri prima parte probat perseverantiam illam, qua in Christo perseveratur usque in finem, esse donum Dei. Hoc enim a Deo irrisorie peti, si a Deo dari non creditur: atqui dominica oratione nihil pene aliud posci quam perseverantiam, juxta Cypriani expositioncm; qua quidem expositione ipsi gratiæ inimici victi sunt, anlequam nali. Perseverandi gratiam non sccundum accipientium merita , sed aliis misericordia dari, aliis justo cjus judicio non dari docet. Cur ex adultis ille potius quam iste vocetur, quemadmodum et cx duobus parvulis cur iste assumatur, ille relinqualur, inscrutabile. Inscrutabilius autem, cur ex duobus piis, buic perscverare donelur, non illi : sed istud lamen certissimum , hunc esse ex prædestinatis, illum non esse. Prædestinationis mysterium dominicis verbis de Tyriis et Sidoniis, si eadem apud illos, quæ apud Chorozain, signa faclá essent, poenitentiam acturis, monstrari observal. Exemplum parvulorum ad prædestinationis et gratiæ in majoribus veritatcm firmandam valerc ostendit : atque ad locum libri sui de Libero Arbitrio tertii ab adversariis male huc relatum respondet. Altera postea parte libri refellit quod illi aiunt, prædestinationis dogma utilitati exhortationis et correplionis esse incommodum. Asserit contra , prædestinationem utiliter prædicari, ut homo non in se ipso, sed in Deo glorietur. Quæ autem ab istis adversus prædestinationem objectantur, eadem non absimiliter vel adversus Dei priescientiam, vel adversus gratiam illam, quam ad cætera bona (excepto initio fidei et perseverantiæ perfectione) necessariam esse consentiunt posse torqueri. Prædestinationem quippe sanctorum nihil aliud esse, quam præscientiam et præparationem beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur, quicumque liberantur. Verum præde nnem congrua ratione prædicari jubet; ac non eo modo, ut apud imperitam multitu ipsa sua prædicatione videatur. Postremo illustrissimum prædestinationis e cropositum ob oculos Dominum Jesum commendat. Hic observant, rem ab Augustino libris illis duobus contra adversarios

Sanct. AUGUST. X.

lace atquc energia, ut non tam ingenii vires intendisse, quam divino amante Spiritu locutus fuisse videatur (Rivius, lib. 4, cap. 10, n.3).

Tam eximium opus , eorum quæ post Retractationes perfecte absolvere ipsi licuit, forte ultimum, eximia peroratione Vir sanctus exornavit, summam illic animi sui modestiam consignatam relinquens extremis hisce verbis : Qui legunt hæc, si intelligunt, agant Deo gra. tias : qui autem non intelligunt, orent ut eorum ille sit doctor interior, a cujus facie est scientia et intellectus. Qui vero errare me existimant, etiam atque etiam diligenter quæ sunt dicta considerent, ne fortassis ipsi errent. Ego autem cum per eos, qui meos labores legunt , non solum doctior, verum etiam emondatior fio, propitium mihi Deum agnosco : et hoc per Ecclesiæ doctores maxime exspecto, si et in ipsorum manus venit, dignanturque nosse quod scribo (a).

(a) Rerum ab Augustini obitu per lempora eidem vicina gestarum in Pelagianorum reliquias, scilicct sub poillificibus Romanis Cælestino, Sixto, Leone, Gelasio , Hormisda , Felice IV et Bonifacio Il monumenta insi. gniora exhibentur infra, in Appendico, adjunctis Prosperi contra eosdem hæreticos Apologeticis pro bealo gratie Defensore.

EX AUGUSTINI LIBRO DE HÆRESIBUS AD QUODVULTDEUM, HÆRESIS 88.

[ocr errors]

Pelagianorum est hæresis, hoc tempore omnium recentissima a Pelagio monacho exorla. Quem magistrum Cælestius sic secutus est, ut sectatores eorum Cælestiani ctiam nuncupentur. Hi Dei gratiæ, qua prædestinati sumus in adoptionem filiorum per Jesum Christum in ipsum (Ephes. 1, 5), ct qua cruimur de potestate tenebrarum, ut in eum credamus atque in regnum ipsius transferamur (Coloss. I, 13), propter quod ait, Nemo venit ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo (Joan. vi, 66), et qua diffunditur charitas in cordibus nostris (Rom. v, 5), ut fides per dilectionein operetur (Galat. v, 6), in tantum inimici sunt, ut sine hac posse hominem credant facere omnia divina mandata : cum si hoc verum esset, frustra Dominus dixisse videretur, Sine me nihil potestis facere (Joan, xv, 5). Denique Pelagius a fratribus increpatus , quod nihil tribucret adjutorio gratiæ Dei ad ejus mandata facienda. correplivni corum hacienus cessit, ut non eam libero arbitrio præponeret; sed infideli calliditate supponcret, dicens, ad hoc eam dari hominibus, ut quæ facere per liberum jubentur arbitrium, facilius possint implere per gratiam. Dicendo utique, Ut facilius possint; voluit credi , etiamsi difficilius , tamen posse homines sine gratia divina facere jussa divina. Illam vero gratiam Dei, sine qua nihil boni possumus facere, non esse dicunt nisi in libero arbitrio , quod nullis suis præcedentibus meritis ab illo accepit nostra natura, ad hoc lantum ipso adjuvante per suam legcm atque doctrinam, ut discamus quæ facere, et quæ sperare dcbeamus, non autem ad hoc ut per donum Spiritus sui, quæ didicerimus esse facienda, faciamus. Ac per hoc divinitus nobis dari scientiam confitentur, qua ignorantia pellitur; charitatem autem dari negant qua pie vivitur : ut scilicet cum sit Dei donum scientia quæ sine charitate inflat, non sit Dei donum ipsa charitas, quæ ut scientia non inflet, ædificai (I Cor. VIII, 1). Destruunt etiam orationes, quas facit Ecclesia, sive pro infidelibus el doctrinæ Dei resistentibus, ut convertantur ad Deum; sive pro fidelibus, ut augeatur in eis fides , cl perseverent in ea. Hæc quippe non ab ipso accipere, sed a se ipsis homines habere contendunt, gratiam Dei qua liberamur ab impietale, dicentes secundum merita nostra dari. Quod quidem Pelagius in episcopali judicio Palæstino damnari mcluens, damnare compulsus est; sed in posterioribus suis scriptis hoc invenitur docere. In id eliam progrediuntur, ut dicant vitam justorum in hoc sæculo nullum omnino habere peccatum, et ex his Ecclesiam Christi in hac mortalitate perfici, ul sil omnino sine macula et ruga (Ephes. V, 27); quasi non sit Christi Ecclesia, quæ toto terrarum orbe clamat ad Deum, Dimitte nobis debita nostra (Matth. vi, 12). Parvulos etiam negant, secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiquæ prinia nativitate contrahere. Sic enim eos sine ullo peccati originalis vinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda nativitate dimitti : sed eos propterea baptizari, ut regeneratione adoptati admittantur ad regnum Dai, de bono in melius translati, non ista renovatione ab aliquo malo obligalionis veteris absoluti. Nam etiamsi non baptizentur, promittunt eis extra regnum quidem Dei, scd tamen æternam et beatam quamdam vitam suam. Ipsum quoque Adam dicunt , etiamsi non peccasset, fuisse corpore moriturum, neque ita mortuum merito culpæ, sed conditione naturæ. Objiciuntur cis et alia nonnulla , sed ista sunt maxime, ex quibus intelliguntur etiam illa vel cuncta, vel pene cuneta pendere.

In Libros de Peccatorum Meritis et Remissione, vide lib. 2, cap. 33, Retractationum, f. 1. col. 643, a verbis. Venit ctiam necessitas, usque ad verba, Magnis curarum æstibus.

[ocr errors]

HIPPONENSIS EPISCOPI,
DE PECCATORUM MERITIS ET REMISSIONE,

ET DE BAPTISMO PARVULORUM,
Ad Marcellinum libri tres".

LIBER PRIMUS.

Refellit cos qui dicunt, Adam, ctiamsi non peccasset, fuisse moriturum ; nec ex ejus peccato quidquam ad ejus posteros propagatione transiisse. Mortem hominis probat consecutam non necessitate naturæ, sed merito peccali : tum eliana leccalo ada lolam ejus stirpem obligalam esse docel, ostendens parvulos ob id baptizari, ut originalis peccati remissio nem accipiant.

CAPUT PRIMUM. – 1. Præfatio. Quamvis in mediis et magnis curarum æstibus atque lædiorum, quae nos detinent a peccatoribus derelinquentibus legem Dei (b), licet ea quoque ipsa nostrorum etiam peccalorum meritis imputemus : sludio tamen luo, Marcelline charissime, quo nobis es gralior atque jucundior, diutius esse debitor nolui, atque, il verum dicam, non polui. Sic enim me compulit, vel ipsa charitas qua in uno incommutabili unum sumus in inelius commutandi, vel limor ne in le offenderem Dcuin, qui tibi desiderium tale donavit, cui servicndo illo serviain qui donavit : sic , inquam, me compulit, sic duxit el traxit ad dissolvendas pro lanlillis viribus questiones quas mihi scribindo indixisti, lil ea causa in animo meo paulisper vi: ceret alias, donec aliquet ellicerem, quo mc bonze lux voluntati cl corum quibus brc curae sunt, clsi non suflicieuler, tamen obedienler descrvissc constarel.

CAPUT II. – 2. Adam, si non peccassit, non fuisse morilurum. Qui dicunt Adam sic creatum , lil ctiam sinc peccati merilo moreretur, non pana culp:c, scd necessitate naturæ; profecto illud quod in Lege dictum cst, Qua die cderitis , morle moricmini (Gen. 11, 17); non ad mortem corporis, scd ad mortcm animæ qui in peccalo lil', reserre conantur. Qua morte mortuos significavit Dominus infideles, de quibus ait, Sine morluos sepelire mortuos suos (Matth. vill., 22). Quid crgo respondebunt, cum legitur hoc Deum prima lo

nini etiam post peccatum increpando el damnando dixisse : Terra es , el in terram ibis (Gen. 111, 19)? Neque enim secundum animam , scd, quod manifestum esl, secundum corpus terra eral, el morte ejusdem corporis erat ilurus in terram. Quamvis enim secundum corpus terra esset, el corpus in quo creatus est animale geslaret ; lamen si non peccasset, in corpus fuerat spirituale mulandus, et in illaın incorruprionem qua fidelibus el sanctis promillilur , sine mortis periculo transilurus !. Cujus rei desiderium nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, verum eliam admonente Apostolo cognoscinius, ubi ait : Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum, quod de calo esl, superindui cupientes; si tamen induli, non nudi invcniamur. Etenim qui sumus in hac habitatione , ingemiscimus gravali, in quo nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vila (Il Cor. v, 2-4). Proinde si non peccassel Adam , non eral exspoliandus corpore , scd supcrvestiendus immortalilale, et incorruptionc, lit absorberelur mortale a vila, id est, ab animali in spirituale transiret.

CAPUT III. – 3. Aliud csse mortalem , aliud esse morli obno.rium. Neque enim metuendum fuit, ne fəric si diutius hic viveret : in corporc animali, scncclulc gravarctur, ci paulatim velcrascendo perveniret ad mortem. Si enim Deus Israclitarum vestimentis el calccamentis prcslilil, quod per lol annos non sunt obtrita (Deul. ASIS, 5); quid mirum si obc

ADMONITIO PP. DESEVICTISURCY. De Peccatorum Meritis et Remissione libri tres recognili hac nova editione fucrunt ad vctcrcs codices Romanos bibliothecae Vaticanæ tres, et ad callicanos deccm, unum scilicet c bibliotheca illustrissini de S. Georges, archiepiscopi luronensis a Rege designali, unum Fcclesiæ laudunensis, unum Donjinicanoruni majoris conventus Parisicnsis via jacubaa, Sorbonici collegii unum, el codiccs ex abbalia Corbeiensi, ex Remigiana, cx l'ratcllensi, ex Beccensi, ex Casalensi, et ex Cygirannensi. Fliam ad varia: les leciioncs cx Belgicis quatuor manuscriptis Lovaniensium cura collectas; nccnon ad præcipuas editiones Am. Fr. Cl lov., id est, Joannis Amerbachii, Desiderii Frasmi, a luvanicnsium Tbeologoruni.

Comparadimus præterea eas omnes editiones initio Relr. et Confess., 1.1, memoralas. M. (a) Scripti anno Christi 412. (b) Forte a Donatistis in Catholicos lum temporis grassantibus. Vide Augustini cpistt. 135 «l 131.

• Am. editio et Er., quæ in peccato sit. Casalinus code's Manuscripti Belgici duo ei unus Vaticanus, sui mortr Mi., quæ peccato fil; onnissa particula, in.

supplicio transimurus.

* Lov. ex tribus Belgicis Mss. , ne forte diulnis luc tendo

ccalum : ut er

re

dienti homini ejusdem polentia præstaretur , ut ani- in Clernam incorruplioncm , si in homine justitia , id male ac mortale habens corpus', haberet in co quem est obedientia , permaneret : sed ipsum mortale non dam slalum , quo sine defectu esset annosus , tem est faclum mortuum nisi propler peccalum. Quia vero pore quo Deus vellet, a mortalitate ad immortalila illa in 'resurrectione fulura mulatio, non solum nultem , sine mcdia inorte venturus? Sicut enim hæc lam mortem , qux facta cst propter peccatum , scd ipsa caro quam nunc habemus, non ideo non est vul nec mortalitatem habitara est , quam corpus animale nerabilis, quia non est necesse ut vulnerclur : sic habuil anle peccatum , non ait, Qui suscilavil Chriilla non ideo non suit mortalis, quia non erat necesse slum Jesum a mortuis , vivificabil el mortua corpora ut morerelur. Talem puto habitudinem adhuc in cor- vestra ; cum supra dixisset, corpus morluum : sed, pore animali alque mortali, etiam illis qui sine morte vivificabil, inquit, et inortalia corpora vestra : ut scilihinc translati sunt, fuisse concessam. Neque enim cel jam non solum non sint mortua, sed nec mortalia, Enoch et Elias per lam longam alatem sencclule cum animale resurget in spirituale , el mortale hoc marcucrunt. Nec tamen credo cos jam in illam spiri- induet immortalitalem, cl absorbcbitur mortale a vila tualem qualitatem corporis commutatos, qualis in re- (1 Cor. xv, 44, 53, 54). surrectione promittitur , quæ in Domino prima præ CAPUT VI. - 6. Quomodo corpus mortuum ob peccessit : nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui calum. Mirum si aliquid quæritur lac manifestatione sui consumptione reliciunt; sed ex quo translati sunt, liquidius. Nisi sorle audiendum est, quod buic per. ita vivunt , ul şimilem habeant salielalem illis qua- spicuitali contradicitur, ut mortuum corpus secundraginta diebus , quibus Elias ex calice aqux el ex dum illum modum hic intelligamus, quo dictum est. colluride a pawis sine cibo vixit (IV Reg. 11, 11): aut Mortificate membra vestra quæ sunt super terram (Cosi et his sustentaculis opus cst , ita in paradiso for- loss. III, 5). Sed hoc modo corpus propter justitiam fasse pascunlur, sicut Adam priusquam propter peccalum exinde exire meruissel. Habebat enim, quan

labebat enim. quan- mur justitiam, mortificamus membra nostra quæ sunt lum cxistimo, el de lignorum fructibus rcfectionem super lerram. Aut si putant ideo additum . propter contra defeclionem, el de ligno vilic stabilitatem contra peccalum, ut non intelligamus quia peccatum factum Telustalem.

est, sed ut peccatum non fiat; tanquam diceret, Cor. CAPUT IV. – 4. Mors etiain corporis ex peccalo. pris quidem mortuum est, propter non faciendum Präcler lioc autem quod puniens Dcus dixit, Terra es, peccatum : quid sibi ergo vull , quod cum adjunxis. el in terram ibis , quod nisi dc morle corporis quo- set, Spirilus autem vita est; addidit, propler justitiam ? modo intelligi possit ignoro; sunt ct alia lestimonia Susfecerat enim si adjungeret, Vitam spiritus : ut quibus evidentissime apparcal, non laulum spiritus, eliam hic subaudirctur, Propter non facienduin pecsed cliam corporis nioriem propter peccatum me- calun : ut sic utrumque proptcr unam rem intelligeruisse genus humanum. Ad Romanos Apostolus di- remus et mortuum esse corpus , et vilain csse spiricit : Si autem Christus in vobis cst, corpus quidem mor- lum , propter non faciendum peccalum. Ita quippe, tuum est propter peccatum, spiritus autem vita est pro- etiamsi lantummodo vellet dicere, propter justitiam , pler justiliam. Si ergo spiritus ejus qui suscitavit Je- hoc csi, propter faciendam justitiam , utrumque ad sum a morluis habitat in vobis , qui suscitavil Christum hoc possel referri ', et mortuum esse corpus, cl viJesum a morluis , vivificabil et mortalia corpora vestra, tam csse spirilum, propter faciendam justitiam. Nunc per inhabilaniem spirilum ejus in vobis (Rom. viii, 10, vero el mortuum dixit esse corpus propter peccalum, 11). Pulo quod non expositore , sed tantum leclore et spiritum esse vitam propler justitiam; diversa mc. opus habet lam clara el aperta sententia. Corpus, in- rita diversis rebus attribuens : morti quidem corporis, quit, mortuum est, non propter fragilitatem terrenam, meritum peccati ; vitæ autem spiritus, meritum justiquia de lerr: pulvere factum est , scd propter pecca tiæ. Quocirca si , lit dubitari non potcst, spiritus vila® tum; quid amplius quærimus ? Et vigilantissime non est propler justitiam, hoc est, merilo justitiæ; profecto ail, Mortale; sed , morluum.

corpus mortuum propler peccatum , quid aliud quam CAPUT V. -- 5. Mortale , mortuum ac moriturum. merito peccati intelligere debemus aut possumus , si Namque antequam immularetur in illam incorruptio apertissimum Scriplure sensum non pro arbitrio pernem , quæ in sanctorum resurrectione promittitur, verlere ac detorquere conamur? Huc * etiain verbopoterat esse mortale, quamvis non moriturum : sicut rum consequentium lumen acccdit. Cuni cnim prieboc nostrum polesl, ut ita dicam , esse ægrotabile, scntis temporis gratiam determinans diceret, morquamvis non ægrotaturum. Cujus enim caro est, qui luum quidem esse corpus propler pcccatum , quia in non agrotare possit , etiamsi aliquo casu priusquam eo nondum per resurrectionem renovalo, peccali nieagrotet occumbal ? Sic et illud corpus jam erat mor- rilum manel , hoc est necessitas mortis ; spiritum au. Tale; quam mortalilalem fueral absumptura mutatio tem vitam esse propter justitiam , quia licet adhuc

corpore mortis hujus oneremur, jam secundum inte· Gallicani qualuor manuscripti optimæ notæ et duo Belgici, ut animale hoc mortale habens corpus. Nonnulli alii, : Manuscripti, quia vero illa resurrectione, omissa parti animale hoc est mortale, etc.

cula, in. ? In anle editis, annosum. Al in manuscriptis prope omni- Am. et Er. : Sufficerel enim si adjungeret. Lov., sic ad. brus legitur, annorum, In tribus aliis, annosus.

jungere. * In Mss., collyrida.

3 Am. Er., ad utrumque posset hoc referri. • Casalinus Ms., relatore.

Plerique Mss., huic.

« PredošláPokračovať »